Verleidelijke getallen

Wat is het?
Numberphile is een serie video’s over getallen. Maar niet zomaar video’s. De video’s laten op een hele grappige manier en boeiende manier van alles zien over de magie van getallen en het plezier dat je met getallen en wiskunde kunt hebben.

Hoe werkt het?
Alle video’s van Numberphile zijn verzameld op YouTube en de site van Numberphile is een selectie links hier naar toe. Je klikt dus op één van de getallen op de site en de bijbehorende video wordt afgespeeld. Deze bijvoorbeeld:

Hoe kun je het in de klas gebruiken?
De Numberphile video’s zijn zo leuk dat ze iedereen kunnen verleiden iets met getallen te willen doen of er maar over te weten willen kmen. Het zijn prima start video’s voor in een wiskunde of natuurkunde les maar passen ook als afsluiter of introductie van een nieuw onderwerp aan het eind van een les om leerlingen aan het denken te zetten.

Sommige video’s hebben een filosofische inslag en kunnen gebruikt worden om leerlingen aan het denken te zetten, bij welk vak dan ook. Een voorbeeld hiervan is de paradox van Achilles en de schildpad. Er is zelfs een video die direct in de les Engels of Frans gebruikt kan worden en die aantoont hoe een Babylonische spraakverwarring over getallen kan onstaan: soixante dix-neuf.

De video’s kunnen ook prima als startpunt worden gebruikt door leerlingen zelf. Laat leerlingen, of groepjes leerlingen, verschillende video’s bekijken en laat ze vervolgens het vertoonde probleem of concept uitleggen aan de rest van de klas. In een volgende stap zou leerlingen zelfs gevraagd kunnen worden vergelijkbare video’s zelf te maken!

Geef leerlingen je stem

Google Drive is een prachtige tool om leerlingen of docenten samen te laten werken aan één document, waarbij alle wijzigingen worden opgeslagen en zijn terug te zien. Samenwerken kan plaats- en tijdafhankelijk plaatsvinden en het document is voor iedereen beschikbaar in zijn meest recente vorm.

Google Drive is ook een prachtige tool om feedback aan leerlingen te geven door de mogelijkheden die aanwezig zijn om te delen en commentaren toevoegen. Op de feedback kan eenvoudig door leerlingen worden gereageerd of zij kan worden verwerkt om het document te verbeteren. De feedback kan zowel door leerlingen als door docenten worden gegeven natuurlijk.

Het zou natuurlijk mooi zijn als je ook gesproken commentaar zou kunnen toevoegen. Dat kan nu dus!

De mogelijkheden van Google Drive zijn uit te breiden door gebruik te maken van verschillende apps die door derde partijen zijn ontwikkeld en die eenvoudig aan Google Drive account zijn toe te voegen. Een recente hiervan is Voice Comments van Learn.ly die het mogelijk maakt om ook via je stem commentaar te geven binnen een document.

Deze toepassing maakt Google Drive zeer geschikt om ook in te zetten voor Flip de Klas (Flipping The Classroom). De docent geeft gesproken commentaar op individueel of groepswerk en dit wordt door de leerlingen voorafgaand aan de les bekeken zodat het in de les besproken kan worden.

Onderstaande video van Jennifer Roberts laat zien hoe Voice Comments werkt.

Bronnen: @courosa RT @lindsgra: Google docs how to add Voice Comments. A great idea to share editing ideas. youtu.be/Llv1Nh4Om0c

Tijdsdruk en toeval. Open staan en durven.

Samen leren.

Samenwerkend leren.

Mooi onderwijs.

Wat werkt.

Leerstrategieën.

Combineren.

Tijdsdruk.

Toeval.

En toen:

5-VWO gaat les geven aan 2-VWO!

Te kort door de bocht? Dan hier de wat langere versie.

In mijn onderwijs probeer ik toe te passen wat werkt. In mijn onderwijs probeer ik leerlingen te bedienen op een manier die hen aanzet tot leren tijdens de lessen en niet alleen tot uitvoeren. In mijn onderwijs probeer ik te zoeken naar middelen die leerlingen uitdagen en aan het denken zetten. In mijn onderwijs probeer ik leerlingen te verleiden andere dan hun standaard leerstrategieën te gebruiken.

Met twee tweede klassen VWO ben ik bezig met ‘mooi onderwijs’, waarover ik later uitgebreider zal berichten. Het hoofdonderwerp hierbij is opgehangen aan de titel van een hoofdstuk van het boek ‘Amersfoort aan zee’, dat door mij saai is hernoemd als ‘Mens en Milieu’.

Leerlingen bepalen voor een groot deel zelf hoe zij hierover iets willen leren en via een aantal stappen zijn we gekomen tot een mengsel van excursies, zelf proeven selecteren en de uitvoering organiseren, speeddate presentaties, aanwezigheid van docent voor het beantwoorden van vragen en waar nodig op verzoek van leerlingen of op initiatief van de docent uitleg door de docent.

Met klas 5-VWO zijn we na de toetsweek gestart met het laatste hoofdstuk van het boek, getiteld ‘Mens en Milieu’. Bij onze methode is de verdeling van de leerstof over de jaren zo dat in klas 5 vrij veel stof terecht is gekomen die leerlingen prima zelf tot zich kunnen nemen. Zij hebben uitleg van of toelichting door de docent dus niet of nauwelijks nodig. Na drie hoofdstukken voornamelijk ‘zelfstandig werken via lezen – opdrachten maken – nakijken – vragen stellen’ treedt er dan zelfs bij de best-willende leerlingen wat sleet op.

Tijd voor iets anders dus. De expert-methode. Zes paragrafen, zes groepen van drie of vier leerlingen. Geen opdrachten maken maar presentaties voorbereiden met een vrije invulling zolang de kernbegrippen aan bod komen. Vanaf het begin delen van de presentatie met de docent om feedback mogelijk te maken. Vervolgens kennisdeling via speeddate presentaties.

En toen, bij het formuleren van deze opdracht voor klas 5-VWO, de gedachte:

‘Dan kunnen ze natuurlijk ook net zo goed een presentatie geven aan klas 2 over Mens en Milieu!”

“Bam!”

Een tevreden en gelukkige glimlach op mijn gezicht, na een toch waarschijnlijk wat gespannen blik kort daarvoor. De eerlijkheid gebiedt mij namelijk te zeggen dat de formulering van de opdracht plaatsvond terwijl de leerlingen al in het lokaal waren voor de les en ik achter mijn computer zat te typen terwijl de beamer aan het opwarmen was om mijn scherm voor de leerlingen te projecteren…..

De gedachte om de uitleg uit breiden naar een ander publiek was waarschijnlijk mede ingegeven door het door mijn hoofd spelen van de top 5 van leerstrategieën die bewezen werken, die ik kort daarvoor had gelezen in een prachtig stuk van Paul Kirschner over Top en Flop leerstrategieën. Een absolute aanrader om te lezen. Nummer 5 hierin is: ‘zelf uitleg geven’.

Hoe dan ook. Door tijdsdruk en toeval verscheen in de opdracht ineens het zinnetje:

“Bereid je presentatie voor op 2 niveau’s. Eén geschikt voor leerlingen van 5-VWO, één geschikt voor leerlingen van 2-VWO.”

Als je het op 2 niveau’s kunt uitleggen dan beheers je het zeker!

Wat gebeurde er vervolgens?

Via de random group selector van de SMART Notebook software werden er groepjes geformeerd en aan een paragraaf gekoppeld. Deze koppeling mocht in goed onderling overleg tussen de groepjes worden aangepast. De leerlingen kregen inzage in de stof van klas 2 om ze laten zien wat voor feitelijke kennis in elk geval behandeld moet gaan worden. Tegelijkertijd is de opdracht de feitelijke kennis uit het klas 5 ook zoveel mogelijk in hun presentatie op te nemen of zaken toe te voegen die zij van belang achten. De vorm van de presentatie is volledig open. Het mag een standaard powerpoint of prezi zijn, het mag een practicum zijn, het mag een serie opdrachten zijn. Het mogen twee aparte presentaties zijn voor beide klassen, het mag er ook één zijn, of een gecombineerde. Ook mogen de leerlingen ervoor kiezen om voor de presentatie aan klas 2 groepjes samen te voegen. De presentaties moeten uiteindelijk met de hele klas op elkaar worden afgestemd.

De leerlingen aan de slag.

Ik schrikken! Het dreigde meteen al mis te gaan. Het leek erop alsof er de nodige ‘ruzie’ gemaakt werd binnen een aantal groepjes.

Bleek nog te kloppen ook! Er was onenigheid over op welk niveau je nu de leerlingen van klas 2 wel of niet kon aanspreken, wat zij nog wel en niet zouden snappen. Prachtig! Er was inhoudelijke discussie over wat begrippen nu precies betekenen en welke woorden je kunt of moet gebruiken om ze aan klas 5 of klas 2 duidelijk te maken. Zij waren ontzettend aan het leren! Daarom was er soms zo’n herrie!

Hoe gaat er nu les gegeven worden?

We gaan het zien. Maar wat er wordt voorbereid is: een tweetal standaard presentaties (powerpoint en prezi), twee keer een uitleg met een practicum, een interactieve quiz (gebaseerd op ‘Who Wants To Be A Millionaire?’, gemaakt via html5).

Hoe gaat er nu beoordeeld worden?

Klas 5 beoordeelt klas 5. Klas 2 beoordeelt klas 5.

Het enige probleem, excuseer, de enige uitdaging, is nu nog de logistiek. Maar dat lossen we op. Zo gaat dat, bij mooi onderwijs.

Wordt vervolgd….

Deze post is onderdeel van een quadblog. Aanmelden hiervoor kan nog steeds.

Leren is zo eenvoudig, soms

Het gaat soms gewoon vanzelf. Niks meer aan doen dus.

Wat is het?
DIY is een fantastische site die een prachtige vorm van leren stimuleert. Het is een combinatie van online en offline activiteiten waarbij creativiteit, technologie en portfolio’s perfect samenwerkend worden ingezet. DIY is een website waar kinderen een portfolio krijgen en een app die zij kunnen gebruiken om foto’s en video’s van hun projecten te uploaden. Bij het aanmelden wordt de kinderen gevraagd om een dier te kiezen en een nickname om zo hun identiteit te beschermen. Er is een een dashboard waar leerkrachten of ouders alle activiteiten kunnen volgen.

Hoe werkt het?
DIY is een online club waar kinderen ‘maker’ vaardigheden kunnen verdienen. Het Engelse ‘maker’ vertaalt hier prima naar het Nederlands, kinderen worden echt ‘makers’. De kinderen delen hun creaties en verdienen ‘patches’ voor de vaardigheden die zij leren. Elke vaardigheid bestaat uit een aantal ‘challenges’, welke zo zijn opgezet dat zij spelenderwijs verschillende technieken leren om iets moois te kunnen bouwen. Wanneer een ‘challenge’ is volbracht kan deze in de online portfolio worden geplaatst en worden voorzien van foto’s en video.

Hoe kan je het in de klas gebruiken?
DIY is een site die ruimte biedt voor leerlingen om nieuwsgierig te zijn, iets te bouwen en technologie te gebruiken om verder te komen. Het is zeer geschikt om leerlingen te laten ontdekken hoe fantastisch het kan zijn om zelf iets te leren en zelf iets te bouwen. Het heeft de vorm van een klas waar vernieuwen en delen van leren vanzelfsprekend is.
DIY kan als ‘extra’ activiteit worden ingezet maar kan ook prima worden gebruikt om leerdoelen op een andere manier te bereiken. Door de verschillende ‘challenges’ te bekijken vanuit dit oogpunt kunnen op een creatieve en innovatie wijze kennis en vaardigheden anders dan de standaard manier worden aangeleerd. Het is een mooie tool om leren door onderzoeken te stimuleren en zou een mooie eerste stap in deze richting kunnen vormen. DIY kan worden ingezet door leerlingen individueel aan de slag te zetten maar ‘makerrs’ kunnen ook in groepjes bijeen worden gezet of zelfs kan er als hele klas worden samengewerkt. DIY ‘challenges’ kunnen worden opgegeven als huiswerk, waarbij natuurlijk bij voorkeur de leerling zelf mag kiezen. In de klas kunnen dan de vorderingen en resultaten worden getoond en gedeeld.

Deze blogpost is onderdeel van een Quadblog.

Bètadag

Afgelopen vrijdag 22 februari was de allereerste bètadag op het Wolfert Lyceum een feit. Een dag waarop alle leerlingen uit alle klassen en leerlagen bezig waren met bèta, ofwel exact. Een dag om te laten zien wat bèta is, hoe leuk bèta is of kan zijn. Een dag om dingen te kunnen doen die anders organisatorisch lastig uit te voeren zijn. Een dag ook waarop alle docenten bezig waren met bèta.

Het programma was er op gericht gevarieerd te zijn, zoveel mogelijk leerlingen actief bezig te laten zijn, maar toch ook wel bedoeld om aan het denken te zetten. De activiteiten werden voor een deel verzorgd door de docenten exact zelf en voor een deel door experts die hiervoor speciaal waren uitgenodigd. Ondersteuning bij de uitvoering was er ook van ouders, ex-leerlingen en zelfs een paar familieleden van docenten. Al deze hulp stellen wij natuurlijk als organisatoren en school zeer op prijs en zonder dit had het ook niet het succes kunnen worden dat het nu was.

Voor de in totaal dertien 1e en 2e klassen waren er zeven verschillende workshops in een roulerende setup : coolecola, domes bouwen, eieren en meer, elektromotor, PopPop-boot, Vroaaaar!!! en vaccins. Dit zijn natuurlijk teveel activiteiten om allemaal uitgebreid te beschrijven maar een paar letterlijke hoogtepunten wil ik toch graag delen.

Domes:  Dit was  in al zijn complexe eenvoud één van de spectaculairste onderdelen van de bètadag om te zien. Een dome is een half ronde vorm die door de leerlingen zelf gebouwd werd in verschillende vormen en maten. Dit alles zonder gebruik te maken van lijm of plakband of spijkers of schroeven. Maar wat is leuker: bouwen of slopen? Vraag dat de leerlingen maar……

Eieren en meer: verschillende opdrachten met eieren, leg je ervaringen vast via foto’s en video
- bouw een zo hoog mogelijk papieren toren van 12 velletjes A4 papier waarop een ei kan rusten, uitdaging: haal je twee meter? -> ja dus!
- kun je een ei verplaatsen van één borrelglas naar een ander zonder je handen te gebruiken?

Vroaaaar!!! Toen de leerlingen dit zagen staan in het programma van de bètadag, hadden ze geen idee dat ze aan het einde van de dag buiten bloed-fanatiek een blaasraketten race zouden doen. Alle leerlingen kregen een stukje pvc buis, papier en plakband. Door middel van het stroomlijnen van hun ‘raket’ met vinnen voor de stabiliteit, een mooie punt voor de aerodynamica, enz bereiden ze zich voor op de ‘grande finale’. Met een hogedruk spuit werden de ‘raketten’ gelanceerd – de raket die het verste vloog, won! Met heel veel dank aan Arjan en Per-Ivar! O ja, de leerlingen mochten ook nog een borstelrobot bouwen:

Voor de vier derde klassen was er CSI. En dit betekende dan niet even zoals op de televisie in 45 minuten alles oplossen, néé gewoon zeven uur keihard bikkelen om de ware moordenaar te vinden. Sporen zoals vingerafdrukken, bloed en DNA minutieus onderzoeken en analyseren om zo mogelijke verdachten elimineren en uiteindelijk de schuld van de dader onomstotelijk te bewijzen.

Voor de vier vierde klassen was er een lezing van de wiskundige kunstenaar Rinus Roelofs, die vertelde over zijn werk maar vooral veel voorbeelden liet zien. Door de mogelijkheden die computers en 3D printers nu bieden kan hij nog veel meer ook echt maken dan zijn grote inspiratiebron Escher (klik op de onderstaande plaatjes voor een animatie).

De vierde klassen hadden voorafgaand aan de bètadag in groepjes een Wetenschapsquiz voorbereid en moesten deze afnemen voor een publiek van hun klasgenoten een en een zeer deskundige jury bestaande uit docenten, ouders en ex-leerlingen. Moleculair Koken, met de directeur van de school als één van de begeleiders dus dat kon niet misgaan ) vormde voor deze leerlingen het afsluitende toetje.

Klas 5-Havo en klas 5 en 6-VWO mochten net als klas 4 genieten van een lezing van Rinus Roelofs. Vervolgens was er de opdracht in groepen  een creatieve oplossing te bedenken voor de milieu-problemen die op ons afkomen. Hoe zal de wereld er in 2025 uitzien? De groepen waren gekoppeld aan een vooraf bepaald onderwerp en mochten middels een presentatie hun oplossingen delen met de rest van de groep. Deze klassen sloten de dag af met een interessante en natuurlijk tot denken aanzettende lezing van de volksfilosoof Bas Haring. Wat is eigenlijk de waarde van onderzoek en hoe doe je dat goed? Zijn visie: stel een vraag die je echt bezig houdt, onderneem actie om tot een antwoord te komen, formuleer het antwoord. Klinkt simpel genoeg, En dat is het ook.

Helaas vond Bas het ook nodig nog even een pijnpunt voor bèta’s ter sprake te brengen….. volgens zijn stelling zijn bèta’s arrogant. Zij weten hoe de wereld in elkaar zit maar niemand wil naar hen luisteren. Mensen zitten namelijk niet altijd te wachten op kennis. Waar en herkenbaar. Maar… misschien hebben wij als organisatoren een heel klein beetje mogen bijdragen om het genot, de waarde, de kracht en het belang van bèta een beetje dichter bij alle mensen gebracht te hebben. Er is mogelijk geen mooier beeld dan uit zijn eigen boek Kaas en de evolutietheorie om het belang van het voortplanten van kennis te onderstrepen.

Het is voor de groep organiserende docenten een inspannende tocht geweest met menig vergaderuurtje en overleg via telefoon, mail, Google Drive en wat niet meer, naar deze dag toe. De reis was het doel zeker waar en er kan zeer tevreden worden terug gekeken. Zeker was dit het geval op het moment dat er bij de afsluitende borrel een verrassing langskwam in de vorm van heuse bètaballen! (bitterballen voor de niet-bèta’s onder U)

Het vervolg? Er komt zeker nog een bètadag! Ons doel was jaarlijks, maar het zou zomaar zo kunnen zijn dat het driejaarlijks wordt. Dit dan omdat het mogelijk afgewisseld gaat worden met een alpha en gammadag. Of een talen en zaakvakkendag zo U wilt. We gaan het zien.

Nu eerst even uitrusten en nagenieten.

Je moet het meegemaakt hebben om te weten hoe leuk het was maar een goede tweede opties zijn de foto’s die te vinden zijn op de site van het Wolfert Lyceum en de beelden die door RTV Langsingerland zijn gemaakt en die vanaf 11 maart te zien zijn.

Lesgeven zonder woorden? Het kan!

Tekst vormt voor veel leerlingen, om allerlei verschillende redenen en met verschillende oorzaken, vaak een barrière om te leren. Als leren dus zonder woorden zou kunnen zou dit veel leerlingen helpen.

Ik zag vandaag onderstaande TEDx video. Matthew Peterson vertelt hierin op een zeer persoonlijke en overtuigende wijze over lesgeven zonder woorden. Matthew is zelf dyslectisch en leerde pas lezen in groep vijf. In zijn lezing haalt hij een quote aan van Albert Einstein, die ook dyslectisch was, en die voor hem een grote bron van inspiratie vormde:

“The words or the language as they are written or spoken don’t play any rol in my mechanism of thought”

Matthew vertelt in de video niet alleen over lesgeven zonder woorden over eenvoudige onderwerpen maar ook over ingewikkeldere zaken zoals tweedegraads vergelijkingen. Hij beschrijft interactieve software die informatieve feedback geeft zonder tekst en laat overtuigende voorbeelden zien.  De software werkt ook in de praktijk en laat zien dat leren zonder woorden mogelijk is. Het software programma is getest in honderden scholen in verschillende staten van de Verenigde Staten en het zorgde voor een drie maal zo snelle groei van de vaardigheden bij het vak wiskunde.

In de video gaat het vooral over rekenen en over wiskunde en exacte vakken, maar het principe zou ook voor andere andere vakken kunnen worden gebruikt. Ik denk dat daarmee voor een grote groep leerlingen mooi onderwijs gemaakt kan worden. Ik wil daarom graag deze video en de gedachte erachter delen. Ik hoop mensen hiermee te kunnen inspireren op vergelijkbare wijze te gaan denken over lesgeven, om zo onderwijs ook anders dan alleen zwaar leunend op geschreven tekst vorm te kunnen gaan geven.

Ik ben op deze video geattendeerd door een oproep van Patrick Vaanhold op het prikbord van The Crowd. Hij is op zoek naar mensen die met hem van gedachten willen wisselen over hoe het basisidee van lesgeven zonder woorden ook bij andere vakken zou zijn in te zetten. Je kunt je daar bij hem melden.

VVV-uren

Deze week is er op het Wolfert Lyceum een start gemaakt met de VVV-uren.

VVV-uren staan voor: Verbreding – Verdieping – Verbetering.

Tijdens deze uren zijn alle eerste- en tweedeklassers actief bezig met speciaal hiervoor ontwikkelde modules. Deze modules worden gedurende zes weken op een vast moment in de week tijdens een Dalton-uur gegeven. De opzet voor de VVV-uren is nieuw dit jaar en worden vormgegeven door een aantal afspraken en regels. Aanvankelijk was het plan van het VVV-uren team om dit stapsgewijs  op te starten en te beginnen met alleen de zeven eerste klassen. Er waren echter na slechts één oproep zoveel enthousiaste collega’s die een module wilden aanleveren dat er besloten werd direct ook de zes tweede klassen deze VVV-uren aan te bieden!

Leerlingen werden voor de Verbeter-lessen opgegeven door hun vakdocent of mentor en deze leerlingen werden geplaatst bij de verschillende vakken waarvoor Verbeter-lessen beschikbaar waren: Nederlands (2 afzonderlijke modules), Engels, Frans, Duits, Wiskunde (2 afzonderlijke modules).

Vervolgens konden de overige leerlingen een keuze maken uit het aanbod Verbreding en Verdieping-lessen. Leerlingen konden er in dit stadium ook zelf nog voor kiezen om zich aan te melden voor een Verbeter-les.Via een digitaal inschrijfformulier (gemaakt via Google Formulieren) konden zij hun drie eerste voorkeuren kenbaar maken uit een lijst van acht beschikbare modules. De modules variëren van het leren omgaan met geld, het leren werken met specifieke computerprogramma’s en internet toepassingen, verhalen vertellen, het geheugenpaleis tot de genetica van de fruitvlieg en het belang en de werking van vaccins. Het VVV-uren team was trots voor deze laatste module een echte onderzoeker uit het veld aangetrokken te kunnen hebben en de leerlingen waren hiervan aardig onder de indruk. Voor alle modules was voldoende belangstelling om ze door te kunnen laten gaan en een tweetal bleek zeer populair: Google SketchUp en Web 2.0 in de klas, welke beide drie keer waren overtekend! Een indicatie dat er een ruime belangstelling is onder de leerlingen om de mogelijkheden van de moderne informatie en communicatie technologieën te leren kennen en gebruiken.

Het plaatsen van de leerlingen bij de modules bleek nog best wel een wat meer tijdrovende bezigheid dan vooraf ingeschat. Natuurlijk moesten er de nodige afwegingen en keuze’s worden gemaakt voor de indeling om zoveel mogelijk leerlingen bij hun eerste of tweede keuze te kunnen plaatsen. Er ging echter ook veel tijd zitten in het herhaaldelijk maken van aanpassingen doordat leerlingen zich niet, meerdere keren of verkeerd aanmeldden en door docenten die op het laatste moment nog leerlingen aan- of afmeldden voor Verbeter-lessen. Uiteindelijk konden alle 359 leerlingen geplaatst worden bij één van de modules en wel zodanig dat slechts een enkele leerling bij zijn 3e keuze geplaatst moest worden. De uiteindelijke indeling werd aan de docenten en leerlingen bekend gemaakt via de hiervoor speciaal aangemaakte Wolfert Lyceum VVV-uren wiki, waar zowel de indeling, het rooster als de beschrijving van de modules te vinden is. Voor een aantal modules worden door de betrokken docenten ook de achtergrond informatie en de opdrachten op deze wiki geplaatst.

De eerste ervaringen waren zeer positief afgelopen woensdag. Er waren nauwelijks leerlingen die niet wisten waar ze uiteindelijk waren ingedeeld of waar ze moesten zijn en dankzij de wiki waren probleempjes hiermee snel opgelost. De leerlingen waren over het algemeen zeer enthousiast over de inhoud van de modules en de docenten vonden het een hele plezierige ervaring om les te geven over een andere expertise dan hun vak en vaak dan ook nog hun hobby of passie. Het mooiste geluid kwam van zowel docenten als leerlingen: de vraag of in de vierde periode deze VVV-uren er ook weer gaan zijn. Ja dus.

Deze blogpost is mede geschreven als onderdeel van de module Web 2.0 in de klas.
Deze blogpost is mede geschreven als onderdeel van een Quadblog.

 

Weer een mooie onderwijs verbintenis: Onderwijspioniers en The Crowd

Onderwijs Pioniers is een prachtig initiatief dat leraren de kans geeft goede ideeën om zijn of haar school te verbeteren uit te werken en ook daadwerkelijk uit te voeren. Het is tegelijkertijd een kans om als leraar te ervaren hoe leiding geven aan iets nieuws werkt. Onderwijs Pioniers maakt leraren eigenaar van vernieuwing op school en van hun eigen leerproces en sluit hiermee naadloos aan bij de visie van The Crowd: ‘Regie over je eigen professionalisering’. Een mooie onderwijs verbintenis dus: inspirerend en uitvoerend vanuit het veld.

Na een eerste, zeer succesvolle ronde voor het PO komt er nu ook een ronde aan voor het VO en het MBO.

Van de website:

Omdat we weten dat ook jij ervan overtuigd bent dat leraren leidend kunnen en willen zijn bij vernieuwing in de school vestigen we je aandacht op de nieuwe (en verbeterde!) Onderwijs Pioniers-rondes in het VO en MBO waar leraren zich kosteloos voor kunnen aanmelden. Ze maken dan kans op een budget van 5000 euro, een crash course tot Pionier, een lerend netwerk van pionierende collega’s en uiteindelijk de Onderwijs Pioniers Trofee. Maar belangrijker: het is een kans om een eigen idee op school te realiseren en te ervaren hoe leiding geven aan iets nieuws werkt. Deadline 31 maart! Een vrijblijvende brainstormsessie voor lerarenteams aanvragen kan!  Zie website www.onderwijspioniers.nl voor meer info. 

Kijk direct hoe je als leraar mee kunt doen: meedoen VO of meedoen MBO of download de flyer voor leraren.

Blijkt dat de beste docenten de beste leerlingen zijn!

Nadenkend of ik dit jaar, op deze laatste dag van het jaar, nog een laatste post wilde schrijven (ja dus), en welke dat dan zou moeten worden van de drafts die nog klaarliggen, kwam ik tot het besluit dat het wel fijn zou zijn als het een algemene, motiverende en inspirerende voor het onderwijs zou zijn. En dan zou het af zijn als het ook nog een in 2013 uit te voeren activiteit zou bevatten.

Ik besloot voor een beslissing te nemen eerst even mijn digitale krantje te lezen in de vorm van mijn ‘personal magazine’ Zite op de iPad. Hier kwam een blogpost van Mark Liddel tegen. Hij beschrijft hierin een bezoek aan de Innovation Unit en het werk van Valerie Hannon en David Price. Hij is vooral onder de indruk van een animatie die zij gemaakt hebben over wat er nodig is om het onderwijs te verbeteren. Het gaat in dit geval over Australia maar dat maakt voor het verhaal niet uit.

De prachtige animatie bleek perfect te voldoen aan mijn wensen: algemeen, motiverend, inspirerend en met een ‘opdracht’ aan iedereen die in het onderwijs werkt. Ik wil hem dan ook graag met jullie delen.

Probeer, voor je de animatie bekijkt, een antwoord te geven op de volgende vragen:

Wat bepaalt of een docent of schoolleider goed is?

Wat is bepalend voor een goed onderwijs systeem?

Hoe zorg je er voor dat een groep mensen open blijft staan en een nieuwsgierige geest blijft hebben als het om onderwijzen en leren gaat?

Hoe zou je jezelf beoordelen als het gaat om je eigen leren en ontwikkelen? Ben je continu aan het verbeteren of zou je meer moeten gaan doen?

Wat zijn de verantwoordelijkheden die schoolleiders hebben ten opzichte van hun docenten?

Great Teachers Are Great Learners – AITSL from Innovation Unit on Vimeo.

Wat bepaalt of een docent of schoolleider goed is? Hun kennis en kunde… misschien hun vermogen om lerenden te betrekken bij hun leren.

Wat is bepalend voor een goed onderwijs systeem? Goede onderwijzers!

Hoe zorg je er voor dat een groep mensen open blijft staan en een nieuwsgierige geest blijft hebben als het om onderwijzen en leren gaat? Zorgen voor mogelijkheden en een verbondenheid om te leren in alle onderdelen van een school of scholengroep en hier ondersteuning voor bieden in de vorm van leergroepen, praktisch onderzoek, reflectie momenten, peer feedback, mentor systemen, coaching.

Wat zijn de verantwoordelijkheden die schoolleiders hebben ten opzichte van hun docenten? De ambities van docenten aanmoedigen en een cultuur van leren voeden.

Hoe zou je jezelf beoordelen als het gaat om je eigen leren en ontwikkelen? Ben je continu aan het verbeteren of zou je meer moeten gaan doen? ……….. ?

Laten we met zijn allen het onderwijs nog mooier maken!

Een goed 2013!

Bronnen: Mark Liddel’s blog

Flip de klas werkt! Revisited.

Eerder heb ik hier bericht dat Flip de klas werkt! en die post eindigde met: wordt ongetwijfeld vervolgd… … … 

Wat is Flip de klas en hoe heb ik het gebruikt?

Ik heb van de educatieve techniek ‘Flipping the Classroom’, of zoals ik het ben gaan noemen ‘Flip de klas’, gebruik gemaakt bij het vak wiskunde in een tweede klas VWO. Bij Flip de klas in zijn basale vorm worden de activiteiten in en buiten de klas omgedraaid. Klassikale instructies worden huiswerk en het maken van opdrachten en andere activiteiten wordt zoveel mogelijk in de klas gedaan. Hiervoor is het dus nodig de instructies op video op te nemen en dit de leerlingen aan te bieden. Daar zijn verschillende manieren voor en ik heb dat gedaan via de iPad app Educreations met een bijbehorende website die het mogelijk lessen per klas te organiseren. Na een overgangsperiode van twee weken ben ik volledig op het Flip de klas model overgestapt.

De gegevens

• Er zijn in totaal 92 videolessen gemaakt
• De video’s duren gemiddeld drie minuten
• In totaal zijn de video’s ruim 1300 keer bekeken, ofwel gemiddeld 15 keer
• Van de 28 leerlingen in de klas heeft 90% één of meer van de video’s bekeken

De resultaten

Als eerste een kort overzicht van de eerder gerapporteerde resultaten.

• Het gemiddelde cijfer van de klas is voor toetsen gemaakt ná de flip is 0,5 punt hoger dan voor de toetsen gemaakt vóór de flip (het betreft in beide gevallen vijf toetsen)
• Ook de leerlingen die geen video’s hebben bekeken scoren gemiddeld 0,2 punt hoger
• Er is een positieve correlatie van 0,5 tussen het aantal bekeken videolessen en het gemiddelde cijfer

Mijn conclusie: Flip de klas werkt!

Direct hier achteraan dient meteen gezegd te worden dat deze conclusie geldt voor deze combinatie van klas, vak, methode en docent. Flip de klas is een krachtige methode, maar één die in zijn uitvoering zeker een bepaalde mate van maatwerk vereist.

De waarde van bovenstaande conclusie wordt natuurlijk aanzienlijk vergroot wanneer de resultaten vergeleken kunnen worden met die van een ‘controle’ groep. Een klas dus die exact dezelfde toetsen heeft gemaakt onder vergelijkbare omstandigheden. Hoewel niet vooraf zo opgezet bleek deze klas gelukkigerwijs wel beschikbaar, in de vorm van een parallelklas op dezelfde school. Een vergelijking van de resultaten van beide klassen laat het volgende zien.

Gemiddelde cijfer vóór en ná het flipmoment

Terwijl het gemiddelde van de toetsen gemaakt voor en na het moment van flippen in de geflipte klas 0,5 punten was gestegen bleek dit in de controle klas met 0,4 punten gedaald te zijn! Deze verschillen zijn enerzijds verrassend groot en anderzijds zeer bemoedigend. De resultaten voor de controle klas laten overigens een beeld zien dat niet ongewoon is voor een tweede klas wiskunde. In de loop van het jaar dalen de cijfers licht door het iets moeilijker worden van de stof.

Wanneer de cijfers nauwkeuriger onder de loep worden genomen en worden uitgesplitst naar de cijfers behaald door individuele leerlingen ontstaat het volgende beeld.

Cijfer individuele leerlingen ná het moment van flippen (%)

Uit deze vergelijking kunnen een aantal conclusies getrokken worden.

• Niet alleen neemt het gemiddelde cijfer van de klas toe door de Flip de klas techniek, ook 80% van de individuele leerlingen scoort hoger. Dit is een indrukwekkend percentage.
• Voor 20% van de leerlingen in de geflipte klas heeft de techniek niet tot een gemiddeld hoger cijfer geleidt. Het is niet te bepalen of voor deze leerlingen geldt dat hun cijfer dankzij de techniek minder gedaald is dan zij anders gedaan zou hebben.
• Binnen het gemiddelde voor een klas is er zeker variatie. Hoewel het gemiddelde in de controle klas daalt haalt toch 30% van de leerlingen een hoger cijfer. Dit is eens te meer een aanwijzing dat zeer voorzichtig dient te worden omgegaan in het onderwijs met conclusies gebaseerd op gemiddelden enerzijds en conclusies gebaseerd op anekdotische voorbeelden anderzijds.

Opvallende observaties

• Leerlingen die hogere cijfers haalden keken gemiddeld vaker naar de video’s
• Leerlingen met achterstanden haalden deze op gezette tijden in
• Leerlingen gebruikten de mogelijkheid tot het stellen van vragen bij de video’s in verhoogde mate in de dagen voor een toets
• De oefentoetsen waren de meest bekeken video’s. Leerlingen vonden het plezierig om oefentoetsen via het systeem te ontvangen omdat dit de mogelijkheid tot directe feedback voor hen opleverde.
• Een klein deel van de leerlingen vind het leuk om zelf video’s te maken wanneer zij de stof begrijpen.

Mijn ervaringen

- In de klas was er meer tijd voor interactie. In dit opzicht werkte Flip de klas zoals bedoeld: een effectiever gebruik van de tijd in het klaslokaal.

- Flip de klas is een goed model om gedifferentieerd les te geven, zowel met betrekking tot niveau als met betrekking tot snelheid Dit werd zichtbaar op verschillende momenten en manieren. De leerlingen die de video’s het meest bekeken waren de goed scorende leerlingen die nog beter gingen scoren. Zij kwamen voorbereid naar de klas, stelden zeer specifieke vragen en maakten optimaal gebruik van de mogelijkheden die het Flip de klas model hen bood. Een deel van de leerlingen die lang niet alle video’s bekeek, deed dit zonder dat het merkbaar effect had op hun cijfer. Zij hadden deze uitleg dus lang niet altijd nodig. Een deel van de minder goed scorende leerlingen gebruikte nu meer van de tijd in de klas om gericht vragen te stellen. Als docent kon ik aan alle individuele leerlingen meer tijd besteden op een bij hen passende wijze tijdens de lessen. Een kleine groep leerlingen had moeite met de grotere individuele vrijheid en verantwoordelijkheid die ik hen met dit Flip de klas model bood en was wisselend in actieve deelname. Deze groep was grotendeels dezelfde die dit gedrag in het ‘reguliere’ systeem ook vertoonde.

- Een analyse van de frequentie waarmee de videolessen zijn bekeken geeft een goede indicatie voor de moeilijkheidsgraad van de stof en de behoefte aan uitleg van de docent. Deze informatie kan gebruikt worden om in de toekomst de uitleg aan te passen, meer op sommige plaatsen, minder of geen op andere plaatsen.

- Leerlingen kijken de video’s wanneer dat nodig is. Het grootste deel van de leerlingen maakt hierin de juiste keuze. Dit geeft aan dat veel klassikale instructies teveel op het gemiddelde van een klas is gericht. Een deel van de leerlingen heeft het niet nodig, omdat zij prima in staat zijn de informatie ook zelfstandig uit het boek kunnen halen. Een deel van de leerlingen is er nog niet aan toe, omdat zij ,om welke reden dan ook, achterstanden hebben. Het Flip de klas model is dus een goed middel om aan deze verschillen in behoefte aan uitleg tegemoet te komen.

- Leerlingen zelf video’s laten maken vormt een mooie toevoeging aan het Flip de klas model. Het blijkt leerlingen te dwingen actiever met de lesstof in te gaan om het goed te kunnen uitleggen. Het levert soms ook andersoortige uitleg op die voor mede-leerlingen soms sneller te begrijpen is dan de wijze waarop de docent uitlegt.

- De gemaakte video’s zijn voor het grootste deel geschikt om in het nieuwe schooljaar ook gebruikt te kunnen worden. Een  deel kan verbeterd worden. Helaas geef ik zelf dit schooljaar geen wiskunde. Met het ingaan van de tweede periode zal ik de video’s wel introduceren en beschikbaar stellen aan de huidige tweede klassen.

Wat vinden leerlingen zelf van Flip de klas?

Om een beeld te krijgen wat de ervaringen van de leerlingen zijn met het Flip de klas model heb ik regelmatig gesprekken met leerlingen gehouden hierover. In het algemeen zijn zij zeer positief. Dit blijkt vooral te liggen in de meer individuele keuze die zij kunnen maken, ofwel de differentiatie die dit model mogelijk maakt. De weerslag van één van deze gesprekken is hier te vinden. Een mooie blogpost die de ervaringen van een andere leerling met het Flip de klas model beschrijft is getiteld: How the Flipped Classroom Turned Me into a Better Student. Hierin wordt ook aangegeven wat één van de krachten van het model is voor de leerlingen: het kunnen leren in het eigen optimale tempo. Dit is dan ook nog eens gekoppeld aan de mogelijkheid om wanneer het nodig is vragen te kunnen stellen.

De toekomst

Ik zal zeker verder gaan met het Flip de klas model en zal er hier ook regelmatig op verschillende manieren verslag van blijven doen. Dit zal zowel zijn via het delen van mijn eigen ervaringen en visies als via het delen van de verzamelde visies en ervaringen van anderen. Via de instap in het Flip de klas model ben ik nu mezelf en materiaal aan het ontwikkelen in de richting van Flipped Mastery. Een van de stappen die ik hierin heb gezet is het ontwikkelen en binnenkort aanbieden van een beperkt aantal op specifieke onderdelen gerichte videolessen voor het vak Mens en Natuur in klas 1-Havo/1-VWO. Een andere stap is gezet bij het vak biologie voor klas 3-VWO, waar we zonder boek en vrijwel volledig digitaal aan de slag zijn gegaan.

Eerder posts op dit blog over mijn ervaringen met Flip de klas:
Flip de klas werkt!
Flip de klas beginnen met Educreations

Een deel van deze resultaten en ervaringen is eerder gedeeld tijdens een aantal workshops en te zien in een aantal hiervoor gemaakte prezi’s.