Eenvoudig gepersonaliseerd leren deel 2

 

one-size-does-not-fit-all-big-data-analysis-16x9-large

Gepersonaliseerd leren is hot. En terecht. Maar je moet het ook weer niet overdrijven.

Veel van wat gepersonaliseerd leren wordt genoemd kun je net zo gemakkelijk gedifferentieerd leren noemen, waarmee het geen gepersonaliseerd leren meer zou zijn. Je kunt ook zeggen dat op vele momenten gedurende een jaar gedifferentieerd  leren aanbieden leidt tot gepersonaliseerd leren omdat de combinatie van keuze’s tot een persoonlijk pad kan leiden.

Bij gepersonaliseerd leren wordt de oplossing regelmatig gezocht in technologie, die keuze’s gebaseerd op prestaties zou kunnen aanbieden of sturen. Bij gepersonaliseerd leren wordt vaak gedacht aan iets van een vooropgezet en goed uitgedacht masterplan, waarbij met alle facetten van leren wordt rekening gehouden en alle hoeken en gaten zijn afgeschermd of gedicht.

Ik denk bij gepersonaliseerd leren meer aan het aanpassen van wat er al is of wat er op dat moment gebeurt aan de persoon die er op dat moment is en die aan het leren is. Ik denk dat gepersonaliseerd kan worden versterkt door gepersonaliseerd lesgeven, door persoonlijk lesgeven. Ik denk dat het helemaal niet om die term of de discussie er omheen gaat. Ik denk wel dat, hoe het ook genoemd wordt het iets is dat onderwijs kan verbeteren. Ik denk dat gepersonaliseerd leren eenvoudig is.

Dus, daar waar ik iets tegenkom waarvan ik denk: “Hé, dat is gepersonaliseerd leren!” of “Hé, is dat niet gepersonaliseerd leren?.’ zal ik er kond van gaan doen, op een zo direct mogelijke, beschrijvende wijze.

Gepersonaliseerd leren deel 2.

In de bovenbouw geef ik biologie aan klas 4, 5 en 6-vwo. Wij gebruiken daar een combinatie van boek en digitale opdrachten. Ik probeer elk jaar het boek een beetje meer los te laten.

Wij gebruiken op school een studiewijzer, waarin per periode of week staat aangegeven wat de lesstof is en wat leerlingen geacht worden te doen. Conform de theoretische kennis die ik hierover heb opgedaan tijdens mijn opleiding tot leraar staan hierin activerende woorden: lees, maak, kijk na, leer. Deze zijn voorzien van de juiste hoofdstukken uit het boek en de nummers van de opdrachten. Ook practica en toetsen staan aangegeven in de studiewijzer.

Afgelopen week was de laatste schoolweek van het kalenderjaar 2016. Er waren veel extra activiteiten in de vorm van een Kerstbrunch, een High Tea, een Kerstgala. Er was hierdoor wat lesuitval en het werd allengs moeilijker voor de leerlingen om zich te concentreren. Ook voor hen, of speciaal voor hen, was de periode lang genoeg geweest en was er behoefte aan de zichtbaar naderende vakantie / lesvrijeperiode.

Een keuze

Een leerling uit klas 4 verzuchtte dat het best nog veel werk was dat in de studiewijzer stond aangegeven. Ik gaf aan dat dit wel meeviel omdat we de betreffende stof grotendeels ook al in klas 3 hebben behandeld.

‘Maar ik heb geen zin om al die opdrachten die er bij horen te maken.’
‘Dan doe je dat toch niet.’
‘Mag dat?’
‘Ja, natuurlijk mag dat.’

Er volgde een gesprek met een aantal leerlingen en uiteindelijk het grootste deel van de klas over het nut van het maken van opdrachten, de reden dat sommige docenten dit eisen, de verschillen per vak, de verschillen per leerling, de mogelijkheden om op een andere manier de lesstof te verwerken.

‘Ik mag dus ook een samenvatting maken in plaats van de opdrachten?’
‘Ja, dat mag. Als je maar leert van wat je doet.’

Nog een keuze

Een leerling uit klas 5 verzuchtte dat ze niet weer naar ‘dat’ verhaal over DNA wilde luisteren. Ik gaf aan dat de klas zelf had gevraagd om deze stof nogmaals klassikaal te behandelen in verband met de toets direct na de vakantie / lesvrijeperiode in de toetsweek.

‘Ja, dat weet ik wel, en dat wil ik ook wel, en ik vind het ook wel belangrijk, maar toch heb ik geen zin in hetzelfde verhaal.’

Dat zette mij aan het denken en ik besloot 5 minuten te besteden aan het zoeken naar een aantal andere bronnen dan degene die ik had klaargezet en het verhaal te gaan vertellen vanuit mijn eigen achtergrond als onderzoeker in de moleculaire biologie.

De feiten en verbanden die ik had willen vertellen en tonen kwamen in de aangepaste versie ook langs, maar ingebed in een andere achtergrond en met een persoonlijke noot. De vragen die ik stelde en de vragen die ik terugkreeg zorgden voor een aandachtig publiek, omdat wat ik wat ik vertelde nieuw leek en het op een bepaalde manier ook was. Ook voor mijzelf en dus mijn manier van vertellen.

Resultaten en vervolg

De leerlingen uit klas 4 mogen vanaf nu kiezen of zij de opdrachten maken of een samenvatting. Zij hebben zelf deze vraag gesteld en zijn er zelf nu aan toe en toe in staat om de juiste keuze te maken om de juiste reden. Hun besef dat het om het leren gaat is toegenomen.

In al mijn klassen zal ik bij de herhalingslessen die ik standaard in mijn planning heb ingebouwd nog meer rekening houden met het op een andere wijze presenteren van informatie en verbanden. Ik zal bij de keuze van de vorm nog meer letten op de omstandigheden van het moment.

Samengevat

Een vraag van een leerling kan simpel en direct leiden tot een andere vorm van werken voor leerling of docent. Ik vind dit een vorm van eenvoudig gepersonaliseerd leren.

Dit is deel 2 uit een serie. Deel 1 is hier te vinden. Deel 3 is hier te vinden.

Advertisements

3 reacties op Eenvoudig gepersonaliseerd leren deel 2

  1. pdiepeveen schreef:

    Beste Frans,

    Ik lees heel graag jouw blogs en ik merk dat het mij aan het denken zet ook al geef ik al 33 jaar les.
    Dank je wel.

  2. […] is deel 3 uit een serie. Deel 1 is hier te vinden. Deel 2 is hier te […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: