Hoe te leren denken

de denkerLeerlingen leren hoe te denken is niet zo eenvoudig maar wel ontzettend belangrijk. Met denken bedoel ik dan vooral kritisch denken. Het denken dat leren meer maakt dan alleen reproduceren of simpelweg begrijpen. Het denken dat er voor zorgt dat ze met andere, bewustere ogen gaan kijken naar het analyseren en het oplossen van problemen. Het hogere orde denken dat het leerlingen mogelijk maakt om zelf vragen te stellen over de juistheid van hun resultaten en hun oplossingen. Het hogere orde denken dat er uiteindelijk toe leidt dat het mogelijk wordt om concepten te ontdekken en deze onderling met elkaar in verband te brengen.

Een deel van de leerlingen bezit van nature de mogelijkheid en de wens om diepere vragen te stellen, een ander deel zal dit aangeleerd moeten worden. Een goede manier om dit te doen is als docent het juiste voorbeeld te geven, en dit is waarom het niet zo eenvoudig is. Het kan door de leerlingen in de juiste richting te leiden, maar zeker niet te duwen. Een geweldige manier om denken te stimuleren is door het stellen van vragen, en dan het liefst de juiste op het juiste moment. Het stellen van vragen zorgt er voor dat de leerlingen in de juiste kritische stand komen en blijven. Het leren verandert hiermee van een passieve naar een actieve ervaring.

Er zijn in dit opzicht verschillende soorten vragen te onderscheiden, ook wel aangeduid als onderzoekende, gezichtspunt afhankelijke, en implicerende.

Onderzoekende:
Welke informatie heb je nog meer nodig om dit probleem op te lossen?
Hoe verhouden de resultaten zich met bekende gegevens?
Hoe ondersteunen de gegevens de conclusie?
Wat is er nodig om te bepalen of de gekozen oplossing juist is?
Hoe is dit probleem te vergelijken met andere problemen?

Gezichtspunt afhankelijke:
Zijn er andere mogelijke oplossingen?
Als de resultaten juist zijn, wat voor gevolgen zijn er dan nog meer?
Welk effect zou toevoeging x of y hebben?kritisch denken
Wat bedoel je met deze opmerking?

Implicerende:
Hoe kun je deze vraag anders formuleren?
Wat heb je geleerd van het oplossen van dit probleem?
Is de gestelde vraag de meest belangrijke om dit probleem op te lossen?
Welke vragen moeten beantwoord zijn voor je deze vraag kunt beantwoorden?
Welke veronderstellingen zijn er gebruikt voor deze opmerking?

Er zijn natuurlijk nog veel meer vragen te verzinnen en het gebruik er van is afhankelijk van de specifieke opdracht. Belangrijk is dat zij de leerlingen helpen zelf tot hogere orde vragen te komen en verbindingen te zien.

Het gaat er bij het ontwikkelen van het vermogen tot kritisch denken via het stellen van vragen om dat de vragen goed zijn en gericht op hogere cognitieve processen. De kwaliteit van de vragen is hierbij van groter belang dan de frequentie waarmee zij gesteld worden. Een tweede belangrijke factor voor succes is het voldoende tijd geven aan de leerling voor het formuleren van zijn antwoord, voor hier als docent weer op te reageren. Als gevolg hiervan zullen de antwoorden vaker langer zijn en in de vorm van complete zinnen komen. Dit zal er dan weer toe leiden dat de leerling vaker kritisch zal gaan denken en meer zal gaan meedoen in de klas.

Tot zover de theorie. Nu de praktijk. denk
Waarom niet vandaag hiermee starten?

Deze blogpost is gebaseerd op het begeleiden van profielwerkstukken op een nieuwe school, het nadenken over gericht activeren van leerlingen tijdens verschillende wandelingen met mijn honden, een blogpost van David Wetzel over het belang van kritisch denken in science en wiskunde, en een animatie op YouTube van Steven Johnson over een idee waar goede ideeën vandaan komen die ik vorige week heb gezien. Zij kwamen op het juiste moment samen en ik had er tijd voor (gemaakt).

Een reactie op Hoe te leren denken

  1. […] Hoe te leren denken Leerlingen leren hoe te denken is niet zo eenvoudig maar wel ontzettend belangrijk. Met denken bedoel ik dan vooral kritisch denken. Het denken dat leren meer maakt dan alleen reproduceren of simpe… Source: fdroog.wordpress.com […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: