Andere recepten voor goed onderwijs

mei 28, 2017

Het einde van het schooljaar nadert. Mensen in het onderwijs zijn bezig met rapporten, de laatste toetsweek, overdrachten, de musical, het eindexamen, afscheidsspeeches, denken aan de enige echte vakantie die er aankomt. Er lijkt misschien geen tijd meer voor iets anders, maar dan juist is het tijd voor iets anders! Een lekkere maaltijd!

Ga goed gevoed de vakantie in, geniet van een bezoek aan een fijn restaurant waar een watertandend menu voor je klaar staat. Maak kennis met nieuwe gerechten voor goed onderwijs. Proef ze en kijk of het iets voor jou is of voor jouw school. Een heel nieuw schoolconcept om eens te overdenken? Speciale vormen van onderwijs die net wat buiten het reguliere vallen? Er is smaakvols bij voor iedereen uit PO, VO en MBO. Eten doe je natuurlijk graag met je vrienden, nodig ze dus uit.

De menukaart voor deze speciale bijeenkomst van MeetUp010 vind je hieronder. De meeste koks zijn ook bekend.

‘Een beetje vreemd maar wel lekker. Andere recepten voor goed onderwijs.’

Datum: 13 juni. Aanvang: 19.00 uur.  Lokatie: VSO A.J. Schreuder.

MENUKAART

19.00-19.20  Appetizer

Op de markt maak je kennis met verschillende nieuwe onderwijsideeën en initiatieven

19.20 -19.40  Voorgerecht

Bijzondere opening & welkom

Pitches voor het hoofdgerecht

19.40-20.00  Tussengerecht

Rondetafelgesprek bij 1 van de marktkramen en inschrijven hoofdgerecht

20.00- 20.45  Hoofdgerecht

Workshops over nieuwe onderwijsinitiatieven

20.45-21.00  Uitbuiken en servetten beschrijven

21.00- 21.20  Dessert

Rondetafelgesprek bij 1 van de marktkramen / napraten met Jan Fasen

21.20-            Natafelen

Aanmelden

Wie gaan er koken en heerlijke verse recepten opdienen? Klik op de links voor meer info.
(nog met een kleine ‘onder voorbehoud’)

Agora                        Jan Fasen over een middelbare school in Roermond waar onderwijs heel anders wordt ingevuld

Tienercollege           Pieter Snel over een school in Gorinchem, gericht op leerlingen tussen 10 en 14

Spring High              leren in beweging, een nieuwe middelbare school in Amsterdam

Vivere                       een democratische basisschool in Rotterdam

Acato                        een atelier en school voor autisten van 16 tot 24

Rekenfaculteit          high impact tutoring, voor leerlingen van verschillende basisscholen in de wijk Pendrecht

Mevrouw Juf             lesgeven zonder middelen

Maakotheek             ondersteuning bij maakonderwijs/vakoverstijgend leren voor PO en VO

’t Wylde Leren         avontuurlijk leren via excursies voor 14 tot 17-jarigen

School at Sea           leren en varen, voor bovenbouw havo en vwo leerlingen

Eduscrum                 een methode die leerlingen eigenaar maakt van het eigen leerproces, zowel voor PO als VO

STC                              Open Leerlab

Albeda Zorg             van docent voor de klas naar docent in de klas, op het mbo

Leeruniek                over learning analytics voor het PO

Rotterdams CKV model    Rotterdamse docenten en cultuurinstellingen werken samen aan een ckv onderwijsprogramma

Aanmelden

FAQ: Mag ik ook komen als ik niet in Rotterdam woon of werk? ANSWER: Natuurlijk!


Vijf alternatieve ‘eind’-examens

mei 20, 2017

De vorm waarin het officiële schoolexamen, oftewel het SE, wordt afgenomen staat in essentie vrij. Slechts de te behandelen stof is omschreven per vak.

Op sommige scholen of bij sommige vakken is het gebruikelijk aan het einde van het jaar een afsluitend examen te geven over de stof van het gehele jaar.

In het algemeen worden het SE en jaar afsluitende examens schriftelijk afgenomen.

Hier vijf voorbeelden hoe een echt eindexamen of een jaar afsluitend examen ook heel anders zou kunnen.

Volgend jaar eens proberen?

1. Het YouTube Examen

Maak met een klas een YouTube kanaal van jouw vak. Laat leerlingen alleen, of in groepjes, de vier of vijf belangrijkste onderwerpen van jouw vak uitkiezen en laat ze dit onderwerp uitleggen in een video, of een serie video’s. Verzamel de video’s op het kanaal van jouw vak en bekijk ze met de hele klas in de laatste week van het schooljaar. Tegenwoordig zijn er de nodige beroepen waarbij het maken van video’s een vereiste is en leerlingen hebben sowieso al een natuurlijke aandrang om met video bezig te zijn. Als bonus kunnen de video’s behulpzaam zijn voor de leerlingen van het jaar erna. Flip de klas!

2. Het Sociale Media Examen 

Laat leerlingen een merk maken van jouw vak en laat ze dit op sociale media in de markt zetten. Hoe zou een Instagram account voor kwadratische vergelijkingen er uit zien? Wat zou de inhoud van een twitter account van een verslaggever van de formatie van een nieuwe regering zijn? Hoe zou een Facebook pagina over voortplanting er uit zien? Geef duidelijk aan wat de inhoud moet zijn en laat de leerlingen vervolgens creatief aan de slag gaan. Beleg in de laatste week van het jaar een sociale media conferentie waar de leerlingen hun accounts delen en toelichten.

3. Het Video Spelletjes Examen 

Gamification is best hot op dit moment in het onderwijs. Waarom dit niet leerlingen zelf laten doen? Laat leerlingen een video spel maken voor jouw vak, met hierin obstakels, levels, bonussen en natuurlijk slechteriken. Geef aan op welke onderwerpen of onderdelen van jouw vak ze vooral moeten letten of laat ze een keuze maken uit een lijst. Speel in de laatste week van het jaar de gemaakte spelletjes, in steeds wisselende groepjes.

4. Het Op-Reis Examen

Nodig leerlingen uit een educatieve reis samen te stellen voor iemand die jouw vak moet leren. Welke vijf plaatsen moet hij bezoeken en wat leert hij op elk van die plaatsen? Laat de leerlingen advertentiemateriaal maken voor de reis, met duidelijke beschrijvingen voor elke plek. Bezoek hij New York of Yosemite? Gaat hij naar de maan of daalt hij af in een krater? Eet hij in een restaurant of gaat hij picknicken?

5. Het Maak-Je-Eigen-App Examen

Laat leerlingen een app maken met als inhoud het materiaal van het hele jaar. Laat ze deze app ontwerpen voor leerlingen die niet aanwezig kunnen zijn bij de lessen. De vorm van de app is aan de creativiteit van de leerling, zo lang de verschillende functies de gebruiker maar toestaan de kritische onderdelen van het vak te begrijpen. Laat leerling beginnen met brainstormen en laat ze storyboards maken. Hierin kunnen ze aangeven welke knoppen naar welke schermen leiden en welke informatie en grafische onderdelen in elke onderdeel aanwezig zullen zijn. Laat de leerlingen bepalen hoe zijn aan het eind van het jaar hun app presenteren, via een presentatie of een video of een handleiding bijvoorbeeld.

Herinner leerlingen eraan dat deze onconventionele ‘eind’-examens niet alleen als doel hebben het publiek te interesseren en vermaken met de inhoud maar ook een volledig beeld moeten vormen van het totale vak. Het doel is tenslotte dat de leerlingen laten zien dat zij de stof beheersen.

Deze onorthodoxe ‘eind’-examens geven leerlingen de mogelijkheid hun creativiteit en kritisch denken toe te passen op wat ze hebben geleerd. Het geeft leerlingen een kans te laten zien wat ze kunnen op een manier die bij hen past. En het zorgt voor een leuke laatste week vol verrassende lessen.

Ja, het is nogal wat, zo’n ander ‘eind’-examen. Het kan zeker ook kleiner als beschreven. Zie dit dan vooral als een appetizer. Je kunt ook iets heel anders verzinnen. Het kan ook veel groter. Maak je eigen menukaart!

Bron: We are Teachers: 5 Unconventional Final Exams, by Betsy Potash


MIJN leraarregister 3

februari 21, 2017

mijn-leraarregister-regnowbutton

Vandaag heeft de Eerste Kamer besloten in te stemmen met de wet Lerarenregister. Het zij zo. Het is zo.

Er is veel over het lerarenregister gesproken en er zal nog veel over gesproken gaan worden. Over de voordelen en de nadelen. Over het nut, de noodzaak, het doel, de gevaren, de invoering en de uitvoering. Er zit veel politiek in dus zit er veel poliziek in. Het is makkelijk nee te zeggen, het is misschien best moeilijk ja te doen.

Ik ben er nog niet helemaal uit met dat lerarenregister, maar heb er geen enkele moeite mee te delen hoe en wanneer en waar ik leer. Het kost me wel tijd om alles wat ik doe te registreren en te delen en ik vraag me af wat de meerwaarde daarvan is. Zou een link naar mijn blog niet voldoende kunnen zijn?

Hoe dan ook en mede dankzij.

Dit is MIJN leraarregister, deel 3. Dit deel start in januari en eindigt vandaag. Eerder beschreef ik in MIJN leraarregister (deel 1) de periode september-oktober 2016 en in Mijn leraarregister (deel 2) de periode november-december 2016.

MIJN leraarregister dient om een ieder die hierin geïnteresseerd is te laten zien hoe ik invulling geef aan de mij geboden professionele ruimte om mij verder te bekwamen in mijn vak, het vak van leraar.

Het is voor mijn leerlingen en de ouders van mijn leerlingen. Het is voor mijn collega’s, op school en in den lande. Het is voor mijn huidige leidinggevenden en mijn mogelijk toekomstige leidinggevenden. Het is voor iedereen met een interesse in onderwijs.

MIJN leraarregister is openbaar. Het wordt bijgehouden en geschreven met een kwinkslag, maar het is daarachter of daaronder of daarnaast ook keihard serieus.

Deze blog zou van onder naar boven gelezen moeten worden, wat best lastig zal blijken te zijn.

Na mijn ervaringen met MIJN leraarregister (deel 1) en Mijn leraarregister (deel 2), en met name de hoeveelheid tijd die het kost om dit alles te registeren heb ik besloten deel 3 korter te laten zijn, door alleen de feiten te vermelden en niet wat ik heb gedaan en heb geleerd. Vragen hierover kun je mij altijd stellen. Antwoord krijg je altijd.

Reacties op deze blog zijn welkom. Maar ik begrijp volkomen dat ze niet gaan komen.


Datum: dinsdag 21 februari 2017
Activiteit: registreren professionaliseringsactiviteiten
Totaal aantal besteedde uren: 1
Wat heb ik gedaan? De tekst van deze blog aangepast. Bij leraarregister.nl de activiteit MIJN leraarregister 3 aangepast als zijnde afgerond.
Wat heb ik geleerd? Dat het bijhouden van professionaliseringsactiviteiten tijd blijft kosten. Te veel tijd. Daarom zal ik mijn in de post beperken tot de activiteiten en niet langer aangeven wat het mij geleerd heeft en hoe ik dat zou kunnen bewijzen. Jammer genoeg dus precies wat je niet zou willen van een leraarregister.
Hoe verandert mijn onderwijs hierdoor? Ik zal mij nog bewuster rekenschap gaan geven van de hoeveelheid tijd die het leerlingen kost om verslagen te schrijven en collega’s betrekken bij het gesprek hierover.
Hoe beïnvloed ik het onderwijs hiermee? Dat zou ik graag horen. Ik hoop positief met begrip voor verschillende visies en daarmee samenhangende inspanningen.
Totaal aantal bestede uren: nog te berekenen…
Totaal aantal afgelegde kilometers: nog te berekenen…
Totale kosten: nog te berekenen…
Totale waarde activiteit: onschatbaar 😜


Datum: zaterdag 18 februari
Activiteit: edcampMXM, Antwerpen
Organisatie: edcampMXM
Totaal aantal bestede uren: 8


Datum: dinsdag 14 februari
Activiteit: Overleg leernetwerken
Organisatie: Onderwijscoöperatie
Totaal aantal bestede uren: 4


Datum: zaterdag 11 februari
Activiteit: Overleg pilot eindexamens
Organisatie: betrokken docenten
Totaal aantal bestede uren: 4


Datum: zaterdag 4 februari
Activiteit: Lustrum The Crowd
Organisatie: The Crowd
Totaal aantal bestede uren: 6


Datum: zaterdag 4 februari
Activiteit: Lustrum The Crowd Eventstorm
Organisatie: The Crowd
Totaal aantal bestede uren: 6


Datum: donderdag 2 februari
Activiteit: bespreking totstandkoming N-termen bij eindexamens
Organisatie: CvTE
Totaal aantal bestede uren: 4


Datum: maandag 30 januari
Activiteit: Organisatie MeetUp010#11 Teach like a RotterdammerT
Organisatie: MeetUp010
Totaal aantal bestede uren: 4


Datum: zaterdag 21 januari
Activiteit: ResearchEd
Organisatie: ResearchEd
Totaal aantal bestede uren: 8


Datum: donderdag 19 januari
Activiteit: edubloggers
Organisatie: Nivoz
Totaal aantal bestede uren: 3


Datum: donderdag 19 januari
Activiteit: onderwijsavond
Organisatie: Nivoz
Totaal aantal bestede uren: 4


 

Dingen die ik in het verleden gedaan heb en deels nog doe:
Initiator/organizer MeetUp010, 2014 – present
Initiator/organizer United4Education, 2014 – present
Initiator/organizer edCampNL, 2013 – present
Bestuurslid The Crowd, 2012 – present
Teacher Mens en Natuur, Biology, Wolfert Lyceum, 2011 – present
Teacher Mens en Natuur, Biology, Coenecoop College, 2000-2011
Eerstegraads lerarenopleiding, Biology, Leiden University, 2001-2002
Postdoctoral Researcher, University of Amsterdam, 1997 – 1999
Postdoctoral Researcher, University of Memphis, 1994 – 1997
Molecular Biology, PhD, Leiden University, 1989-1994
Molecular Biology, Master, Leiden University, 1987-1988
Agricultural Engineering, Plant Breeding, Wageningen University, 1979- 1986
VWO, Atheneum B, 1973-1979


Het bewijs dat ik bevoegd docent ben:

mijn-leraarregister-bevoegdheid-img_2582

 


Teach like a RotterdammerT

februari 5, 2017

Afgelopen week heb ik weer mogen genieten. Onder andere op maandag. We kwamen met een aantal bij elkaar in De Machinist in Rotterdam, om onder het genot van een hapje en een drankje te praten over de volgende activiteit onder de vlag van MeetUp010. Het was een feestje en het wordt een feestje.

Tien kakelende onderwijsprofessionals spuwden hun ideeën als een groep ADHD’ers met een missie. Soms viel er een stil, omdat hij/zij een hap of slok nam, maar het werd nooit stil. De oplader werd gevoed door zijn eigen apparaten. Er werd geschreven, er werd geappt, er kwamen berichten terug.

Ik reed terug naar huis met een glimlach.

Alsof het anders kon.

Wat we hebben gemaakt met elkaar staat deels hieronder maar is tegelijkertijd on(ver)vangbaar.

teach-like-a-rotterdammert

De volgende MeetUp010, #11 inmiddels, staat al weer volop in de steigers.

Deze keer zal de focus liggen op de startende leerkracht. Wat niet wil zeggen dat de bijeenkomst alleen voor startende leerkrachten is. We willen juist ook de interactie ruimte geven. Wat zijn de vragen van een startende leerkracht? Wat zijn de antwoorden van een ervaren docent?

De datum: 12 april
De lokatie: Hogeschool InHolland
De tijden: 19.00 – 22.00 uur

Het volledige programma zal volgen zodra bekend. Hou de site van MeetUp010 dus in de gaten.

Wat er in ieder geval zal zijn:
Informatie door vertegenwoordigers van bonden en het ministerie over de rechtspositionele aspecten van startende leraren.
De wethouder van onderwijs in Rotterdam. Gaf hij ooit les?
De mogelijkheid voor startende leraren om vragen te stellen aan ervaren leraren.
Een belachelijke opening. 😜😂
Rotterdammeestert. Meer mannen in het PO!
CED: Teach like a champion. Weten wat werkt helpt.

Aanmelden is vanaf nu mogelijk, en wel hier.

Ik zie je graag op 12 april.


Eenvoudig gepersonaliseerd leren deel 3

december 29, 2016

vingerafdrukken-_63180952_fingerprint_types624

Gepersonaliseerd leren is hot. En terecht. Maar je moet het ook weer niet overdrijven.

Veel van wat gepersonaliseerd leren wordt genoemd kun je net zo gemakkelijk gedifferentieerd leren noemen, waarmee het geen gepersonaliseerd leren meer zou zijn. Je kunt aan de andere kant ook zeggen dat op vele momenten gedurende een jaar gedifferentieerd  leren aanbieden leidt tot gepersonaliseerd leren omdat de combinatie van keuze’s tot een persoonlijk pad kan leiden.

Bij gepersonaliseerd leren wordt de oplossing regelmatig gezocht in technologie, die keuze’s gebaseerd op prestaties zou kunnen aanbieden of sturen. Bij gepersonaliseerd leren wordt vaak gedacht aan iets van een vooropgezet en goed uitgedacht masterplan, waarbij met alle facetten van leren wordt rekening gehouden en alle hoeken en gaten zijn afgeschermd of gedicht.

Ik denk bij gepersonaliseerd leren meer aan het aanpassen van wat er al is of wat er op dat moment gebeurt aan de persoon die er op dat moment is en die aan het leren is. Ik denk dat gepersonaliseerd kan worden versterkt door gepersonaliseerd lesgeven, door persoonlijk lesgeven. Ik denk dat het helemaal niet om die term of de discussie er omheen gaat. Ik denk wel dat, hoe het ook genoemd wordt het iets is dat onderwijs kan verbeteren. Ik denk dat gepersonaliseerd leren eenvoudig kan zijn.

Dus, daar waar ik iets tegenkom waarvan ik denk: “Hé, dat is gepersonaliseerd leren!” of “Hé, is dat niet gepersonaliseerd leren?’, zal ik er kond van gaan doen, op een zo direct mogelijke, beschrijvende wijze.

Gepersonaliseerd leren deel 3.

Direct na de twee weken die in de boeken staan als Kerstvakantie, maar die ik steevast Kerst ‘lesvrijeperiode’ noem, omdat ik er niet aan ontkom om werkzaamheden voor school te verrichten, is er voor de eindexamenklassen een toetsweek gepland. Dat is dit schooljaar voor het eerst. In voorafgaande jaren zat er eerst nog een week met lessen na de Kerst lesvrijeperiode. Dit jaar noemen mijn leerlingen van de bovenbouw deze twee weken dus ook lesvrijeperiode. 😜. En snappen zij iets beter wat ik met die term bedoel.

Een keuze

Ik kreeg de volgende vraag van een leerling:

‘Heeft U misschien de toets van vorig jaar voor mij, zodat ik daar mee kan oefenen?’

‘Ja, die heb ik wel,’ zei ik. Maar terwijl ik het zei, bedacht ik me dat een aantal vragen uit die toets weer zouden terugkomen in de toets van dit jaar. Ik had de toets verbeterd, het goede behouden en het mindere aangepast. Dus voegde ik in mijn antwoord aan haar deze informatie er meteen aan toe. En ik vervolgde:

‘Je kunt toch oefenen via de site met de oefenstof per onderwerp en via de oude examens via onderwerp?’

‘Ja, dat weet ik. En dat doe ik ook altijd. Maar ik leer altijd heel hard voor biologie en mijn cijfer op de echte toetst valt dan vaak toch tegen.’

Er ontspon zich een gesprek over manieren van leren, ineffectieve en effectieve, al of niet bij de leerling passende, over reproductie en inzicht. En we kwamen een stuk verder, waarbij mij opviel dat deze leerling nu veel meer openstond dan in het verleden voor veranderingen in eigen leergedrag. De nood was hoog genoeg geworden.

Ons gesprek ‘eindigde’ met een soort verzuchting.

‘Toch zou ik het heel fijn vinden om te kunnen oefenen met een toets die er ook zo uitziet als de toets die ik ga krijgen.’

Ik gaf aan hierover na te denken. En deed dit kort. En ik legde mijn gedachten de betreffende klas direct voor.

‘Wie zou er, als ik in deze lesvrijeperiode een extra oefentoets voor jullie maak, deze toets ook maken? Je krijgt de toets dan via Edmodo en je maakt hem in Google Drive, in een document dat je met mij deelt. Op deze manier ‘dwing’ je jezelf om de gehele toets ook serieus te maken, én kun je direct ook vragen toevoegen over vragen waarop je het antwoord zeker niet of niet zeker weet. Na het maken en het delen van het document krijg je van mij dan de antwoorden en antwoorden op je vragen.’

Ik gaf de leerlingen even de tijd om hierover na te denken.

Vervolgens stak 37% van de leerlingen hun hand op. In de overige drie klassen die ik vervolgens ook deze vraag voorlag waren de percentages respectievelijk 50%, 42% en 75%.

Resultaten en vervolg

Ik zal deze lesvrijeperiode twee oefentoetsen maken, voor klas 5-vwo en klas 6-vwo en deze aanbieden aan de leerlingen. De eerste van de twee is inmiddels af.

Een aantal leerlingen zal van de mogelijkheid gebruik maken om deze oefentoets te maken.

Ik zal de vragen beantwoorden die de leerlingen nog hebben.

Ik zal de resultaten meenemen in de analyse van de werkelijke toets in de toetsweek.

Ik zal volgend jaar, zeker wanneer de planning van de toetsweek blijft zoals hij dit jaar is, de leerlingen deze optie direct aanbieden.

Samengevat

Een directe vraag van een leerling kan leiden tot een gesprek met een klas en zo tot een extra vorm van leren, in dit geval gerichter oefenen. Ik vind dit een vorm van eenvoudig gepersonaliseerd leren.

Dit is deel 3 uit een serie. Deel 1 is hier te vinden. Deel 2 is hier te vinden.


Een monster dat herkenning verdient

december 28, 2016

Over ‘het’ onderwijs wordt veel gesproken, door Jan en Alleman. Binnen het ‘onderwijs’ wordt veel gesproken, door schoolleiders, docenten en leerlingen. Er zijn feiten en er zijn meningen over onderwijs, buiten en binnen onderwijs. Onderwijs biedt leerlingen kennis en vaardigheden aan. Onderwijs leert leerlingen feiten en helpt leerlingen meningen vormen. Het (her)kennen van het verschil tussen feiten en meningen is binnen het onderwijs een helaas onderbelichte alle-eeuwse vaardigheid.

Bij veel gesprekken over onderwijs, of binnen onderwijs over welk onderwerp dan ook, wordt er veel ruimte gegeven aan een vaak in wollige woorden verpakte trein, die slechts één spoort en één station kent, het spoor en het station van de spreker. Er wordt veel gezegd dat aantoonbaar niet klopt maar dat moeilijk als zodanig is te herkennen of benoemen, of te vangen met het web van waarheid. De drogreden is een monster dat herkenning verdient.

Een tweet van @Michonett wees mij afgelopen week op een poster, verwijzend naar een blog van Xaviera Ringeling met als titel: Drogreden: de poster. De blog met toelichting is indertijd veel gedeeld, de tweet die mij er recent op attendeerde is veel geretweet, de poster is veel gedeeld.

Toch vind ik het de moeite om op deze blog de poster nogmaals te delen en zo aandacht te geven aan het monster dat drogreden heet. Het monster dat herkenning verdient, nooit erkenning.

de-drogreden-groot-logical_fallacies_-_nl

 

Er is ook een doe-het-zelf-versie van de poster. Hierin kun je zelf voorbeelden van argumenten plaatsen onder elke drogreden, waarmee het gemakkelijker wordt om deze argumenten te checken. Een lege versie voor leerlingen zou een mooie manier kunnen zijn om het gesprek over het belang van het herkennen van feiten en meningen vorm te geven door leerlingen zelf deze argumenten te laten formuleren.

de-drogreden-doehetzelf-huge

Bronnen:
– Xaviera Ringeling, Drogreden: de poster
– De feestdagen, de drogreden, een poster
– @Michonett: Deze poster zou in elk lokaal moeten hangen

 


Eenvoudig gepersonaliseerd leren deel 2

december 25, 2016

 

one-size-does-not-fit-all-big-data-analysis-16x9-large

Gepersonaliseerd leren is hot. En terecht. Maar je moet het ook weer niet overdrijven.

Veel van wat gepersonaliseerd leren wordt genoemd kun je net zo gemakkelijk gedifferentieerd leren noemen, waarmee het geen gepersonaliseerd leren meer zou zijn. Je kunt ook zeggen dat op vele momenten gedurende een jaar gedifferentieerd  leren aanbieden leidt tot gepersonaliseerd leren omdat de combinatie van keuze’s tot een persoonlijk pad kan leiden.

Bij gepersonaliseerd leren wordt de oplossing regelmatig gezocht in technologie, die keuze’s gebaseerd op prestaties zou kunnen aanbieden of sturen. Bij gepersonaliseerd leren wordt vaak gedacht aan iets van een vooropgezet en goed uitgedacht masterplan, waarbij met alle facetten van leren wordt rekening gehouden en alle hoeken en gaten zijn afgeschermd of gedicht.

Ik denk bij gepersonaliseerd leren meer aan het aanpassen van wat er al is of wat er op dat moment gebeurt aan de persoon die er op dat moment is en die aan het leren is. Ik denk dat gepersonaliseerd kan worden versterkt door gepersonaliseerd lesgeven, door persoonlijk lesgeven. Ik denk dat het helemaal niet om die term of de discussie er omheen gaat. Ik denk wel dat, hoe het ook genoemd wordt het iets is dat onderwijs kan verbeteren. Ik denk dat gepersonaliseerd leren eenvoudig is.

Dus, daar waar ik iets tegenkom waarvan ik denk: “Hé, dat is gepersonaliseerd leren!” of “Hé, is dat niet gepersonaliseerd leren?.’ zal ik er kond van gaan doen, op een zo direct mogelijke, beschrijvende wijze.

Gepersonaliseerd leren deel 2.

In de bovenbouw geef ik biologie aan klas 4, 5 en 6-vwo. Wij gebruiken daar een combinatie van boek en digitale opdrachten. Ik probeer elk jaar het boek een beetje meer los te laten.

Wij gebruiken op school een studiewijzer, waarin per periode of week staat aangegeven wat de lesstof is en wat leerlingen geacht worden te doen. Conform de theoretische kennis die ik hierover heb opgedaan tijdens mijn opleiding tot leraar staan hierin activerende woorden: lees, maak, kijk na, leer. Deze zijn voorzien van de juiste hoofdstukken uit het boek en de nummers van de opdrachten. Ook practica en toetsen staan aangegeven in de studiewijzer.

Afgelopen week was de laatste schoolweek van het kalenderjaar 2016. Er waren veel extra activiteiten in de vorm van een Kerstbrunch, een High Tea, een Kerstgala. Er was hierdoor wat lesuitval en het werd allengs moeilijker voor de leerlingen om zich te concentreren. Ook voor hen, of speciaal voor hen, was de periode lang genoeg geweest en was er behoefte aan de zichtbaar naderende vakantie / lesvrijeperiode.

Een keuze

Een leerling uit klas 4 verzuchtte dat het best nog veel werk was dat in de studiewijzer stond aangegeven. Ik gaf aan dat dit wel meeviel omdat we de betreffende stof grotendeels ook al in klas 3 hebben behandeld.

‘Maar ik heb geen zin om al die opdrachten die er bij horen te maken.’
‘Dan doe je dat toch niet.’
‘Mag dat?’
‘Ja, natuurlijk mag dat.’

Er volgde een gesprek met een aantal leerlingen en uiteindelijk het grootste deel van de klas over het nut van het maken van opdrachten, de reden dat sommige docenten dit eisen, de verschillen per vak, de verschillen per leerling, de mogelijkheden om op een andere manier de lesstof te verwerken.

‘Ik mag dus ook een samenvatting maken in plaats van de opdrachten?’
‘Ja, dat mag. Als je maar leert van wat je doet.’

Nog een keuze

Een leerling uit klas 5 verzuchtte dat ze niet weer naar ‘dat’ verhaal over DNA wilde luisteren. Ik gaf aan dat de klas zelf had gevraagd om deze stof nogmaals klassikaal te behandelen in verband met de toets direct na de vakantie / lesvrijeperiode in de toetsweek.

‘Ja, dat weet ik wel, en dat wil ik ook wel, en ik vind het ook wel belangrijk, maar toch heb ik geen zin in hetzelfde verhaal.’

Dat zette mij aan het denken en ik besloot 5 minuten te besteden aan het zoeken naar een aantal andere bronnen dan degene die ik had klaargezet en het verhaal te gaan vertellen vanuit mijn eigen achtergrond als onderzoeker in de moleculaire biologie.

De feiten en verbanden die ik had willen vertellen en tonen kwamen in de aangepaste versie ook langs, maar ingebed in een andere achtergrond en met een persoonlijke noot. De vragen die ik stelde en de vragen die ik terugkreeg zorgden voor een aandachtig publiek, omdat wat ik wat ik vertelde nieuw leek en het op een bepaalde manier ook was. Ook voor mijzelf en dus mijn manier van vertellen.

Resultaten en vervolg

De leerlingen uit klas 4 mogen vanaf nu kiezen of zij de opdrachten maken of een samenvatting. Zij hebben zelf deze vraag gesteld en zijn er zelf nu aan toe en toe in staat om de juiste keuze te maken om de juiste reden. Hun besef dat het om het leren gaat is toegenomen.

In al mijn klassen zal ik bij de herhalingslessen die ik standaard in mijn planning heb ingebouwd nog meer rekening houden met het op een andere wijze presenteren van informatie en verbanden. Ik zal bij de keuze van de vorm nog meer letten op de omstandigheden van het moment.

Samengevat

Een vraag van een leerling kan simpel en direct leiden tot een andere vorm van werken voor leerling of docent. Ik vind dit een vorm van eenvoudig gepersonaliseerd leren.

Dit is deel 2 uit een serie. Deel 1 is hier te vinden. Deel 3 is hier te vinden.


%d bloggers liken dit: