De schaal der dingen

december 31, 2013

Zo rond de jaarwisseling zijn er toch wat meer dan gemiddeld momenten van contemplatie en reflectie. Momenten om zaken in perspectief te zetten. Onderstaande video’s verbinden het hele kleine met het hele grote en zijn hierbij misschien behulpzaam.

Powers of tenEen video, gemaakt in 1977.

The scale of the universeEen flash animatie, gemaakt in 2012.

Wil je zelf aan de schuif zitten van the scale of the universe dan kan dat hier.


Nieuwjaarsvoornemens: PROBEER één ding.

december 30, 2013

probeer-het-nu

Rond deze tijd van het jaar zijn er naast de lijstjes ook altijd de voornemens. Waar lijstjes iets afsluiten zijn voornemens vooral bedoeld om iets te starten. Helaas blijkt aan het eind van het jaar vaak dat van de vele mooie voornemens weinig terecht is gekomen. En dat geeft niet altijd een goed gevoel.

In het onderwijs worden ook veel voornemens gemaakt en is er ook een schijnbaar onuitputtelijke voorraad van veranderingen en vernieuwingen die worden aangeboden. Maar hoe kies je daar nu uit? En als dat al gelukt is hoe weet je dan hoe je voornemen uit te voeren? Hoe weet je zeker dat het lukt? Helaas worden om allerlei redenen de meeste van de voornemens  in het onderwijs niet eens gestart. En dat is jammer. Hoe goed ons onderwijs ook is, het kan altijd beter. En dat willen we ook allemaal.

Misschien helpt daarom voor 2014 het volgende het lijstje met voornemens. Met als essentieel kader : Probeer één ding. Niet meer, niet minder. En dat ding hoeft natuurlijk niet van deze lijst te komen, het zijn maar suggesties. En dat ding hoeft ook niet te lukken.

try

Blogpost Probeer 50e8e1096eb09Probeer eens

  •  leerlingen hun leren te laten kiezen? Vraag aan leerlingen hoe zij iets zouden willen leren. Dit kan heel klein beginnen, met een les of een onderdeel van een thema, en uitgroeien tot een heel onderwerp of zelfs een hele termijn. Het is verrassend om te zien hoe lastig het eerst is voor leerlingen om dit te doen maar ook hoe dit vervolgens vorm krijgt en hoe het enthousiasme in het leren brengt. Omdat de leerlingen zelf hebben mogen meepraten.
  •  Genius hour? Hierbij krijgen leerlingen een uur per week tijd om volledig zelfstandig te werken op een zelf gekozen manier aan een zelf gekozen onderwerp binnen een vastgesteld thema. Het levert een heel andere manier van leren op, rijker en gevarieerder, geïntensiveerd  door de betrokkenheid en niet belemmert door de vorm.
  •  Mystery Skype? Als je op zoek bent naar een makkelijke manier om leerlingen in verbinding te brengen met anderen, en tegelijkertijd te leren hoe het is om als team samen te werken onder druk dan is dit een goede optie. Het is heel eenvoudig op te zetten en geschikt voor vrijwel alle leeftijden en een groot aantal vakken.
  •  bloggen? Dit is een manier om leerlingen een eigen stem te geven, binnen de klas maar ook daar buiten. Maak een blog met een klas of laat leerlingen ieder een eigen blog aanleggen. Dat levert al snel mooie interacties en inzichten.
  •  minder cijfers te geven? Dit is natuurlijk een grote stap en vereist het nodige maar kan er wel voor zorgen dat de aandacht van de leerlingen verschuift van het cijfer naar het leren zelf dat hieronder ligt. Het geven van feedback in plaats van cijfers geeft meer inzicht en richting. Leerlingen gaan beter zien waar ze zijn en welke stappen ze moeten nemen.
  •  minder huiswerk te geven? Huiswerk is voor veel kinderen een reden om leren niet leuk te vinden. Veel van het huiswerk dat zij krijgen is niet noodzakelijk, zeker niet voor allen. Klopt dat voor jou vak misschien toch ook?Leerlingen worden vrolijker en werken actiever in de klas wanneer zij weten dat er geen huiswerk zal zijn. Het Flipping the Classroom model is een erg goed hulpmiddel om de tijd in de klas effectiever te gebruiken.
  •  mobieltjes in de klas te gebruiken? Mobieltjes zijn kleine telefoontjes, maar tegelijkertijd ook kleine computertjes! Betrek je leerlingen meer bij de les via een online quiz programma als socrative. Doe dit om te testen hoeveel je leerlingen weten aan het begin of eind van de les, of maak er een wedstrijdje mee voor teams.
  •  zelf een verrijkende activiteit? Ga naar een cursus, een workshop, een lezing. Versterk je eigen leerkracht. Of wordt lid van een vereniging zoals The Crowd.

probeer-nu-knop blauwMocht je meer willen weten over een van bovenstaande suggesties of anderszins vragen of opmerkingen hebben, aarzel niet ze te stellen of te delen. Ik hoor graag welk voornemen je hebt gekozen en waarom. Dan gaan we aan het eind van 2014 met zijn allen eens een lijstje maken van gelukte voornemens.

GELUKKIG

NIEUWJAAR

ALLEMAAL!

probeer

Bronnen
– Rippy77: Ideas for the New Year
– Tom Whitby: Year End Resolution Failure
– Pernille Ripp: Pick one thing to try, an idea by Tom Whitby


Da Vinci The Genius

december 30, 2013

Gisteren geweest. Eindelijk. Een absolute aanrader. Nog tot 6 januari.

Da Vinci The Genius. Post Rotterdam, Coolsingel 42.

Een prachtige kennismaking met het genie. Voor groot en klein. Ontzagwekkend. Inspirerend.

Wat is er te zien?

Een ideale stad en een veiligheidsbrug

Da Vinci The Genius 2

Een zelf-aandrijvende auto, een automatische trommel, een klokwerk, een duikpak en waterschoenen.Da Vinci The Genius 1

En dan laat ik niets zien over alle vliegende apparaten die Da Vinic uitvond, inclusief een helicopter. En dan laat ik niets zien over de Mona Lisa, waarvan er tientallen te bezichtigen zijn, tot in het kleinste detail.

En dan zijn er workshops, waar je met eenvoudige materialen vliegtuigen of bruggen kunt bouwen, of manuscripten maken of verven met de materialen zoals Da Vinci die gebruikte.

Da Vinci The Genius 3

Da Vinci was een genie en daarmee een bron van inspiratie voor iedereen, vooral ook in het onderwijs. Of het nu gaat om tekenen, schilderen, kunst, biologie, wetenschap of geschiedenis. Als docent heb ik er de nodige les ideeën (her)opgedaan waarmee ik 2014 zeker aan de slag ga:

  • kies een uitvinder of ontdekker en maak hier een presentatie over
  • kies één uitvinding of werk van Da Vinci en onderzoek werking, geschiedenis, belang
  • bouw een brug of een vliegtuig, naar model of inzicht, de sterkste of verste wint
  • maak een manuscript of een tekening of schilderij met de materialen uit de tijd van Da Vinci

Da Vinci The Genius zal mijn lessen en mijn lokaal in gaan komen. Ik heb in elk geval een boek besteld en twee modellen………


Opletten! Dan komen er nieuwe ideeën.

december 26, 2013

Blogpost Opletten 15803166

On Looking is een boek van Alexandra Horowitz. Zij beschrijft hierin elf wandelingen die zij gemaakt heeft, met elf verschillende personen, door haar woonplaats New York. Ze heeft gewandeld met onder andere haar jonge zoon; een geoloog; een bioloog; een expert in stedelijke ruimte; een dokter; een blinde en haar hond. In het boek beschrijft ze met een open en nieuwsgierige pen hoe deze figuren de omgeving zo verschillend kunnen zien. Met goed gedoseerde, gemakkelijk lezende wetenschappelijke informatie weet ze een mooie mate van diepgang toe te voegen aan haar observaties van die van anderen.

You missed that. Right now, you are missing the vast majority of what is happening around you. You are missing events unfolding in your body, in the distance, right in front of you.

By marshaling your attention to these words, helpfully framed in a distinct border of white, you are ignoring an unthinkably large amount of information that continues to bombard all of your senses…

This ignorance is useful: indeed, we compliment it and call it concentration.

Door te wandelen met anderen ziet Alexandra veel dat zij anders zou missen en leert zij veel over het nieuws dat zij ziet. Een van de hoofdpunten uit het boek is dat zelfs in de meest eenvoudige situaties er veel meer informatie beschikbaar is dan wij kunnen verwerken.

We see, but we do not see: we use our eyes but our gaze is glancing, frivolously considering its object. We see the signs, but not their meanings. We are not blinded, but we have blinders.

Alexandra legt een link naar het onderwijs die mij direct intrigeerde omdat ze aansluit bij iets dat mij, en velen in het onderwijs, zeer regelmatig bezig houdt.

My deficiency is one of attention: I simply wasn’t paying close enough attention. Though paying attentions seems simple, there are numerous forms of payment. I reckon that every child has been admonished by teacher of parent to “pay attention”.

En dan volgt wat voor mij de trigger was tot dit stuk.

But no one tells you how to do that.

Blogpost Opletten on-looking-simon-and-schuster-alexandra-horowitz

In het boek gaat Alexandra vervolgens op zoek naar hoe je dat het beste doet. “Paying attention” ofwel “Aandacht schenken” ofwel “Opletten“. Ze komt bij twee belangrijke aspecten, die elkaar aanvullen en versterken. Het ene is empathie, om te zien wat een ander ziet moet je jezelf in die ander kunnen verplaatsen. Het andere is expertise, kennis van zaken maakt het mogelijk meer te zien dan alleen een object.

Luka vliegt in de Ardennen

De fotograaf ziet dat bovenstaande foto een uitsnede is en hoe hoog of laag de hond werkelijk springt. De aardrijkskundige kijkt naar de glooiende heuvels en de bossen en herkent mogelijk de streek. De tenniscoach ziet de tennisbal en de volledige concentratie van de speler. De botanist ziet het gras, de velden, de omheiningen en herkent mogelijk de streek. De stedenbouwkundige ziet het dorp in de achtergrond en herkent mogelijk de lokatie. De kynoloog herkent de Border Collie. De baas herkent zijn hond en zijn vakantie.

Expertise richt je aandacht en geeft je de mogelijkheid om meer te zien dan “een vliegende hond!” Empathie geeft je de mogelijkheid ook iets van wat een ander ziet te zien.

Paying attention” beschrijft beter dan “aandacht schenken” of “opletten” dat het een investering is die gedaan moet worden. Door te “betalen met aandacht” wordt kennis, vaardigheid of bekwaamheid verkregen. Door “op te letten” selecteren we een klein deel van de prikkels die continu op ons af komen, om die selectief te gaan verwerken. We negeren de rest, bewust. We leren.

Door op te letten kunnen we ook dingen zien die niet eerder zijn gezien. Combinaties maken die niet eerder zijn gemaakt. We kunnen nieuwe ideeën krijgen.

Voor een deel is dit het gevolg van het herkennen van patronen. Onze expertise helpt ons patronen te herkennen, die anderen

niet zien. Empathie zorgt ervoor dat we kunnen kijken zoals anderen dit doen. Door beide te combineren ontstaat er iets nieuws. Dit werkt het beste wanneer expertises in verschillende gebieden overlappen. Aan de randen van onze kennis liggen de grootste kansen. We kunnen innoveren.

Hoe kunnen we nu “leren op te letten”?

Door de filters die ieder eigen zijn, zich eigen heeft gemaakt of hem zijn opgelegd zo veel mogelijk zichtbaar te maken. Door routine tijdens het filteren van inkomende berichten zo veel mogelijk te voorkomen. Dit kan door via empathie het opleggen van filters zoveel mogelijk te beperken. Dit kan door via expertise omgaan met de filters te begeleiden.

Opletten is de de moeite waard. Aanleren van opletten evenzo. Het zijn goede investeringen.

PS 1: Er is ook een Nederlands vertaling van het boek beschikbaar: Met andere ogen.
PS 2: Alexandra Horowitz schreef eerder het boek: Inside of a dogDe wereld van de hond.

Blogpost Opletten Inside-of-a-Dog-cover

Bronnen
– Brainpickings: The Art of Looking
– Tim Kastelle: Get better ideas by paying attention


Denk. Voel. Leer. En deel.

december 24, 2013

eat-sleep-teach-repeat-2016-12-03_0822

Denk. Voel. Leer. En deel.

Denk. Voel. Leer. En deel.

Denk. Voel. Leer. En deel.

Denk. Voel. Leer. En deel.

Denk. Voel. Leer. En deel.

Denk. Voel. Leer. En deel.

Denk. Voel. Leer. En deel.

Denk. Voel. Leer. En deel.

Denk. Voel. Leer. En deel.

Denk. Voel. Leer. En deel.

Denk. Voel. Leer. En deel.

Denk. Voel. Leer. En deel.

Denk. Voel. Leer. En deel.

Denk. Voel. Leer. En deel.

Denk. Voel. Leer. En deel.

Denk. Voel. Leer. En deel.

Maar met een muziekje erbij klinkt dat toch heel anders!

Eat. Sleep. Rave. Repeat.

Lees nu nog eens terwijl je luistert…

Met dank aan Fatboy Slim, Serious Request, een wandeling met de honden, woorden die dansen op een ritme.

Een aantal dagen lang staat hier al vrijwel de gehele dag Serious Request op de achtergrond mee te doen. Op de computer, op de iPad, op de TV. Af en toe wordt daar een ‘anthem’ gespeeld, soms aangekondigd met een ‘tsunami’. Mensen raken enthousiast en betrokken bij een groot probleem.

Of de vergelijking hier helemaal klopt weet ik niet, maar soms denk ik dat het onderwijs ook wel een stevige windhoos kan gebruiken. Hoe vergelijk je wereldwijde armoede, in dit geval in beeld gebracht via diarree, met onderwijs in Nederland? Niet, lijkt het logische antwoord. Maar misschien ligt daar toch een sleutel. Op de lange termijn. Geen eenmalige acties maar een echte verandering. Via muziek en de juiste woorden?

Denk. Voel. Leer. En deel.

Lees bovenstaande eerste 16 regels nu nog eens terwijl je luistert…

Eat. Sleep. Rave. Repeat.

Denk. Voel. Leer. En deel.

Hieronder nog wat varianten van het ‘muziekje’ dat zo goed past, misschien…..


Bloggen door leerlingen, prachtige voorbeelden

december 24, 2013

Blogpost bloggen kracht-bloggenDit is een blog. Ik schrijf een blog. Dit is een blogpost. Door mij zojuist geschreven. Al eerder heb ik hier bericht over bloggen door docenten, met leerlingen, met elkaar: niet 7 maar 10 redenen om te bloggen voor docenten, 9 redenen om te bloggen met een klas en geweldig voor docenten én leerlingen, samen bloggen in een quadblog. Bloggen is een manier van communiceren. Een belangrijke ’21e eeuwse manier’ van communiceren. Een manier die je kunt leren. Leren door te doen. Leren door te delen. Dat vind ik.

Dalton uren VVV logo 2013-01-26_1045Ook al eerder, in februari van dit jaar, heb ik hier bericht over de start van de VVV-uren bij ons op het Wolfert Lyceum. Tijdens deze speciale Daltonuren kunnen leerlingen uit klas 1 en 2 inschrijven op verschillende modules van zes lessen, waarin zij kunnen kiezen voor activiteiten die een verbredend, verdiepend of verrijkend karakter hebben. Modules kunnen in essentie over werkelijk van alles gaan en variëren van beleggen tot jongleren, van mythes tot geheugenpaleizen en van de genetica van een fruitvlieg tot het bouwen van virtuele 3D structuren.

Dit schooljaar zijn we natuurlijk verder gegaan met de VVV-uren en inmiddels kan ik, met toch wel een zeker gevoel van trots, berichten over een mooie kruisbestuiving die heeft plaatsgevonden: bloggen als onderdeel van de VVV-uren! Een collega Nederlands heeft in het kader van de VVV-uren een module creatief schrijven aangeboden. Hierop werd door de leerlingen zo massaal ingetekend dat de module al in twee dagen volledig was volgeboekt! Dat wil zeggen dat 30 leerlingen zich hadden ingeschreven. Tot grote verrassing van deze bescheiden docente, maar ook tot haar en mijn grote plezier.

Ik vertelde haar direct dat ik over haar module wilde bloggen en de blogs van de leerlingen onder de aandacht wilde brengen om zo lezers te trekken en reacties te genereren, maar dit mocht nog niet direct. Had ik al gezegd dat alle producten van deze module creatief schrijven op een persoonlijk blog van deze leerlingen moest worden geplaatst? 🙂 Ze moest er even over nadenken en wilde eerst zien wat de leerlingen zouden produceren. Ik had die twijfel niet, of niet meer moet ik eerlijkheidshalve zeggen.

Blogpost bloggen eerste_hulp_bloggen

De module creatief schrijven kent de volgende opzet:
Elke les heeft een thema. De lessen beginnen met een schrijf-warming-up, een instructie over een bepaald genre, een schrijfstijl, een techniek en de uitleg over de opdrachten van die les. Per les worden er kleine schrijfopdrachten gedaan, die allemaal in het teken staan van de eindopdracht van die les. Elke les heeft een eindopdracht, die in het portfolio verschijnt. Dat portfolio wordt gemaakt in de vorm van een weblog, via www.123website.nl In de lessen wordt ook aandacht besteed aan de lay-out van teksten, maar ook over hoe teksten tegenwoordig gepubliceerd worden (via weblogs, facebook en twitter bijvoorbeeld).
En bestaat uit de volgende zes lessen:

  1. ‘Me myself and I’. Over jezelf schrijven is een genre.Blogpost bloggen Bloggen zonder regels
  2. ‘We moeten praten…’ Een dialoog leren schrijven.
  3. ‘Het is de wind maar… toch? Spanning in een verhaal.
  4. ‘Twaiku’s en six word story’s’ Dichten en de nieuwe media.
  5. ‘Alles is mogelijk’ Fantasie in het verhaal.
  6. ‘Nu-jij.nl’ Columns schrijven.

Mocht je docent Nederlands zijn, of anderszins geïnteresseerd in verdere details dan kan ik je altijd in contact brengen met de maker van dit moois. Ik twijfel er zelf sterk aan of ik in de volgende periode zelf wel een module wil aanbieden voor de VVV-uren. Graag zou ik deze volgen, omdat ik er werkelijk van overtuigd ben dat mijn eigen bloggen er een stuk beter van zou worden!

En nu dan een aantal voorbeelden. De rest was slechts inleiding!

http://vvvsanneenn.wordpress.com/
http://kelsinka.wordpress.com/
http://yentlthinksatyou.wordpress.com/
Blogpost bloggen fokke_sukke
Alle reacties zijn natuurlijk van harte welkom. Dat kan hier maar zeker ook bij de blogs zelf. Is de reactie en het commentaar hetzelfde? Ik ben erg benieuwd!

Leerlijstjes, niet alleen voor het eind van het jaar

december 24, 2013

Top10top-50-imageTopOne_resizeLangzamerhand is het een echte traditie om aan het eind van het jaar lijstjes te maken. Wat was er allemaal het beste in het afgelopen jaar, of de afgelopen jaren, in of andere categorie. De top 2000 liedjes, de beste sporters, de beste apps.

Een lijstje dat ik overigens zelf graag zou zien en graag zou delen: wat zijn de beste manieren om te leren en leren te leren? 🙂

Het jaar 2014 zou wel eens de doorbraak kunnen betekenen van lijstjes in het onderwijs. En dan niet alleen lijstjes aan het eind, maar vooral aan het begin. En natuurlijk wel moderne varianten van lijstjes, (inter)actieve lijstjes in de vorm van playlists ofwel speellijstjes, ofwel leerlijstjes.

Leerlijstjes: lijstjes die aangeven in welke volgorde leeractiviteiten gedaan kunnen worden. Een manier om geschikte bronnen zoals sites, afbeeldingen, video’s, opdrachten in een wat anders georganiseerde vorm aan te bieden. Een vorm die helpt alle informatie uit de verschillende bronnen in het juiste kader te plaatsen en te begrijpen.

Natuurlijk is het van belang de juiste inhoud op de juiste volgorde te plaatsen en van de juiste richtlijnen te voorzien. Op deze wijze kunnen leerlijsten een grote toegevoegde waarde hebben ten opzichte van een simpele bronnenlijst of lijst met favoriete websites. Alles wat nodig is voor een les kan bijeen worden gezet een leerlingen zijn geen tijd meer kwijt met het zoeken naar websites of het intypen van internetadressen. Leerlijstjes kunnen ingezet worden bij allerlei vormen van zelfstudie maar ook een prima leidraad vormen bij Flipping the Classroom.

Er bestaan, naast een aantal sites waarop informatie netjes geordend bijeen gezet kan worden, zoals learnistblendspace en educlipper, inmiddels ook een aantal online toepassingen die het creëren van ‘echte’ leerlijstjes mogelijk en gemakkelijk maken. Er zullen er ongetwijfeld meer gaan verschijnen. Hieronder noem ik er kort twee.

MentorMob. “Stop Searching. Start Learning.mentormob-logo (1)

  • Leerlijsten worden Learning Playlists genoemd
  • Playlists kunnen open of privé gezet worden en academisch of recreatief zijn
  • Naast links naar websites, kunnen er files worden ge-upload of kan er eigen inhoud worden geschreven
  • Er kunnen gezamenlijke playlists worden gemaakt, waarbij anderen dus inhoud kunnen toevoegen
  • Er kunnen niveau’s worden ingesteld voor een doorlopen van een playlist en er kunnen worden getest middels quizzen

MentorMob bestaat al een tijdje en heeft laten zien dat het een plaats heeft in het onderwijs. Er is dan ook inmiddels een ‘gewone’ MentorMob en een educatieve: MentorMob EDU. Een uitgebreidere beschrijving voor het maken van leerlijsten is te vinden bij ICT-dee 111.

Gibbon, “Playlists for LearningGibbon logo small complete 373e5db

  • Leerlijsten worden Learning Flows genoemd, bestaande uit chapters, die ieder bestaan uit een video of website
  • Zowel docenten als leerlingen kunnen leerlijsten maken
  • Leerlingen kunnen zelf leerlijsten maken uit chapters van verschillende Learning Flows
  • Leerlingen kunnen badges verdienen door commentaren en adviezen te geven
  • Leerlingen kunnen aangeven of ze onderdelen geleerd hebben of overgeslagen
  • Elke Learning Flow die wordt gemaakt komt automatisch in de bibliotheek
  • Inhoud kan met een klik worden toegevoegd via Gibbon browser plugins en bookmarkers
  • De lengte van een leerlijst kan worden aangepast aan de hoeveelheid beschikbare tijd

Gibbon is erg nieuw en is Nederlands. Hoewel het minder direct op het onderwijs is gericht lijkt het er zeer goed voor bruikbaar. Ik heb geen video van Gibbon kunnen vinden maar een goed beeld wordt gegeven door het volgen van de allereerst les uit het  Gibbon User Manual. “What is Gibbon: flows, chapters and playlists” (duur is 2 minuten)

Mocht je ervaringen hebben met een van de genoemde tools dan hoor ik dat graag!

Bron: Makeuseof, Teach Yourself Anything


%d bloggers liken dit: