Geen School baart Education Design Lab

oktober 21, 2014

Er wordt veel geschreven over onderwijs. En ook over leerlingen, al is dat wel al heel wat minder.

Hier ook weer zo’n stukje. Over onderwijs en leerlingen.

Over leerlingen ruimte geven om mee te praten over hun onderwijs. En niet zomaar even in een klaslokaal of tijdens een mentor les of tijdens een verloren moment. Nee, gewoon een hele dag lang, of zelfs twee. Over wat er dan kan gebeuren. Over het moois dat dan kan gebeuren. Over het moois dat dan gebeurt.

Over mijn ervaringen, die van anderen kan ik niet delen. Over mijn beleving, die van anderen heb ik niet gevoeld. Wel geobserveerd. En dat was meer dan observeren met ogen en oren, dat was ook voelen.

Ik zal hier niet praten over het toeval en de oorzaken die deze ruimte deden ontstaan. Dat doet er niet meer toe. Later misschien weer wel, maar dan misschien elders, niet nu, niet hier.

Ik zal hier niet spreken over de tijd en moeite die het heeft gekost om het allemaal voor elkaar te krijgen. Dat doet er niet meer toe. En die tijd en moeite kun je ook gewoon een investering noemen. Dat doe ik dus gewoon.

Ik zal hier niet refereren aan de twijfels, die in het traject voorafgaand klonterend zand in de motor leken te gaan vormen. Die doen er niet meer toe. De motor liep, soms hortend en stotend, veel vaker als een tierelier.

Ik zal hier niet ingaan op de dingen die niet helemaal goed verliepen. Die doen er niet meer toe. Die doen er ECHT niet meer toe.

Wat ik wel HEEL GRAAG wil vertellen is het volgende. Het afgelopen schooljaar heb ik samen met een tiental leerlingen uit klas 3-VWO de laatste twee officiële  lesdagen mogen voorbereiden en vullen.

En dit betekende natuurlijk: GEEN SCHOOL!

Maar dan wel deze:

GeenSchool logo Startpagina2

GeenSchool motto 2014-09-28_1655

Zeven vrijwilligers van GeenSchool kwamen langs om het een en ander vorm te geven. Via een goed doordachte, mooie start in een kring in de aula werden de leerlingen opgeroepen na te denken over hoe zij hun eigen onderwijs zouden willen inrichten. Vervolgens, 90 leerlingen aan de slag in groepjes, begeleid door de mensen van GeenSchool en aantal van mijn collega’s van het Wolfert Lyceum.

Er kwam, natuurlijk, van alles naar voren en boven, sommige zaken wat vaker, andere uniek. Op grote vellen werden de ideeën en wensen verzameld en uiteindelijk via een centrale korte pitch aan elkaar toegelicht.

Leerlingen konden vervolgens kiezen aan welke idee zij meer tijd wilden gaan besteden. Of niet. Daarover later meer. Er zaten prachtige dingen tussen. Andere vakken, zelf docenten mogen kiezen, meer keuze, minder uitleg, minder opdrachten, meer praktijk, leren buiten het lokaal. Maar nu eerst over wat voor mij een hoogtepunt was. Een openbaring. Iets wat ook de mensen van GeenSchool niet eerder waren tegengekomen.

Eén groep had als centraal idee een opmerking die wij niet direct hadden verwacht:

wij willen het LEERRENDEMENT van de lessen VERHOGEN

Dus!

Amber was zeer opgetogen toen zij mij dit vertelde en ik werd er stil van. Wij voelden hetzelfde.

Na de pitches, en een welverdiende pauze, werd er door de leerlingen die hier affiniteit mee voelden vervolgens, onder de bezielende leiding van de mensen van GeenSchool, gewerkt aan het concreter vormgeven van dit idee. Wat werd hier precies mee bedoeld? Hoe krijg je dit in de praktijk voor elkaar?

Uit het overleg, door het mooie weer die dag, toevallig of niet, buiten de school, op het gras in de zon, ontstond er een lijst met wensen en een vorm.

En toen werd er iets geboren. Het:

Education Design Lab

Ik werd uitgenodigd, buiten op het gras, en mij werd verteld van deze geboorte. En mij werd gevraagd de ‘peetvader’ te zijn. De volwassen docent die het contact tussen leerlingen en schoolleiding zou kunnen vergemakkelijken. Ik zei natuurlijk ja.

Ik was trots op deze baby. En ik ben dat nog steeds. Ook al ben ik niet de vader of de moeder. Ook al is het dus niet mijn baby. Het is de baby van de leerlingen die ik mag lesgeven. Het is de baby van de leerlingen die de mensen gaan worden die ik graag zou willen zijn.

Er werden meteen spijkers met koppen geslagen en er werd een brief geschreven aan de schoolleiding. Een paar stukjes uit deze brief (arcering door mij):

Met het Education Design Lab (EDL) willen we graag opnieuw kijken naar de invulling en vorm van onderwijs op het Wolfert Lyceum met als doel het efficiënter, leuker en beter maken van ons onderwijs. Wij hebben vaak goede ideeën en merkten tijdens de projectdag dat we veel ideeën deelden. Omdat wij als leerlingen als geen ander weten waar de behoeften liggen, zouden we met het EDL de school en schoolleiding willen adviseren vanuit onze ervaring. Bijvoorbeeld wanneer er veranderingen worden doorgevoerd, maar ook gewoon om de docenten en schoolleiding up to date te houden. Zo willen we de schoolleiding en leerlingen samen brengen.

Ons team bestaat uit denkers en doeners, we vullen elkaar aan.  Naast ons eigen overleg zouden we maandelijks een overleg met schoolleiding willen, om ze op de hoogte stellen.

Omdat we vinden dat iedereen een stem moet hebben, maken we graag een e-mail adres aan voor input van andere leerlingen. We willen nu een pilot draaien voor het vierde leerjaar en dan kijken of het werkt. Dan zouden we het volgend jaar voor andere leerjaren kunnen invoeren.

De EDL is anders dan de leerlingenraad. Met de EDL houden we ons bezig met essentiële vraagstukken in onze school, gericht op de invulling en vormgeving van ons onderwijs. Wij kijken naar wat leerlingen boeit, bindt en bezig houdt, maar dan met het oog op leren.

Wij willen graag serieus kijken naar het onderwijs en actieplannen maken in overleg.

Ik werd zo blij en was zo trots toen ik dit las, het deed pijn. Maar dan wel een fijne pijn.

Hoe kun je zoiets nu niet aanmoedigen? Hoe kun je zoiets nu niet de ruimte geven die het verdient? Ik besloot direct alles te doen wat ik zou kunnen om deze leerlingen te ondersteunen. Dit verhaal plaatsen is een van die dingen.

wordt vervolgd…..

Hartstikke bedankt voor jullie onmisbare bijdrage! Mensen van GeenSchool:

Amber Passtoors: Alles kan. En als het niet kan, kan het anders.
James Smith: All Senses
Haaike Sachtler & Geert van ‘t Land
Pauline Nonnekes: New Shoes & Walter Nonnekes
Richard Pols

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Wat telt?

oktober 7, 2014

d994b8fcba7dee6e747323269766c97fGisterenmiddag had ik een korte discussie met een collega. Hij klaagde over de vele lesuitval door allerlei andere activiteiten. Excursies bijvoorbeeld.

Hij doelde natuurlijk op lesuitval voor ZIJN VAK.

Nu is dit een zeer toegewijde collega die zelf ook excursies organiseert. En die zijn ‘natuurlijk’ belangrijk, want daar leren leerlingen, in en van de praktijk.

Ik vroeg hem naar het verschil.

Ja, dat was waar. Dat was een misschien een beetje inconsistent.

Maar dan die andere lesuitval, omdat al die docenten zo nodig op een cursus moeten?

“Maar als de docent er niet is kunnen de leerlingen toch wel leren? “ vroeg ik hem, min of meer retorisch.

“Ja, maar doen ze dat ook? En hoe weet je dat?”, was zijn reactie, niet onverwacht.

“Bij mij wel”. Zonder twijfel durf ik dat inmiddels uit te spreken.

“Hoe weet je dat dan?”

“Ik geef ze een opdracht, digitaal, die pas bij ze aankomt op de dag zelf, en die digitaal moet worden ingeleverd, diezelfde dag, of voor het begin van de eerstvolgende les.”

(“Ja,, maar dat doe jij met die groepen waarmee je dat al twee jaar doet, die zijn dat gewend, logisch dat het dan werkt……”

 ……..zo’n moment dat je huilt en lacht, blij bent en verdrietig. Het werkt! Maar het werkt nog niet helemaal.)

Wat telt?

Morgen zal ik niet op school zijn, omdat ik op een (verplichte, maar dat is hier niet van belang) cursus ben. In het rooster staan voor mij morgen 6 klassen gepland.

Als er geen opvangdocent beschikbaar is voor deze klassen en de lessen dus niet in het rooster blijven opgenomen als ‘gegeven’ dan zijn zij ‘niet gegeven’. En dan tellen zij dus niet mee voor het aantal gegeven lesuren, dat toch weer 1000 moet zijn aan het eind van het jaar.

Mijn 6 klassen zullen morgen aan het werk zijn en leren. Ik heb hen van informatie en instructies voorzien. Ik heb zien aankomen dat ik er niet fysiek bij kan zijn en mijn lessen daar op aangepast. De leerlingen zullen met mij delen wat zij hebben gedaan en geleerd en waarover zij nog vragen hebben.

Wat telt?

Leren of aanwezig zijn op een vaste plek op een afgesproken moment?

Wat telt is of er geleerd wordt. Hoe je dat telt zal mij worst zijn.

Ik kies dus voor leren. Mijn leerlingen ook. Dat hebben wij inmiddels samen geleerd.


Genius Hour, tijd voor passie!

september 14, 2014

Elke leerling heeft een passie. Een droom onder het oppervlak. Een docent kan de vonk zijn die de passie doet ontbranden. De deur tussen droom en daad.
Ik probeer mijn onderwijs elke dag een klein beetje beter te maken. Mijn leerlingen probeer ik zoveel mogelijk voor te bereiden op een toekomst, waarvan ook ik niet weet hoe die er uit gaat zien. Ik denk dat het belangrijk is dat leerlingen ervaren dat leren leuk kan zijn en dat het geleerde een beloning kan vormen. Dat school meer is dan saai.

Iedereen vraagt om meer tijd en ruimte. Schoolleiders van besturen. Docenten van schoolleiders. Leerlingen van docenten. Iedereen wil het krijgen. Maar wie durft het te geven? Ik wil het graag krijgen. Dus moet ik het durven geven. Vandaar Genius Hour, op mijn school tijd die door leerlingen volledig zelf mag worden ingevuld.
Genius Hour gaat uit van het principe dat elke leerling unieke kwaliteiten bezit en biedt een keuze in wat en hoe te leren. Het geeft leerlingen de kans zelf te ontdekken, zelf te ervaren, zelf stappen te zetten. Het creëert ruimte tot variatie in leerproces, uitvoering en presentatie. Het daagt leerlingen uit en leert ze om te gaan met vrijheid. Genius Hour biedt de mogelijkheid passie leidend te laten zijn voor leren. Dit zorgt voor betekenisvolle activiteiten en dus leren.

De oorsprong. Bij Google mogen werknemers 20% van hun tijd besteden aan zelf gekozen projecten. In het boek ‘Drive’ beschrijft Daniel Pink als algemene kenmerken voor motivatie van mensen om iets te doen de begrippen autonomie, meesterschap en zingeving. Drijvende krachten achter Genius Hour in het onderwijs zijn Angela Maiers en Amy Sandwold met hun boek ‘The Passion-driven Classroom.’

Screen-shot-2011-01-26-at-2.49.27-PM3

Ik heb de leerlingen verteld: “You are a genius, and you get an Hour!
Verbazing alom. Toelichting dus:
“Van de vier uur in de week mogen jullie er vanaf nu één zelf invullen.”
“Hoe dan?”
“Hoe je wilt!”
“Echt?”
“Ja, echt! Als het maar iets met het vak te maken heeft en jij er iets van leert.”
“Moeten we in groepjes?”
“Dat mag je zelf weten.”
“Moeten we een verslag schrijven?”
“Dat mag je zelf weten?”
“Moeten we iets presenteren?”
“Ja, maar hoe mag je zelf weten.”

Voor de meesten duurde het even om op gang te komen. Om vrijheid te accepteren. Sommigen hadden het zo rond:
“Meneer, mogen wij muziekinstrumenten maken?”
“Ja, dat mag.”
“Dan kunnen we ontdekken hoe geluid ontstaat en wat het is. Want we hebben die formules wel gehad maar echt snappen doen we het niet.”
“Meneer, mogen wij onderzoeken hoe een voetbal in de lucht de bocht om kan gaan?”
“Ja, dat mag.”
“Meneer, mogen wij….”
“Ja, dat mag.”

Bij anderen duurde wat het langer, en alleen van dat alleen al leerden ze zoveel. Kiezen bleek nog niet zo makkelijk. Anderen wisselden tot drie keer toe van onderwerp en ook daarvan leerden ze veel.
“Meneer, U zei dat mocht, maar het mag helemaal niet!”
“Wat niet?”
“Een aardappelkanon bouwen. We hebben het opgezocht en het is volgens de wet verboden. Je kunt een boete van 17.500 euro krijgen!”
“Ok, dan weten we dat ook weer.”

Er gebeurde van alles in de weken die volgden. Soms leek het niks, soms zinderde het. Soms leek het een chaos, af en toe was dat ook zo.

Lucy is een rustig meisje met een interesse in techniek. Lucy zit in klas 2 en zij ging ‘iets doen met robots’, misschien er een zelf bouwen. Regelmatig vroeg ik Lucy naar haar vorderingen, want ik zag haar niet zoveel doen, het waren vooral plannen waarover ik hoorde.
“Ik doe ook heel veel dingen thuis voor Genius Hour, meneer.”
“Ok.”
Lastig voor mij als docent, maar ik moest vertrouwen.
Gisteren was de presentatie van Lucy. Ik schrok. Lucy was naar de universiteit van Delft geweest om een interview te houden met een roboticus! Zij had hiervan een video gemaakt, inclusief een demonstratie van een lerende robot. Zij legde haarfijn en perfect gestructureerd uit wat een robot is en hoe hij werkt. Ook had ze een robot bij zich, zelf gebouwd. Lucy demonstreerde live (!) hoe je deze kon programmeren! Kalm en overzichtelijk vertelde ze haar verhaal. Toen zij de video van de roboticus afspeelde, keek ik niet alleen naar de video, maar vooral naar Lucy. Haar gezicht glom! Zij straalde! Zij was trots! Ik zag passie in beeld. Ik genoot met haar mee. Het cadeau ‘vertrouwen’ werd meer dan beloond.

Leerlingen zitten vol met passie, vol met vragen. Ik hoef eigenlijk helemaal niets te doen. Alleen wat tijd en ruimte geven. Een kleine moeite. Een groot gewin. De echte onderwijshelden zijn de leerlingen. Stuk voor stuk.

onderwijshelden

Deze post vormt mijn bijdrage aan het boek Onderwijshelden, een boek waarin 60 verhalen zijn gebundeld die laten zien dat op allerlei plaatsen in het onderwijs mensen zijn die vinden dat het anders moet en kan hiermee gewoon aan zelf aan de slag gaan. Het boek is op zaterdag 13 september gepresenteerd tijdens het Permanent Beta Festival en is te hier te bestellen via bol.com (inmiddels is de eerste oplage uitverkocht :), vanaf maandag 15 september is het boek weer verkrijgbaar) of hier te downloaden als pdf of epub.

 


United4Education nodigt je uit

augustus 31, 2014

Uitnodiging 1 oktober

United4education presenteert zich!

En nodigt jou uit om mee te doen!

 

Op 1 oktober presenteren wij ons. Wij zijn United4education, een nieuw collectief dat de krachten verbindt van een brede groep scholen, leraren, docenten, onderzoekers en ouders die hun aanpak radicaal willen veranderen–of daar al mee bezig zijn. In duizend dagen willen wij een stevige basis leggen voor de transitie van het Nederlandse onderwijs. Echte transitie[1] duurt langer dan duizend dagen, maar we willen de beweging, die leidt tot een totale transitie, in die tijd onomkeerbaar in gang zetten. Want wij denken dat leerlingen in Nederland nu niet het onderwijs krijgen dat het beste past bij de huidige maatschappij. Wij weten dat dat wel mogelijk is en willen de spotlights zetten op de radicale initiatieven die we al genomen hebben. We willen de beweging die al bestaat, verbinden en versterken, en daarmee de transitie versnellen. Dat lukt beter wanneer we met veel individuele deelnemers en representanten van veel verschillende deelnemende organisaties zijn. We nodigen iedereen die zich aangesproken voelt door dit initiatief en om daadwerkelijk mee aan te pakken, uit om op 1 oktober aanwezig te zijn bij de presentatie van United4Education in Beeld en Geluid in Hilversum.

 

Het onderwijs moet anders, want de samenleving verandert

Elk kind heeft recht op het beste onderwijs. Ouders moeten voetstoots ervan kunnen uitgaan dat hun kind op een school zit waar het uitstekend wordt voorbereid op een plek in de samenleving. Dit vinden we in Nederland zo vanzelfsprekend dat de vraag of dat ook werkelijk het geval is nauwelijks gesteld wordt. Zoals onze kinderen op dit moment naar school gaan, zo zijn we tenslotte allemaal groot geworden, toch?

Maar gaat het ook écht goed? Worden onze kinderen wel uitstekend voorbereid op hun plek in de samenleving van de toekomst? In vergelijking met andere landen doet Nederland het niet slecht. En toch beginnen steeds meer leerlingen, ouders, scholen en wetenschappelijke instituten zich zorgen te maken en de roep om verandering van het onderwijs klinkt steeds luider. Er is teveel aandacht voor het systeem en te weinig voor de mens: de leerling, de leraar, de ouder. De mens moet weer centraal komen staan, in plaats van het systeem. Het onderwijs 3.0 moet mensgericht, motiverend en stimulerend zijn, met zo weinig mogelijk bureaucratie. De samenleving verandert in rap tempo. Het gesprek over wat kinderen nodig hebben om deel te nemen aan de rap veranderende samenleving moet breed en op goede gronden worden gevoerd.

Dat vinden WRR, OECD en de Onderwijsraad ook

Scholen die wel de noodzakelijke vernieuwing bij de kop pakken krijgen nauwelijks serieuze aandacht en, erger, lopen het risico op verdachtmakingen en negatieve publiciteit. En dat terwijl die scholen zich gesteund weten door onder andere de WRR[2], de OECD[3] en de Onderwijsraad[4], die oproepen om het onderwijs te vernieuwen. Het onderwijs heeft volgens de WRR te weinig aandacht voor individuele behoeften en mogelijkheden van leerlingen. En volgens de OECD is er te weinig visie op wat we in Nederland met het onderwijs willen bereiken. De Onderwijsraad waarschuwt dat onderwijskwaliteit te smal wordt gedefinieerd, in alleen de resultaten op enkele kernvakken.

United4education verbindt en versterkt verschillende initiatieven

United4education wil een stevige basis leggen voor een noodzakelijke transitie in het onderwijs. United4education doet dit niet op basis van een heilig geloof of dogma, maar op basis van wetenschappelijke inzichten en bewezen praktijken, en benut daarbij de transitiewetenschap als leidraad. United4education maakt zichtbaar wat er allemaal gebeurt en brengt zo een beweging op gang in de richting van ‘wat is goed onderwijs in een sterk veranderende samenleving?’ wetende dat voor een werkelijke transitie tijd en blijvende inzet nodig is.

United4education is een samenwerking van verschillende organisaties en personen, die ieder op hun eigen manier de verandering in het onderwijs vormgeven. Die verschillen zijn onze kracht, omdat het duidelijk maakt op welke manieren er aan beter onderwijs gewerkt kan worden.

Het doel van United4education is om een onomkeerbare beweging naar een echte transitie in het onderwijs te realiseren in duizend dagen te bereiken. Ieder jaar op 1 oktober laten we zien hoe ver we zijn. Als de transitie onomkeerbaar zal zijn ingezet, heffen we onszelf op.

Wie nodigen we uit voor de bijeenkomst op 1 oktober?

Wij zijn op zoek naar scholen, organisaties, en personen in het onderwijs die concreet werken aan een wezenlijke vernieuwing van het onderwijs voor alle kinderen, dat voorbereidt op de huidige samenleving, veelal net buiten het zicht van anderen. Wij nodigen hen uit in gesprek gaan om deze initiatieven te versterken.

We vragen daarbij van je, dat je bereid bent verder te kijken dan alleen je eigen thema of project. Een omslag in het denken is immers nodig. Door de initiatieven en experimenten met elkaar te verbinden ontstaan transitiepaden, die elk een ander aspect van de transitie tot doel hebben, terwijl we diverse uitkomsten open houden. Tijdens de bijeenkomst gaan deelnemers binnen hun transitiepad[5] met elkaar aan de slag. Denk daarbij bijvoorbeeld aan:

  • Moet het eindexamen blijven bestaan of moeten we kiezen voor een hele andere aanpak?
  • Leeromgevingen
  • De rol van ouders
  • Media
  • Ontwikkeling van leraren en leerlingen

En allerlei andere thema’s die uit de deelnemers zelf naar voren komen.

En we vragen van je om daadwerkelijk in actie te komen, om te komen tot een verandering van het hele systeem. Na 1 oktober volgen dan ook nog drie bijeenkomsten waar de stand van zaken van de transitiepaden met elkaar besproken wordt. Daarna wordt opnieuw een plan gemaakt voor het vervolg. Inzet is dus een groot palet aan deelnemers die zich concreet willen inzetten voor een fundamentele transitie. Iedereen blijft zijn eigen ding doen, maar we gaan meer verbinding maken en krachten bundelen.

Je kunt je opgeven op aanmeldingen@united4education.org. Deelname is kosteloos. Als je iets wilt eten, geef dat dan vooraf op, dan kun je voor weinig geld een daghap eten, vanaf 17.00 uur. De bijeenkomst begint om 18.00 uur en duurt tot uiterlijk 21.00 uur. Locatie: Beeld en Geluid in Hilversum. Als je je opgeeft voor de bijeenkomst betekent dat, dat je je committeert aan een vervolg.

Het precieze programma ontvang je binnen enkele weken. Er worden, kort, voorbeelden gegeven van geslaagde experimenten en ontwikkelingen en er is veel gelegenheid deel te nemen aan concrete transitiepaden.

Wel belangstelling, geen concrete plannen?

We houden je graag op de hoogte! Geef je e-mailadres door, en volg ons Twitter-account (@united4ed) voor het laatste nieuws. Voor de bijeenkomsten willen we ons nu vooral richten op mensen die een concreet initiatief hebben, dat we aan kunnen laten sluiten bij een van de transitiepaden.

Deelnemers aan United4Education zijn mensen van:

  • Nivoz/ Het Kind: Hartger Wassink
  • Operation Education: Claire Boonstra en Simone Haenen
  • Het Nieuwe Organiseren: Lenette Schuijt
  • The Crowd: Frans Droog
  • Mundium college: Jan Fasen
  • Agora: Sjef Drummen
  • De Balie: Rik Seveke
  • Universiteit Twente/ OU: Joseph Kessels
  • Beeld en Geluid: John Leek
  • Stad en Esch: Mark de Ruijter -Groenewold
  • ICT&E: Bob Hofman
  • The Learning Lab: Thieu Besselink
  • Hogeschool Arnhem Nijmegen: Esther van Popta en Guido Crolla
  • Knowmads: Guido Crolla
  • HAS Hogeschool: Evert Jan Ulrich
  • UniC Utrecht/ De Nederlandse School: Jelmer Evers
  • Liemers College: Harald Wiggers
  • Drift en Universiteit Rotterdam: Jan Rotmans (oprichter van deze groep)
  • Verbruggen Onderwijs Consultancy: Sandra Verbruggen (oprichter van deze groep)

 


[1] Met transitie bedoelen we: een nieuw gezichtspunt vanuit een nieuwe oriëntatie. Geen blauwdruk

[2] WRR: Naar een lerende economie. Investeren in het verdienvermogen van Nederland. Oktober 2013.

[3] OECD: Educational Evaluation and Assessment in the Netherlands. Strengths, Challenges and Policy Pointers. Mei 2014.

[4] Onderwijsraad: Een smalle kijk op onderwijskwaliteit. November 2013.

[5] Een transitiepad is een zoektocht, waarbij men de verschillende experimenten met elkaar verbindt en ook diverse uitkomsten open houdt. De richting waarin men zich beweegt, maar de definitieve uitkomst nog niet.


Luister naar hoe leerlingen luisteren

augustus 28, 2014

Er wordt veel gepraat over onderwijs.
Hoe het was, hoe het is, hoe het zou moeten blijven of worden.

Er wordt iets minder veel gepraat over de leerlingen.
Moet de leerling zich aanpassen aan het onderwijs? Of andersom? Of allebei een beetje?
De leerling van nu? Is die anders dan de leerling van een tijdje geleden?
De leerling van morgen? Is die anders dan de leerling van nu?

Ik weet het niet.

Ik weet het niet.

Ik heb wel ideeën.

Maar die uitleggen is lastig.
Wat niet wil zeggen dat ik het niet ga en blijf proberen.

Zeggen dat iets niet goed is is zinloos, voor ieder ander dan degene die het zegt.

Ik was deze vakantie in Frankrijk op vakantie.
In een huisje zonder WiFi en alleen als de zon en de wolken en de wind goed stonden 3g.
Er was geen TV, wel een radio.
Op die radio hoorde ik een liedje, best wel vaak, dat bij terugkomst in Nederland de nummer één van Frankrijk bleek te zijn. Ik vond het wel een leuk liedje, dus ik zocht het op zodra ik terug was.

Er bleken meerdere versies.
Een origineel en één bewerkt door een dj.

Ik bedacht me tijdens het luisteren dat dit een audiovisuele weergave was van de verschillende talen die leerlingen en docenten soms spreken. We horen elkaar helaas te vaak niet.

En bedenk. Bij het luisteren/bekijken van onderstaande video’s: de tekst /inhoud/content verandert NIET!
De boodschap dus ook niet.

Het origineel:

 

De bewerking:

Wat verandert er wel?

Het aantal keren dat er naar deze muziek is geluisterd!

De eerste versie, het origineel: 140 duizend
De tweede versie, die is bewerkt: 20 miljoen

Luister naar je leerlingen, speel hun muziek, dan luisteren zij naar jou. Omdat jij hen begrijpt, omdat jij hen serieus neemt. En zij jou dus ook.

Als je wilt dat ze luisteren spreek dan hun taal. Eis niet dat zij eerst de jouwe leren. Bewerk je originele versie. Het gaat niet om jouw smaak, het gaat om die van hen.


Ze zijn moe, en kunnen wel rekenen!

juli 1, 2014

De afgelopen twee weken zijn er bij ons op school, net als op vele andere, toetsweken geweest.

  • Docenten maken toetsen.
  • Leerlingen leren voor toetsen.
  • Leerlingen maken toetsen.
  • Docenten kijken na.
  • Docenten voeren cijfers in.
  • Er zijn mensen blij.

Gewoon, onderwijs dus. Zou je zeggen.

Voor de laatste toetsweek zijn er ook de laatste lessen. Dan kan al op woensdag het geval zijn, of zelfs op dinsdag.

‘Meneer, dit is de laatste les. Gaan we film kijken?’

‘Ziet dit er uit als een bioscoop?’

‘Maar bij de andere drie lessen vandaag mocht het wel.’

‘Dan hadden jullie daar alle stof al af, waarschijnlijk.’

‘Nee hoor, maar de docent zei dat we dat ook wel thuis konden doen.’ (hier ga ik nog eens op terugkomen…, dat vind ik namelijk ook…)

‘Dat zou heel wel kunnen. Maar doordat wij de laatste drie lessen tijd hebben verloren omdat een aantal van jullie de presentaties niet volgens afspraak hadden klaarstaan en we daar veel tijd aan verloren hebben geldt dat voor deze les helaas niet.’

‘Maar wij zijn zo moe!’

‘Dus jullie zijn moe geworden van 3 uur naar films kijken? Dan zullen we dat nu maar niet maar gaan doen.’

Gewoon, onderwijs dus. Zou je zeggen.

‘Nee, wij zijn moe van het hele jaar. De hele dag opletten. En iedere docent die denkt dat hij het belangrijkste vak heeft. En dat wij nog thuis nog wel een uurtje aan zijn vak kunnen besteden omdat hij/zij het zo nodig vindt het hele uur vol te kletsen.’

‘Dat snap ik helemaal! Maar hebben jullie voor mijn vak ooit veel huiswerk moeten maken?’

‘Nee. Maar dat maakt niet uit. Het gaat om het totaal. We zijn gewoon moe.’

‘Dat snap ik. Maar volgende week is de toetsweek en vandaag gaan we nog een aantal lastige zaken langslopen. Dat is namelijk mijn werk. Beslissen wanneer het nodig is en wanneer het kan. Wanneer wat. En nu is het nodig.’

De leerlingen vallen stil.

De les gaat natuurlijk gewoon door.

De leerlingen doen mee. Dat hun opzet is mislukt zijn ze snel vergeten. Op die ene na dan, die demonstratief met het hoofd op de bank blijft liggen. Dat is geen probleem. Die kan het zonder uitleg en extra voorbeelden. Maar de meesten in deze klas niet. Al zouden ze dat nog zo graag willen.

Aan het eind van de les stel ik een niet onbelangrijke vraag, die vaak, om welke reden dan ook, tijd dus meestal, niet gesteld wordt.

‘Wie heeft er van deze les iets geleerd?’

Meer dan de helft steekt hun hand op.

‘Wie denkt dat hij/zij door deze les een hoger cijfer voor de toets gaat halen?’

Meer dan de helft steekt hun hand op.

Leren loslaten tegeltje-kind-leren-fietsen

De toetsweek volgt. Ik moet surveilleren. Ik sta in de gang voor de klas en spreek met leerlingen voor de deur.

‘Ik was echt te moe om nog te leren, meneer. Waarom moeten we nu aan het eind van het jaar voor alle vakken nog een toets gaan maken?’

Een goede vraag en ik val even stil.

‘Het is echt te veel,’ voegt een andere leerling toe.

‘Weet U wel hoe het is om 8 uur lang elke dag naar leraren te moeten opletten en naar leraren te luisteren”, voegt leerling drie toe.

Ik probeer een antwoord te formuleren en het lukt me om de leerlingen te laten luisteren.

‘Ja, dat weet ik.’ En ik ets nogmaals in mijn geheugen dit nooit te vergeten.

‘Gaat de toets moeilijk worden?’. Leerling vier, linksachter stelt een schijnbaar concrete vraag.

‘Nee, niet als je geleerd hebt,’ is mijn standaard antwoord, en dat klopt in mijn geval ook wel.

De eerste leerling die mij aansprak doet een kleine stap naar voren.

‘Nou, ik heb het uitgerekend en voor alle vakken behalve wiskunde heb ik aan een 1,2 genoeg deze toetsweek.’

‘Grappig, dat je wel kunt rekenen maar dan voor wiskunde toch meer dan een 1,2 nodig heb,’ kom ik, toch weer docerend, terug.

‘Ik heb alleen voor Duits een 3,4 nodig, de rest maakt niet uit.’

‘Ik voor geschiedenis, een 4,2. En voor aardrijkskunde een 3,8.’

‘Ik voor Nederlands een 1.8, voor Frans een 4,7 en voor Duits een 5,2. Dus ik heb alleen voor Duits geleerd vandaag.’

Gewoon, onderwijs dus. Zou je kunnen zeggen.

Je zou het ook anders kunnen zeggen.

Niet gewoon. Onderwijs. Dus.

Ho. Ho. Ho.

Dat zou best een goed einde van deze bijdrage zijn geweest.

Hoe liep het nu echt af?

Voor mijn vak en deze klassen?

De leerlingen die ik sprak hadden allemaal een (ruime) voldoende.

Zij hadden echt wel geleerd. Ondanks hun woorden. Ondanks hun vermoeidheid. Zij waren betrokken. En zij gaven een signaal.

Wat zijn mensen toch wonderlijke wezens.

Laten wij zorgen dat zij dit blijven.

Daar is geen rekentoets voor nodig. Als het nodig is kunnen leerlingen prima rekenen.

Kunnen ze ook rekenen op jou?

rekenenen op jouw! animaatjes-rekenen-69059

 


Genius Hour? You’re a genius and you get an hour!

juni 13, 2014

Genius-Hour-Logo11

Genius Hour is tijd die door leerlingen volledig zelf mag worden ingevuld. Genius Hour gaat uit van het principe dat elke leerling unieke kwaliteiten bezit en geeft een keuze in wat en hoe te leren.

Op onze school wordt in klas 1 en 2 het leergebied Mens en Natuur gegeven. Dit is een combinatie van de vakken biologie, natuurkunde en scheikunde. Voor dit leergebied zijn 4 lesuren van 45 minuten per week beschikbaar. Twee uren zijn als blokuur ingeroosterd, zodat we practica kunnen uitvoeren. Dit jaar heb ik drie parallel klassen 2-VWO, een collega heeft de vierde 2-VWO klas.

Dit jaar hebben we besloten de uren voor het onderzoek anders in te zetten en de keuze nog veel meer bij de leerling te leggen: gedurende het grootste deel van het jaar mogen zij één uur per week werken aan een door henzelf gekozen onderwerp. Dit onder het motto:

You’re a Genius and you get an Hour’.

Het ontstaan van Genius Hour.

Genius Hour quote botten 2014-06-12_1959Bij Google mogen werknemers 20% van hun tijd besteden aan zelf gekozen projecten. Het wordt gezegd dat 50% van de succesvolle producten gedurende deze 20% time zijn ontwikkeld. Genius Hour is geboren onder andere vanuit deze gedachte. Maar bijvoorbeeld ook in het verlengde van het boek Drive van Daniel Pink, waarin als algemene kenmerken voor motivatie van mensen om iets te doen de begrippen autonomie, meesterschap en zingeving worden beschreven. Verschillend docenten hebben onafhankelijk van elkaar Genius Hour in het onderwijs geïntroduceerd,  waarbij veel krediet wordt gegeven aan Angela Maiers en Amy Sandwold en hun boek The Passion-driven Classroom.

Genius Hour geeft leerlingen de kans zelf te ontdekken, zelf te ervaren, zelf stappen te zetten. Het creëert de mogelijkheid tot variatie in leerproces, uitvoering en presentatie. Het daagt leerlingen uit en leert ze om te gaan met vrijheid. Genius Hour biedt de mogelijkheid passie leidend te laten zijn voor leren.

genius

Er is geen handleiding, wel een paar richtlijnen:
– Het onderwerp moet binnen Mens en Natuur passen.
– Er moet iets geleerd worden, er dient dus ook informatie gezocht te worden.
– Bij voorkeur wordt er iets gemaakt of worden er proefjes gedaan.
– Bij voorkeur wordt in groepjes gewerkt.
– Er is geen wekelijks aangewezen uur voor Genius Hour
– Er mag ook meer (of minder) dan één uur per week aan besteedt worden.
– Er moet iets gepresenteerd worden, de vorm hierbij is niet voorgeschreven.
– De klasgenoten moeten van de presentatie iets leren.

Genius Hour quote trillingen 2014-06-12_1959De leerlingen krijgen geen stappenplan, geen map. Wel moeten zij hun vorderingen bijhouden in een Google Drive document, dat zij met de docent delen. De beoordeling is vooral gebaseerd op de het proces, minder op de presentatie.

Ervaringen

Bij de aankondiging van Genius Hour was er eerst verwarring, gepaard gaande met een hoop vragen. Dit werd al snel gevolgd door enthousiasme en wilde, onuitvoerbare plannen. Maar langzaam ontstonden plannen waar een begin mee kon worden gemaakt en er was duidelijk differentiatie. Sommige groepjes waren in de tweede les al actief aan de slag, anderen konden geen keuze maken. Soms werd er uren gesleuteld, sommigen gingen fluitend aan het werk, in andere groepen ontstond frustratie. Een goed beeld van wat Genius Hour betekent, vooral voor de leerlingen, is te vormen via de lijst met gekozen onderwerpen:

- muziekinstrumenten maken - ijs maken en verbeteren
- exoplaneten - luchtdruk
- hoe werkt effect bij voetbal? - destilleren
- hoe werkt een vliegtuig? - robot bouwen
- milieuvriendelijk huis ontwerpen - waterraket bouwen
- haar - ontwikkeling van de mens
- anorexia en obesitas - een jurk ontwerpen en maken
- bruggen bouwen van ijsstokjes - manieren om energie op te wekken
- programmeren - water splitsen
- skelet bouwen van papier-maché - vuurwerk
- misdaadspel ontwerpen en uitvoeren - het witte licht
- lego mindstorm - hypnose
- robot bouwen - de komodovaraan
- katapult bouwen - de eerste twee jaar van een kind
- (optische) illusies - (speciale) zintuigen bij dieren

Genius-Hour-sign-1gootse-2bxr3n9

Een eerste conclusie

Genius Hour is geweldig! Het duurt even voor alle leerlingen het ‘snappen’ en op gang komen, maar de meeste leerlingen vinden het fantastisch. Het omgaan met de vrijheid is soms heel fijn, sommigen vinden het heel lastig.  Leerlingen moeten erg wennen aan het feit dat niet alles klaar staat of geregeld is en dat ze zelf keuzes moeten maken en beslissingen nemen. Het lijkt af en toe een chaos (en soms is het dat ook een beetje) en leerlingen zijn niet altijd allemaal in hetzelfde lokaal, dit vereist oplettendheid.

Genius Hour quote voetbal 2014-06-12_1959Leerlingen vinden het lastig hun stappen en vorderingen te noteren.

Ook voor docenten is dit een intensief project. Er zijn veel onderwerpen die worden aangevlogen, het vereiste materiaal is niet altijd voor handen, er moet steeds worden gekozen tussen vrijlaten en sturen: de docent moet kunnen en durven loslaten en vertrouwen.

U begrijpt, we zijn erg benieuwd naar de presentaties!

Tips

Denk je er over om dit een keer te proberen: gewoon DOEN! Er kunnen naar eigen inzicht en wens altijd meer of minder kaders worden gegeven, het liefst zo min mogelijk natuurlijk. Lees vooral ook de informatie bij de verschillende links.

Denk niet dat Genius Hour alleen bij ‘praktische vakken’ kan worden toegepast. Bij talen, geschiedenis, aardrijkskunde of eigenlijk alle vakken kunnen leerlingen een verhaal of boek verbeelden, een toneelstuk schrijven, een animatie of videoclip of liedje maken, een journaal of kookprogramma maken, zich volledig verdiepen in een land of een onderwerp etc. Leerlingen zijn ontzettend creatief, geef ze de kans om dit te laten zien!

Genius Hour quote bloed 2014-06-12_2000

 

 

Deze tekst verscheen eerder in het juni nummer van van12tot18.

 

 

 


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 3.567 andere volgers

%d bloggers op de volgende wijze: