Van krijtbord naar verbeterbord

Leerkracht

We hadden het krijtbord. We hadden het whitebord. We hadden het digibord. Nu hebben we het verbeterbord.

Ik ben een groot fan van verbeteren, en dus van Stichting leerKRACHT. ‘Elke dag samen een beetje beter.’ Ik  ben een groot fan van (ook de organisatie van) leren in de handen van leerlingen leggen. Ik ben een groot fan van docenten die dingen net even anders doen.

Zelf probeer ik al zolang als ik in het onderwijs werk leerlingen te betrekken bij de manier waarop ik les ‘geef’ en de manier waarop zij les ‘ontvangen’. Dat gebeurt dus ook in steeds grotere mate in mijn lessen en dit heb ik bereikt via verschillende kleine initiatieven. Een VVV-uur ‘Wat en hoe wil jij leren?‘. Twee dagen GeenSchool. Een uur per week Genius Hour. Gisteren nog heb ik leerlingen gevraagd hoe zij het VVV-uur ‘Wat is dit nu weer?‘ zouden willen invullen en of zij een module voor volgend jaar zouden willen maken. Prachtige interacties en leerzame momenten volgden.

Ik heb veel nagedacht over hoe ik de werkwijze van Stichting leerKRACHT in mijn klas zou kunnen krijgen. Niet echt moeilijk dacht ik steeds, toch ben ik er nog niet toe gekomen. Een van die dingen die maar blijft hangen, of liggen.

Zojuist las ik op LinkedIn het onderstaande verhaal van Jaap Versfelt, de initiator van Stichting leerKRACHT, en onmiddellijk na het lezen ervan heb ik besloten dat dit voor mij de manier gaat zijn om komend schooljaar leerlingen invloed te gaan geven op HUN leren. En dat ik dit hier zou delen, mede omdat dit verhaal op LinkedIn alleen te lezen is als je zelf een account daar hebt.

Ik heb niet vooraf toestemming gevraagd aan Jaap in de volledige veronderstelling dat dit echt ‘elke dag samen een beetje beter’ is.

Elke dag samen een beetje beter leren delen


Binnen de aanpak van Stichting leerKRACHT werken leraren en schoolleiders gezamenlijk aan het verbeteren van het onderwijs. Dat doen ze door samen lessen te ontwerpen, elkaars lessen te bezoeken om van en met elkaar te leren én ze door wekelijkse bordsessies. Bordsessies zijn korte, effectieve, staande vergaderingen, waar teams samen successen vieren en doelen stellen om het onderwijs te verbeteren. Nadat we met leerKRACHT startten op scholen gebeurde er iets onverwachts. Leraren gingen het verbeterbord gebruiken met hun leerlingen in de klas. Dat hadden wij niet bedacht! Tot onze stomme verbazing zagen we dit niet op een paar geïsoleerde scholen, maar op bijna elke leerKRACHT school. Overal gingen leraren met leerlingen bordsessies houden: de ‘mood’ van de leerlingen peilen, successen vieren, met hun leerlingen doelen stellen, acties bedenken en samen uitvoeren. Ik heb dit zelf in actie gezien op basisscholen, middelbare scholen en MBOs. Waarom deden leraren dit? Wat voor effect bereiken ze hiermee met hun leerlingen? Hoe maken ze er een succes van? En hoe kun je dit zelf in je eigen klas uitproberen. Dat zijn de onderwerpen van deze blog.

Een voorbeeld van een basisschool

Laat me beginnen met een voorbeeld van een basisschool uit Zeeland, de Linge. Leraar Marleen de Ridder nam zich al bij de eerste kennismaking van leerKRACHT voor om het bord in haar klas met de leerlingen in te gaan zetten. De eerste lessen nam Marleen nog zelf de leiding, maar al snel namen de leerlingen het van haar over. Marleen zette een stapje naar achteren terwijl haar leerlingen zelf bedachten hoe het onderwijs te verbeteren en elkaar daarbij te helpen. Wat voor doelen stelden de leerlingen? Ze gingen aan de slag met allerlei doelen: “als de juf om stilte vraagt zijn we in 5 seconden stil”, “wij kunnen elkaar positief aanspreken over elkaars handelen en daar positief op reageren” en “we worden beter in spelling”.  Vervolgens bedachten ze acties om die doelen te realiseren en gingen daar mee aan de slag. Het effect: leerlingen die veel beter weten wat voor doelen ze proberen te halen, die zich meer bij die doelen betrokken voelen omdat ze zelf mee bedacht hebben en leerlingen die elkaar helpen om die doelen te halen.

Wil je zien hoe dat werkt, kijk dan naar deze drie korte video’s:

Een voorbeeld van een middelbare school: de mentorles

Je vraagt je dan af, dit kan waarschijnlijk alleen maar bij oudere kinderen in de bovenbouw van een basisschool? Nee dus. Op dezelfde school zijn ook kleuters aan de slag met de bordsessie, terwijl we bordsessies met leerlingen ook op middelbare scholen en MBOs zien werken.

Een voorbeeld daarvan is een middelbare school in Den Haag, de Populier. Daar bedachten de mentor leraren van Mavo 3 om met het bord aan de slag te gaan in hun mentorlessen. Ze vroegen de leerlingen ‘wat willen jullie dit jaar bereiken?’. Het zal niemand verbazen dat het antwoord was ‘Overgaan’ (oftewel, niet nóg een keer Mavo-3). ‘Ok’ zeiden de leraren, ‘en hoe gaan we meten hoe we ervoor staan?’ waarop de leerlingen bedachten ‘cijfers!’.  Daarna werden elke maand de ‘virtuele zittenblijvers’ bijgehouden. ‘Maar wat daar aan te doen?’ was de volgende vraag. Dat vonden de leerlingen niet erg ingewikkeld: elkaar helpen. Zij maakten een lijst van vakken waar elk kind óf bij kon helpen óf hulp nodig hadden. De mentorlessen werden daarna gebruikt om elkaar in groepjes te helpen. Het effect was dat leerlingen enorm gemotiveerd aan de slag gingen en leraren verbaasd waren over het effect.

En wat kun jij hiermee in jouw klas?

Wil je wel eens weten of het voor jou en je klas ook werkt? Probeer het gewoon uit. Daar hoef je geen leerKRACHT school voor te zijn, dat kan elke leraar. Hoe doe je dat:

  1. Ga eerst kijken: grasduin eens op Youtube naar video’s over hoe dit werkt. Die kun je vinden op Youtube als je zoekt op ‘leerkracht bordsessie’
  2. Begin klein: bijvoorbeeld alleen met de ‘smileys’, om te ervaren met de leerlingen hoe het is om met de ‘mood’ van de klas de dag te beginnen
  3. Zorg voor veiligheid: waardeer alle input van leerlingen en zorg dat ze op elkaar voortbouwen.
  4. Bouw het uit: voeg na de smileys het delen van successen toe. Loopt dat? Ga dan met je leerlingen nadenken over doelen die zij willen bereiken en welke acties daar bij horen
  5. Heb even geduld: de eerste doelen waar leerlingen mee komen zijn misschien niet de belangrijkste voor jou als leraar, maar er komen vanzelf steeds serieuzere doelen op het bord
  6. Geef leerlingen de leiding: draait het, wacht dan tot de leerlingen je vragen of zij het van je over mogen nemen. Geef ze dan de pen en geniet!
  7. Laat leerlingen samenwerken: één leidt de bordsessie, één schrijft, één houdt de tijd bij, één geeft feedback aan het einde
  8. Evalueer en verbeter: Vraag na een week of 4 aan je leerlingen hoe de bordsessie nog beter kan? Bijvoorbeeld door ze na te laten denken over 5 onderwerpen: wat meer, wat minder, wat anders, wat stoppen en waarmee doorgaan?

Bron:
https://www.linkedin.com/pulse/het-verbeterbord-de-klas-kan-dat-jaap-versfelt?trk=hb_ntf_MEGAPHONE_ARTICLE_POST

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: