edcampNL was weer top

maart 12, 2017

Zaterdag 11 maart. edcampNL, nummer vier. Zo wakker worden:

Gastheer voor deze uitgave van edcampNL was obs De Bijlmerhorst, met zijn zeer op de achtergrond blijvende, maar alles fantastisch regelende, directeur Bart. Zo was er ineens een oplaadcentrum voor de leeglopende laptops en mobieltjes beschikbaar toen dat nodig bleek!

Veel dank dus aan hem voor het beschikbaar stellen van zijn locatie en zijn tijd. Natuurlijk ook veel dank aan de mede-organisator van deze editie, Patricia van Slobbe. Een paar appjes heen en weer en het bleek allemaal geregeld. Top! Veel dank ook aan alle deelnemers. Zij doen het meeste werk tenslotte. En daarom werkt een edcamp zo goed. Ook op een zaterdag. De deelnemers doen het werk dat zij willen doen.

De dag begon natuurlijk met koffie en het invullen van het inmiddels beroemde edcamp planningsbord. Tijden met vakken erachter om je naam in te plakken als je iets wilt vertellen of anderszins delen. Dat bord was in een mum van tijd vol, in totaal 24 sessies!

Een nouveauté bij deze editie van edcampNL was dat de workshop verzorgers een korte pitch hielden om de inhoud van hun sessie kort toe te lichten, om zo de keuze niet alleen door naam en titel te laten bepalen. Hiervoor kwamen we tussen de workshops steeds even terug naar de aula, wat ons meteen de kans gaf weer even wat lekkers te pakken 😃, wat een heerlijk toeval.

Aan de oproep tot deze tweede nouveauté voor edcampNL, ook met veel plezier geleend van edcampBE, was namelijk door velen gevolg gegeven: neem (naast je eigen lunch) wat lekkers mee! (Verbeterpuntje mogelijk hier: nog meer zelfgemaakt lekkers 😜)

Zelf heb ik geen workshop verzorgd deze keer. Op vrijdagavond wist ik nog niet waarover ik zou gaan vertellen, als ik al iets zou gaan vertellen. Wel lag een laatste versie van mijn verhaal over de nakijkcommissie een soort van klaar. Ik besloot het over te laten aan de ontwikkelingen op de dag zelf. Er bleek meer dan voldoende aanbod! Voor mijzelf wel een beetje jammer. Mijn tas zat vol toetsen die ik de deelnemers hands-on wilde laten nakijken. Dat ga ik nu dus maar zelf doen… fijne zondag.

“Zo zou leren moeten zijn, dat het je energie geeft!”

“Wanneer is de volgende?”

“Bedankt.”

En een fantastische afsluitende verrassing was natuurlijk de volgende! Een badge! 👍😜

Meer lezen over deze editie (updates zullen volgen 😜):
Live-blog van Karin Winters
– Jufinger: edcampNL 2017
– Een storify van Jacques Verschuren
– Rhea Flohr: edcampNL #4
– Petra Holstein, met een recept voor een heerlijke taart, die helemaal op ging: edcampNL 2017
– Glenn Hille: edcampNL – Het blijft een feestje!
– Ingrid Rijnbout: edcampNL 2017
– Jan Lepeltak: edcampNL 2017: Badges en microbits
– Jörgen van Remoortere: Onderwijsfeest genaamd edcampNL
– Pauline Maas: De vierde edcamp
– Debbie Dussel: edcamp eigenaar van je eigen professionalisering

 


Meer weten?  Wat is een edcamp? en edcampNL website

edcampNL logo spot 2013-08-10_1926

 


Google Keep nu onderdeel van G suite for Education

maart 1, 2017

google-keep-512

Google Keep is een handige tool om zowel bookmarks te maken, aantekeningen te maken als herinneringen in te stellen. Het is bruikbaar op vrijwel alle apparaten, van laptop en Chromebook tot mobiel en tablet. Google Keep bestaat al een aantal jaar en heeft zijn waarde in die tijd bewezen, het is zeker aan te raden als je hier nog niet een andere tool voor gebruikt of niet tevreden bent met je huidige tool.

Vandaag is bekend gemaakt dat Google Keep een vast onderdeel gaat worden van G Suite for Education (eerder bekend als Google Apps for Education). Veel scholen gebruiken G Suite for Education, en dan vooral de bekendste onderdelen G-mail, Google Drive en Google Documenten die onderling samenwerking heel eenvoudig maken. De integratie van Google Keep in G Suite for Education betekent dat je vanaf nu met één log-in beide kunt gebruiken en dat het gemakkelijker is om je Google Keep notities naar je Google Document te verplaatsen. In Google Documenten zal een optie “Keep notepad” verschijnen in de toolbar en je kunt eenvoudig je notities van Google Keep naar je document slepen.

Voor scholen die G Suite for Education gebruiken is de toevoeging van Google Keep een hele bruikbare. Scholen die Chromebooks gebruiken kunnen ook zeker hun voordeel doen met het aanleren aan hun leerlingen en leraren van het gebruik van Google Keep.

g-suite-unknown

Het zal zoals gewoonlijk een paar dagen duren voor deze optie voor alle gebruikers beschikbaar is en mogelijk moet de administrator op school Google Keep ook eerst nog activeren.

Bronnen:
– G suite Updates
– Free Technology for Teachers 

 


Van edcampMXM naar edcampNL

februari 22, 2017

edcampmxm-logo-15027471_332697660428816_538667319484275585_n

Zaterdag 18 februari bezocht ik edcampMXM in Antwerpen en het was een feest. Vrijdagavond was ik best wel moe, na een week vol lessen en overleg over onderwijs in de avonden, en overwoog ik heel even niet te gaan, maar ik wist met zekerheid dat het moeite waard zou zijn en ik kwam niet bedrogen uit. Gastheer voor deze uitgave van edcampBE was het Atheneum MXM, met zijn charmante directeur Eddy Marchand, die niet alleen alles regelde en zelf deelnam maar ook nog eens voor een hele fijne lunch zorgde. Veel dank aan hem en aan de andere organisatoren, Bram Faems en Esbjorn Fiers. Veel dank ook aan alle deelnemers, die gezamenlijk een hele gemoedelijke sfeer neer zetten, en die allen ook wat lekkers hadden meegenomen. Aan eten was er dan ook zeker geen gebrek deze dag.

img_3244 img_3245

De dag begon natuurlijk met koffie en het beroemde edcamp planningsbord. Tijden met vakken erachter om je naam in te plakken als je iets wilt vertellen of anderszins delen. Dat bord was in een mum van tijd vol, 7 maal 2 parallelsessies. Een mooie toevoeging bij dit edcampMXM was dat de workshop verzorgers steeds een korte pitch hielden om de inhoud van hun sessie kort toe te lichten om zo de keuze niet alleen door de titel te laten bepalen. Hiervoor kwamen we tussen de workshops steeds even terug naar de aula, wat ons meteen de kans gaf weer even wat lekkers te pakken 😃.

img_3243

Ik heb een presentatie gevolgd over hoe een leerlingenraad te organiseren met 120 kinderen tegelijk op een basisschool. Indrukwekkend. Alle leerlingen verzamelen in de aula, waar een aantal docenten staan met bordjes met hierop een compliment, vraag, idee of een andere categorie. Er loopt een docent rond met een microfoon en het verslag wordt live geschreven op een flap-over. De uitwisseling gaat zo snel en alle informatie is direct bij iedereen bekend.

Ik heb twee presentaties gevolgd over een geflipte klas, een onderwerp dat mij zeer bekend is. Toch brachten beide presentaties, die zeer verschillend waren en op heel verschillende aspecten de nadruk legden, mij nieuw inzichten en goede discussies over hoe het toch nog net weer anders en beter kan.

Ik heb, als niet spelletjes speler, een presentatie gevolgd over hoe je met zeer eenvoudige middelen leren speelser kunt maken, zonder het leren tekort te doen. Gamification dus. Via het Boem! spel bijvoorbeeld, met kaartjes die gekoppeld zijn aan vragen waarmee punten te winnen of te verliezen zijn, een spel dat stopt als het kaartje Boem wordt getrokken. Of via M&M’s, die aan het eind van de les mogen worden opgegeten, als ze nog over zijn op je tafel na een les vol vragen en opdrachten waarmee je zou kunnen verliezen.

Ik heb geluisterd en gekeken naar een presentatie van Prowise Presenter, waarmee je via je mobiel, of tablet, of laptop, direct kunt schrijven op het door de beamer geprojecteerd beeld. Een digibord is dan niet meer nodig. Ik heb de link naar deze gratis software direct op mijn Symbaloo startpagina geplaatst.

Ik heb meegedaan aan een discussie over de lerarenopleiding en ontdekt dat er ondanks de redelijk grote verschillen hierin tussen België en Nederland, ook veel overeenkomsten bestaan. De afstand tussen de opleiding en de stageschool is vaak groot, er is wederzijds weinig bekendheid met elkaar’s werk en overwegingen, er wordt zeer beperkt onderling overlegd. Oplossingen kwamen ook langs, vooral in de vorm van de noodzaak om veel meer bij elkaar in de keuken te kijken, waarbij vooral de opleiders veel meer de dagelijkse praktijk op scholen zouden moeten meebeleven, ook omdat deze verandert en van school tot school sterk kan verschillen.

Zelf heb ik ook een workshop verzorgd. Op vrijdagavond wist ik nog niet waarover ik zou gaan vertellen, als ik iets zou gaan vertellen. Ik vroeg mijn vrouw wat ik zou doen en zij zei direct: de nakijkcommissie. Met natuurlijk een foto van mijn honden in de presentatie. De reacties waren enthousiast, het was nadat ik stopte met praten nooit stil, dus waren er vragen en discussie en zo hoort het te zijn, levendig leren. Ik was blij.edcampmxm-de-nakijkcommissie-tweet-2017-02-22_2101

Waren de aanwezigen net zo tevreden en voldaan als ik na afloop. Ik ben er van overtuigd!

“Dit was de boeiendste nascholing die ik al ooit volgde.” (Tania)
“Boeiende verhalen, inspirerende momenten, geflipte ervaringen, UDL, Capisj, spelletjes.” (Joëlle)
“Nog nooit zoveel bijgeleerd en inspiratie opgedaan in zo’n korte tijd als op edcampMXM” (Hans)

Dat was edcampMXM.

Nu op naar edcampNL, op 11 maart, in Amsterdam.

Gegarandeerd dat er wordt geleerd. Gegarandeerd dat het gezellig gaat zijn. Het zal het 4e edcampNL zijn en ik denk dat ik twee tips uit Belgie wil meenemen. Iedere deelnemer neemt wat lekkers mee. Er is een korte pitch door de gevers van de workshops. Ik heb de aanwezigen op edcampMXM van harte uitgenodigd naar edcampNL te komen en ik hoop van harte dat er een paar bij zullen kunnen zijn.

Dus het lijkt me logisch nu: aanmelden

Het zal het 4e edcampNL zijn en ik denk dat ik twee tips uit Belgie wil meenemen. Iedere deelnemer neemt wat lekkers mee. Er is een korte pitch door de gevers van de workshops.

Meer weten: Wat is een edcamp? en De edcampNL website

edcampNL logo spot 2013-08-10_1926

 


Programma en workshops Teach like a RotterdammerT

februari 22, 2017

teach-like-a-rotterdammert

De focus ligt deze keer op de startende leerkracht. Wat niet wil zeggen dat de bijeenkomst alleen voor startende leerkrachten is. We willen juist ook de interactie ruimte geven. Wat zijn de vragen van een startende leerkracht? Wat zijn de antwoorden van een ervaren docent?

12 april
Hogeschool InHolland
19.00 – 22.00 uur

Aanmelden

Programma.

1. Een belachelijke opening. (die wil je echt missen!)

2. Contact bingo

3. Workshops

4. Afsluiting

5. Borrel

Beschrijving workshops:

1 .HOGE –
             LAGE STATUS
Esther van Meurs
Your Reflection
Dramadocent- trainer- actrice
De termen ‘hoge’ en ‘lage status’ komen uit de theaterwereld. Het gaat hierbij niet om een maatschappelijke status maar om interactie: jouw positie ten opzichte van de ander.  Bij een status horen bepaalde gedragskenmerken als houding, beweging, spiertonus, taal en stemgebruik, die een ongemerkt effect hebben op de toehoorders. Ontdek tijdens de workshop jouw voorkeursstatus en hoe je je gedrag kunt afstemmen op je gesprekspartner om tot een gelijkwaardig gesprek te komen.

2. BBL  project effectieve leraren
Anna Jansen
InHolland 

Wij hebben binnen een subsidietraject van het ministerie van onderwijs onderzoek gedaan naar hoe startende leerkrachten het beste begeleid kunnen worden. In deze workshop houd je je kort bezig met de vormgeving van de begeleiding, de kenmerken van een goede coach en de op een begeleidingsgerichte cultuur van de school.
-Waarom is begeleiding zo belangrijk?
-Hoe doe je dit en wat heb je daarvoor nodig?
-Waar heb je recht op als startende leerkracht?
-Hoe groei je samen van startbekwaam naar vakbekwaam?

3. Gedragsproblemen? Tien tips!
Kees van Overveld.
Schrijver van o.a.: SEL, Sociaal emotioneel leren als basis.
Kees van Overveld werkt veel in ‘moeilijke’ groepen.
Hij observeert en helpt de leerkracht om weer met zelfvertrouwen voor de groep te staan.
In deze workshop zal Kees ingaan op het voorkomen en aanpakken van licht  probleemgedrag.
Met de ‘tien tips van Kees’ kan iedereen morgen aan de slag in zijn klas!

4. Zeven belangrijke dingen die je als Startende Leraar moet DOEN en WETEN!
Judith Porcelijn
Sterke School, voor starters in het onderwijs
Praktisch, actief en meteen te gebruiken in de klas!

5. Die verrekte regels, wat mag er nou en wat moet er nou?
Jorrit Blaas leraar en ambtenaar
Als ‘leraarsambtenaar’ werk niks als beleidsmedewerker voortgezet onderwijs bij het Ministerie van OCW en als economie leraar op het Hyperion Lyceum in Amsterdam. Kortom, ik maak de regels waar ik zelf twee dagen in de week gebukt onder ga. Nou ja, ‘gebukt’. Het is bijzonder interessant om eens te kijken wat er nou eigenlijk écht moet in de (verrekte) regelgeving. Er liggen hier namelijk genoeg kansen, zowel voor starters als voor zittende docenten.

6. Teach like a champion 2.0
Hanneke Keeken
CED

Ken jij het boek Teach like a Champion al? Het boek met 62 technieken om leerlingen te laten excelleren mits je als leerkracht werk gaat maken van deze technieken! In deze workshop vertellen we wat Teach voor jou te bieden heeft en laten we je kennis maken met enkele technieken waarmee je meteen in de praktijk aan de slag kan.

7. Binding met de klas: het belang van de relatie
Mohamed Bouzaine
Mohamed Bouziane is stadssocioloog, oud-docent en onderzoeker. Hij heeft enkele jaren lesgegeven aan jongeren met een rugzak. Momenteel zet hij zich vanuit UrbanTQ in bij het opzetten en doorvoeren van professionaliseringstrajecten van docenten die lesgeven in een stedelijke context.

Wijlen Rita Pierson hoorde een collega-docent zeggen: “They don’t pay me to like the kids.” Zij reageerde heel treffend met: “Kids don’t learn from people they don’t like.” Maar wat betekent dit liken concreet als je voor de klas staat en dagelijks te maken hebt met grootstedelijke uitdagingen in een stad als Rotterdam. Alles wat de stad zo mooi maakt: de diversiteit, het dynamische karakter en onze knokmentaliteit bijvoorbeeld, is eveneens waar ook uitdagingen op klasniveau in terug te vinden zijn. Betekent werken vanuit de relatie inleveren op de gestelde normen, en dus buigen zonder je breekpunt te bereiken, of kan het ook anders?
Toen ikzelf voor het eerst voor de klas stond, vond ik het belangrijk om aardig gevonden te worden door mijn studenten, wat ten koste ging van de gestelde (school)regels. Maar was dat wel de juiste benadering; en wat houdt een ‘goede’ relatie hebben met de leerlingen/studenten in? Tijdens deze workshop zal bij deze vragen worden stilgestaan. De relatie-dimensie van het UrbanTQ-model zal centraal staan, en aan de hand van beeldmateriaal zullen wij het belang van deze dimensie concretiseren en voor een deel uitdiepen.
Voor degenen die Rita Pierson (nog) niet kennen of haar TED talk gemist hebben, raad ik ten zeerste aan het volgende filmpje te bekijken.

8. Project Startende Leerkrachten
Liesbeth van Det
PABO Thomas More
Liesbeth vertelt over het programma waarin PABO Thomas More startende leerkrachten van RVKO begeleidt, middels studiemiddagen, intervisiegroepen, coaching e.d.
Zij zal dit doen samen met een aantal starters en zij-instromers.

9. Onderzoekend Lerend leren in je klas (voor iedereen die graag spelenderwijs leert!)
Inge Schilders
Na jaren werkzaam te zijn geweest in het hoger- en basisonderwijs als intern begeleider en leerkracht, ontwikkelt Inge momenteel educatieve concepten, geeft ze spellen en speelgoed uit en begeleidt ze scholen bij gepersonaliseerd en onderzoekend leren. 

Spel, avontuur, contextleren…we onderstrepen allemaal het belang hiervan. Onderzoekend leren is een prachtig middel om kinderen en jongeren te activeren. Ze te laten ontdekken, te leren van vallen en opstaan en op eigen tempo te laten ontwikkelen.
Maar hoe creëer je zelf makkelijk een onderwijssituatie waarin dit nagenoeg vanzelfsprekend plaatsvindt?
En nog belangrijker? Hoe ziet jouw rol als leerkracht eruit? Hoe beweeg jij je door dit levendige verhaal? Zit je, loop je, kijk je, praat je of stel je alleen maar vragen?
Tijdens deze sessie krijgen jullie kort uitleg over de principes van onderzoekend leren. Vervolgens ga je zelf aan de slag met activerende Diepe Denkvragen die aansluiten bij de fasen van onderzoek. Zodat straks niet jij aan het werk gaat, maar het zij!
Van consumeren naar activeren…!

10. Omgaan met agressie in het onderwijs
Roy Berkhout: docent/trainer bij Justitie
Charmila Maassen: Leerkracht groep 6/7, onderwijstrainer en trainingsacteur
Het komt steeds vaker voor onderwijsgevenden te maken krijgen met (verbale) agressie. Kinderen, jongeren, studenten, maar ook ouders worden steeds mondiger. Wij bieden de tools om adequaat te reageren in een dergelijke situatie. Ons uitgangspunt is dat we moeten voorkomen dat iemand (fysiek) agressief wordt. Hoe doe je dat? In deze workshop krijg je informatie over hoe je je leerlingen kunt begrenzen zonder dat er een machtsstrijd ontstaat. Daarnaast komen de verschillende soorten agressie aan bod en de daarbij passende interventies om te voorkomen dat verbale agressie fysiek wordt. Wist je trouwens dat je met de juiste interventies in 97% van de verbale agressie incidenten kunt voorkomen dat men fysieke agressie gaat gebruiken?
En wordt het alsnog fysiek….Wat dan? Ook aan deze vraag wordt een praktische invulling gegeven.

11. Het vinden van een leuke baan van A tot Z
Wendy Dirks en Mariette Grashoff
DIT IS WIJS!
We zullen de avond starten met tips over het vinden van een passende vacature. Welke baan past bij jou en hoe vind je deze?
Als je de perfecte vacature gevonden hebt, wil je natuurlijk dat ze jou kiezen uit alle sollicitanten. Hoe zorg je ervoor dat jouw CV het meeste eruit springt? Tijdens de workshop krijg je praktische tips en gaan we concreet aan de slag met het ontwikkelen van je eigen CV. De training zullen we afsluiten met do’s en don’ts tijdens een sollicitatiegesprek.
Kortom tips van A tot Z om de ultieme baan te vinden!
Verzoek: Om aan de slag te gaan met het ontwikkelen van je eigen CV, zou het fijn zijn als je als deelnemer aan deze workshop je CV mee zou willen nemen op papier.

12. Leerlingen geven les
Inge Spaander
Docent Media en Entertainment, Thorbecke Voortgezet Onderwijs

13. titel en inhoud volgt…
Hugo de Jonge
wethouder onderwijs Rotterdam

 

 


De 2 – 4 – 8 methode, om aan het denken te zetten

januari 4, 2017

 

2-4-8-maxresdefault

Gisteren schreef ik hier over de 2 – 4 – 8 methode, om leren te vermeerderen. Bij het zoeken naar een geschikte afbeelding om bij deze blog te plaatsen kwam ik op het internet bovenstaande zwart-wit opeenvolging van de cijfers 2, 4 en 8 tegen, gescheiden door komma’s. Ik heb de afbeelding wel opgeslagen, maar uiteindelijk niet gebruikt en ervoor gekozen zelf de afbeelding hieronder te maken.

2-4-8-xl-design-2017-01-03_1814

De blog kreeg een aantal reacties op verschillende sociale media en één ervan ging vergezeld van de zwart-witte opeenvolging van de komma-gescheiden getallen 2, 4 en 8.

2-4-8-de-video-2017-01-04_0630

In deze afbeelding staat als extra een wit-omrandde blauwe cirkel met hierin een naar rechts-wijzende driehoek, het symbool dat aangeeft dat klikken hierop tot het afspelen van een video leidt.

Deze video blijkt niets te maken te hebben met de 2 – 4 – 8 methode, om leren te vermeerderen. Of misschien toch wel iets? Kijk zelf maar.

Ik vind de video sowieso zeer waardevol en hij lijkt me zeer goed bruikbaar op aardig wat verschillende plaatsen in het onderwijs.

 


De 2 – 4 – 8 methode, om leren te vermeerderen

januari 3, 2017

2-4-8-xl-design-2017-01-03_1814

Een van de werkvormen die ik mijn boekloze klas 3 lessen regelmatig gebruik is de wat ik heb genoemd: de 2 – 4 – 8 methode om leren te vermeerderen. Deze methode is niet gebonden aan een bepaalde inhoud en daarmee geschikt voor elk vak. Zij is eenvoudig toe te passen.

Wat het is

Les 1. De leerlingen voeren tijdens de les in tweetallen een opdracht uit. Deze opdracht bestaat uit het schrijven van een verhaal over een onderwerp, waarvoor zij al dan niet verdere informatie via instructies of bronnen voor krijgen. De instructies kunnen bijvoorbeeld bestaan uit een aantal begrippen die in het verhaal moeten voorkomen of de antwoorden op een aantal vragen die in het verhaal moeten voorkomen. De bronnen kunnen bijvoorbeeld bestaan uit specifieke websites met tekstuele informatie, online nieuwsberichten of video’s waaruit relevantie informatie te halen is. De tweetallen schrijven hun verhaal in een gedeeld Google Drive document.

Les 2. De tweetallen worden gecombineerd tot viertallen. Zij lezen elkaar’s verhaal, lichten waar nodig toe aan elkaar en beantwoorden vragen van elkaar. Vervolgens creëren zij als viertal een nieuw, verbeterd document.

Les 3. De viertallen worden gecombineerd tot achttallen. Zij lezen opnieuw elkaar’s verhaal, stellen vragen aan elkaar en beantwoorden deze. Er wordt weer een nieuw, derde, tweemaal verbeterd document gecreëerd.

Hoe het werkt

Tijdens les 1 werken de leerlingen aan twee computers, of liever nog één computer (Tweetallen zijn effectiever achter de computer). Zij krijgen de opdracht en de eventuele bronnen digitaal ter beschikking. De leerlingen hebben allen reeds een Google Drive account en in een eerder stadium hebben zij een map aangemaakt die zij delen met de docent. In hun mappen plaatsen zij hun gezamenlijke document. Tijdens de les loopt de docent rond en beantwoord vragen of geeft tips. De docent kan ook vanachter zijn computer live in de documenten van de samenwerkende leerlingen kijken en daar directe feedback geven. Aan het eind van de les dient ieder lid van elke groep in staat te zijn kort het verhaal dat zijn groep geschreven heeft te vertellen. Tijdens les 2 en 3 zijn de activiteiten grotendeels hetzelfde.

Toevoegingen

De hier genoemde lessen hoeven natuurlijk geen volledige lesuur te beslaan of kunnen ook meer dan een lesuur beslaan.

Er kan ook een 1 – 2 – 4 methode van gemaakt worden, deze mist in de eerste stap dan wel de samenwerking en er ontstaan minder interacties die leiden tot verdieping en verbetering.

Er kan een combinatie opdracht van worden gemaakt waarbij in de eerste en/of tweede les niet alle groepjes dezelfde opdracht krijgen, doordat zij bijvoorbeeld niet dezelfde woorden krijgen, niet dezelfde vragen of niet dezelfde bronnen.

Het staat leerlingen natuurlijk altijd vrij meer bronnen te raadplegen dan de aangereikte.

De opdrachten dienen in het algemeen aan het eind van de les te zijn afgerond. Dit zorgt voor focus en betrokkenheid tijdens de les. Zeker wanneer leerlingen dit verzoeken, aan het eind van een les, is het een goede optie de tijd tot afronden te verlengen.

Aan het eind van de serie van drie lessen volgt in het algemeen een digitale test, waarbij wordt gemeten hoeveel de leerling weet en waar mogelijk nog hiaten zitten in kennis of begrip. Deze test kan zijn voor een cijfer of gebruikt worden als indicator.

De toegevoegde waarde van ict de 2 – 4 – 8 methode om leren te vermeerderen is groot en zit in de mogelijkheden gemakkelijk samen te werken, live aanpassing te maken, video te gebruiken, actualiteit via online bronnen te gebruiken, en de kracht van feedback zowel tijdens de lessen als daartussen in te zetten. In de basis kan de 2 – 4 – 8 methode ook zonder ict gebruikt worden.

De 2 – 4 – 8 methode maakt zeer bewust gebruik van het leren door herhalen (ook wel bekend als spaced repetition), waarbij de herhaling een zo actief mogelijk activiteit is geworden.

De 2 – 4 – 8 methode maakt, zeker als onderdeel van boekloos les geven, zeer bewust gebruik van het actief leren tijdens de les om leren meer te laten zijn dan leren vóór de toets voor de toets.

Hoewel ik het de 2 – 4 – 8 methode heb genoemd kunnen de aantallen natuurlijk leerlingen samenwerkende leerlingen natuurlijk naar behoeve worden aangepast. Groepjes kunnen ook uit elkaar worden gehaald om zo meer nieuwe combinaties te kunnen vormen.

2-4-8-rk1_2-4-8_300-crop_1

Ik kan me voorstellen dat het bovenstaande mogelijk te algemeen beschreven is om direct duidelijk te zijn. Daarom hieronder een voorbeeld hoe ik de 2 – 4 – 8 methode toepas bij het vak biologie.

Voorbeeld van de 2-4-8 methode bij biologie

Het onderwerp is voortplanting. In de eerste les worden leerlingen van een klas via een random group generator (ik gebruik hiervoor flippity) ingedeeld in tweetallen. De eerste helft van de tweetallen wordt ingedeeld bij het onderdeel geslachtelijke voortplanting, de tweede helft van de tweetallen bij het onderdeel ongeslachtelijke voortplanting.

De leerlingen bij beide onderdelen krijgen acht woorden. Met behulp van het internet zoeken zij per tweetal de betekenis van de acht woorden en schrijven zij een verhaal waarin zij deze acht woorden gebruiken om uit te leggen wat geslachtelijke respectievelijk ongeslachtelijke voortplanting is. Voorwaarden hierbij zijn dat zij dit in eigen woorden doen, op een wijze die begrijpbaar is voor een redelijk opgeleide leek, en dat zij aan het eind van het lesuur van 45 minuten in staat zijn ook te vertellen wat zij hebben opgeschreven. Dit wordt steekproefsgewijs gecontroleerd.

Alle leerlingen hebben een Google Drive map voor het vak biologie, die zij hebben gedeeld met de docent. Zij schrijven hun verhaal in een Google Drive document, dat zij een naam geven volgens het format dat bij deze lessenserie wordt gehanteerd en dat de vorm heeft: Opdracht 08a. Geslachtelijke voortplanting – Voornaam1 – Voornaam2.

In de tweede les van deze 2 – 4 – 8 methode om leren te vermeerderen worden twee groepjes van twee leerlingen in viertallen per onderdeel bijeen geplaatst. De opdracht hier is het maken van 1 gezamenlijk document met hun verhaal over hetzij geslachtelijke, hetzij ongeslachtelijke voortplanting. Zij lezen hiertoe eerst elkaars verhalen, bediscussiëren vervolgens wat er goed is en wat er beter kan aan beide verhalen en eindigen met het maken van 1 gezamenlijk document, met een titel volgens het format: Opdracht 08b. (On)Geslachtelijke voortplanting – Voornaam1 – Voornaam2 – Voornaam3 – Voornaam4.

In de derde les van de 2 – 4 – 8 methode om leren te vermeerderen worden twee viertallen van de verschillende onderdelen bij elkaar geplaatst. Ofwel 1 viertal met als onderdeel geslachtelijke voortplanting gaat samenwerken met 1 viertal met als onderdeel ongeslachtelijke voortplanting. Als eerste lezen zij elkaars verhalen. Vervolgens geven zij aan of het verhaal duidelijk is en stellen aanvullende vragen aan de experts. Hierna worden beide verhalen verbeterd en samengevoegd tot uiteindelijk 1 document met de titel Opdracht 09. Voortplanting – Voornaam1 – Voornaam2 – Voornaam3 – Voornaam4 – Voornaam5 – Voornaam6 – Voornaam7 – Voornaam8

Als docent kan ik steeds tijdens de les, na de les, voorafgaand aan de volgende les zien wat de leerlingen doen en gedaan hebben en waar nodig hier op reageren. Tijdens de les loop ik rond om vragen te beantwoorden, waar nodig sturende vragen te stellen, of ik zit achter mijn bureau en reageer live binnen de documenten waarin de leerlingen op dat moment aan het werk zijn.

Evidente fouten haal ik uit de documenten, vooral door er vragen over te stellen, niet door te verbeteren. De meeste reacties en feedback die ik geef is gericht op het nauwkeuriger en exacter (be)schrijven van vakinhoudelijke termen en relaties hiertussen en op het stimuleren dieper in te gaan op de stof. Dit zoveel mogelijk via het stellen van aanvullende vragen.

Ervaringen

Mijn ervaringen met de 2 – 4 – 8 methode zijn zeer positief. Het grootste deel van de leerlingen is het grootste deel van de lessen actief en doelgericht bezig. De leerlingen geven in het algemeen aan dat zij door de opdrachten, zoals de 2 – 4 – 8 methode, bij boekloos biologie minstens zoveel doen tijdens de les maar gemiddeld meer leren dan bij andere lessen. De meeste leerlingen geven ook aan dat zij de afwisseling met andere lessen als plezierig en stimulerend ervaren. Dat zij inderdaad minder hoeven te leren vóór de test be-amen zij,, na dit een aantal keer ervaren te hebben met verrassende blikken, die mij verheugen.

Opmerkingen en vragen zijn als altijd welkom. Er is nog genoeg te vertellen en te verbeteren.

Toelichting:
– Deze blog is mede geschreven naar aanleiding van een een aantal vragen over de manier waarop ik les geef in een klas zonder boeken. Deze vraag zal ik in een aantal afzonderlijke blogposts proberen te beantwoorden en uiteindelijk concluderend samenvatten.
– Een tweede reden voor het op dit moment schrijven van deze blog is een discussie op twitter over de mogelijkheden en de toegevoegde waarde van samenwerken binnen Google Drive documenten. De start van die discussie is hieronder te vinden.

de-2-4-8-methode-google-drive-aantekeningen-tweets-2017-01-03_1749


Eenvoudig gepersonaliseerd leren deel 3

december 29, 2016

vingerafdrukken-_63180952_fingerprint_types624

Gepersonaliseerd leren is hot. En terecht. Maar je moet het ook weer niet overdrijven.

Veel van wat gepersonaliseerd leren wordt genoemd kun je net zo gemakkelijk gedifferentieerd leren noemen, waarmee het geen gepersonaliseerd leren meer zou zijn. Je kunt aan de andere kant ook zeggen dat op vele momenten gedurende een jaar gedifferentieerd  leren aanbieden leidt tot gepersonaliseerd leren omdat de combinatie van keuze’s tot een persoonlijk pad kan leiden.

Bij gepersonaliseerd leren wordt de oplossing regelmatig gezocht in technologie, die keuze’s gebaseerd op prestaties zou kunnen aanbieden of sturen. Bij gepersonaliseerd leren wordt vaak gedacht aan iets van een vooropgezet en goed uitgedacht masterplan, waarbij met alle facetten van leren wordt rekening gehouden en alle hoeken en gaten zijn afgeschermd of gedicht.

Ik denk bij gepersonaliseerd leren meer aan het aanpassen van wat er al is of wat er op dat moment gebeurt aan de persoon die er op dat moment is en die aan het leren is. Ik denk dat gepersonaliseerd kan worden versterkt door gepersonaliseerd lesgeven, door persoonlijk lesgeven. Ik denk dat het helemaal niet om die term of de discussie er omheen gaat. Ik denk wel dat, hoe het ook genoemd wordt het iets is dat onderwijs kan verbeteren. Ik denk dat gepersonaliseerd leren eenvoudig kan zijn.

Dus, daar waar ik iets tegenkom waarvan ik denk: “Hé, dat is gepersonaliseerd leren!” of “Hé, is dat niet gepersonaliseerd leren?’, zal ik er kond van gaan doen, op een zo direct mogelijke, beschrijvende wijze.

Gepersonaliseerd leren deel 3.

Direct na de twee weken die in de boeken staan als Kerstvakantie, maar die ik steevast Kerst ‘lesvrijeperiode’ noem, omdat ik er niet aan ontkom om werkzaamheden voor school te verrichten, is er voor de eindexamenklassen een toetsweek gepland. Dat is dit schooljaar voor het eerst. In voorafgaande jaren zat er eerst nog een week met lessen na de Kerst lesvrijeperiode. Dit jaar noemen mijn leerlingen van de bovenbouw deze twee weken dus ook lesvrijeperiode. 😜. En snappen zij iets beter wat ik met die term bedoel.

Een keuze

Ik kreeg de volgende vraag van een leerling:

‘Heeft U misschien de toets van vorig jaar voor mij, zodat ik daar mee kan oefenen?’

‘Ja, die heb ik wel,’ zei ik. Maar terwijl ik het zei, bedacht ik me dat een aantal vragen uit die toets weer zouden terugkomen in de toets van dit jaar. Ik had de toets verbeterd, het goede behouden en het mindere aangepast. Dus voegde ik in mijn antwoord aan haar deze informatie er meteen aan toe. En ik vervolgde:

‘Je kunt toch oefenen via de site met de oefenstof per onderwerp en via de oude examens via onderwerp?’

‘Ja, dat weet ik. En dat doe ik ook altijd. Maar ik leer altijd heel hard voor biologie en mijn cijfer op de echte toetst valt dan vaak toch tegen.’

Er ontspon zich een gesprek over manieren van leren, ineffectieve en effectieve, al of niet bij de leerling passende, over reproductie en inzicht. En we kwamen een stuk verder, waarbij mij opviel dat deze leerling nu veel meer openstond dan in het verleden voor veranderingen in eigen leergedrag. De nood was hoog genoeg geworden.

Ons gesprek ‘eindigde’ met een soort verzuchting.

‘Toch zou ik het heel fijn vinden om te kunnen oefenen met een toets die er ook zo uitziet als de toets die ik ga krijgen.’

Ik gaf aan hierover na te denken. En deed dit kort. En ik legde mijn gedachten de betreffende klas direct voor.

‘Wie zou er, als ik in deze lesvrijeperiode een extra oefentoets voor jullie maak, deze toets ook maken? Je krijgt de toets dan via Edmodo en je maakt hem in Google Drive, in een document dat je met mij deelt. Op deze manier ‘dwing’ je jezelf om de gehele toets ook serieus te maken, én kun je direct ook vragen toevoegen over vragen waarop je het antwoord zeker niet of niet zeker weet. Na het maken en het delen van het document krijg je van mij dan de antwoorden en antwoorden op je vragen.’

Ik gaf de leerlingen even de tijd om hierover na te denken.

Vervolgens stak 37% van de leerlingen hun hand op. In de overige drie klassen die ik vervolgens ook deze vraag voorlag waren de percentages respectievelijk 50%, 42% en 75%.

Resultaten en vervolg

Ik zal deze lesvrijeperiode twee oefentoetsen maken, voor klas 5-vwo en klas 6-vwo en deze aanbieden aan de leerlingen. De eerste van de twee is inmiddels af.

Een aantal leerlingen zal van de mogelijkheid gebruik maken om deze oefentoets te maken.

Ik zal de vragen beantwoorden die de leerlingen nog hebben.

Ik zal de resultaten meenemen in de analyse van de werkelijke toets in de toetsweek.

Ik zal volgend jaar, zeker wanneer de planning van de toetsweek blijft zoals hij dit jaar is, de leerlingen deze optie direct aanbieden.

Samengevat

Een directe vraag van een leerling kan leiden tot een gesprek met een klas en zo tot een extra vorm van leren, in dit geval gerichter oefenen. Ik vind dit een vorm van eenvoudig gepersonaliseerd leren.

Dit is deel 3 uit een serie. Deel 1 is hier te vinden. Deel 2 is hier te vinden.


%d bloggers liken dit: