Geef docenten tijd en ruimte

wat-heeft-het-onderwijs-nu-nodig-vinken-via-arjan-via-johan-oostermaj-crsf_3oxeaa_fdu

afbeelding van Hector Giacomelli, gevonden via Ilja Klink

Zaterdag schreef ik hier over ‘Wat heeft het onderwijs NU nodig?,’ met een korte toelichting over het ontstaan van de betreffende oproep. Hieronder de bijbehorende volledige tekst zoals zij verscheen als opiniebijdrage in Trouw. Met opnieuw de vraag deze oproep te steunen door de volgende adhesiebetuiging in te vullen. Deel deze oproep met je collega’s en vraag ook hen te tekenen. Er zijn al zeer veel positieve reacties gekomen (de teller staat nu op ruim 1000), ook vanuit de politiek, maar met nog veel meer staan we nog veel sterker.

Trouw zaterdag 17 september 2016

Dinsdag presenteert het kabinet-Rutte II zijn laatste Miljoenennota. De algemene beschouwingen zullen een voorbode vormen van de aankomende verkiezingsdebatten. Zowel de coalitie als de oppositiepartijen hebben onderwijs hoog in het vaandel staan. In de verkiezingsprogramma’s herkennen we de utopische taal van het ministerie van OC&W. Vergezichten in beleidsstukken als ‘Onderwijs2032’ spreken over onderwijs dat ‘aardige, vaardige en waardige burgers’ moet opleveren. Wij leraren roepen de politiek op om nu eerst de randvoorwaarden op orde te maken.

Het ontbreekt ons in de eerste plaats nu al aan genoeg tijd om onze huidige taak goed te doen. In het basisonderwijs worden wij geacht om alles voor te bereiden en te verwerken in amper één uur voor en één uur na schooltijd. In het voortgezet onderwijs krijgen we per les van 50 minuten ongeveer 15 minuten voorbereidingstijd en 15 minuten om op te sparen voor het nakijken. In Nederland geven we per voltijdbaan simpelweg 20 procent meer les dan het Europees gemiddelde.

De Tweede Kamer nam in juni 2016 een motie aan om het aantal lesuren per week met 20 procent terug te brengen tot het Europees gemiddelde. Het is dus niet zo dat we dan in de voorhoede van Europa komen. Toch heeft de regering al ruim voor Prinsjesdag laten weten dat hier geen geld voor is. Beleidsmakers willen graag de onderwijsresultaten spiegelen aan voorbeeldlanden als Finland en Singapore. Maar daar is het aantal lessen per voltijdsbaan fors minder dan het Europees gemiddelde. De politiek gaat er vanuit dat het onderwijs beter wordt van vernieuwing. Geef ons de tijd die we nodig hebben om het onderwijs te verbeteren.

In Nederland is er een grote bestuurslaag in het onderwijs: het ministerie, de inspectie, sectorraden, besturen en een woud aan adviserende en beleidsbepalende stichtingen. Deze bestuurslaag overstelpt ons in het dagelijks werk met opgelegde bestuurlijke ‘onderwijsvisies’. Visies, geschreven door mensen die ver af staan van de werkvloer en menen het onderwijs te
verbeteren door ons die visies op te leggen. Behalve dat het niet productief is, kost het handenvol geld. Er is de afgelopen jaren een enorm gat ontstaan tussen hoeveel geld we per leerling per jaar aan onderwijs uitgeven en hoeveel daarvan op de werkvloer terechtkomt.

Het gebrek aan autonomie is daarmee het tweede verschil met de landen waaraan onze beleidsmakers zich zo graag spiegelen. Het is een onjuiste gedachte dat een grote bestuurlijke ‘kleilaag’ nodig is als controlemechanisme om het onderwijsniveau te bewaken. In de thuiszorg heeft Buurtzorg bewezen dat autonomie op de werkvloer werkt. Ook in het onderwijs is die omslag naar collectieve autonomie nodig: zeggenschap en vertrouwen voor de leraar, zodat we kunnen samenwerken, binnen en buiten school, aan beter onderwijs. Autonomie maakt het onderwijs beter en het beroep van leraar weer aantrekkelijk. Als leraren centraal staan en de professionele ruimte en het vertrouwen krijgen, kunnen we ons werk doen volgens de maatstaven van de beroepsgroep.
Ook de jaarlijkse perikelen rond de Centrale Eindexamens laten zien tot welke problemen het leidt als de politiek kiest voor bureaucratie in plaats van autonomie. Bij de rekentoets en bij de eindtoets in het basisonderwijs zien we vergelijkbare problemen. Daarbij staat de basisschooldocent onder druk door de toetsbatterij van het leerlingvolgsysteem.

Na de algemene beschouwingen begint de verkiezingstijd. Wij als docenten worden opgeroepen om gestalte te geven aan een betere toekomst voor onze kinderen. Ons antwoord is helder: ook wij willen meebouwen aan deze toekomst.We missen echter de oplossingen van de werkelijke problemen van nu. Geef ons ruimte en zeggenschap.

Frans van Haandel, docent wiskunde
Marjolein Zwik, leerkracht basisonderwijs

Steun bovenstaande oproep door de volgende adhesiebetuiging in te vullen. Deel deze oproep met je collega’s en vraag ook hen te tekenen.

De opiniebijdrage is van de volgende 22 leerkrachten en docenten:

Peter Althuizen, docent Klassieke Talen VO
Inge Braam, leerkracht PO
Liesbeth Breek, docent Frans VO
Martin Bootsma, leerkracht PO
Frans Droog, docent Biologie VO
Michelle van Dijk, docent Nederlands VO
Jelmer Evers, docent Geschiedenis VO
Steven Geurts, docent Biologie VO
Frans van Haandel, docent Wiskunde VO
Henk ter Haar, docent Nederlands VO
Ton van Haperen, docent Economie VO
Karin den Heijer, docent Wiskunde VO
Per-Ivar Kloen, docent biologie VO
Arnoud Kuipers, docent Nederlands VO
Wera de Lange, docent Duits, Maatschappij VO
Arjan van der Meij, docent Natuurkunde VO
Bart Ongering, docent Engels VO
Thijs Roovers, leerkracht PO
Jasper Rijpma, docent Geschiedenis VO
Mark van der Veen, docent PO
Dick van der Wateren, docent Natuurkunde VO
Marjolein Zwik, leerkracht PO

Advertenties

3 Responses to Geef docenten tijd en ruimte

  1. […] zaterdag 17 september verscheen als opiniebijdrage in Trouw een oproep om meer ruimte en autonomie voor docenten. Gisteren deed de Onderwijsraad een vergelijkbare oproep in haar advies Een ander perspectief op […]

  2. […] kon er helaas niet bij zijn, in verband met een overleg met de mensen achter de oproep tot meer autonomie en ruimte voor leerkrachten. Eén van de activiteiten tijdens de launchparty was een veiling van unieke […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: