De 2 – 4 – 8 methode, om aan het denken te zetten

januari 4, 2017

 

2-4-8-maxresdefault

Gisteren schreef ik hier over de 2 – 4 – 8 methode, om leren te vermeerderen. Bij het zoeken naar een geschikte afbeelding om bij deze blog te plaatsen kwam ik op het internet bovenstaande zwart-wit opeenvolging van de cijfers 2, 4 en 8 tegen, gescheiden door komma’s. Ik heb de afbeelding wel opgeslagen, maar uiteindelijk niet gebruikt en ervoor gekozen zelf de afbeelding hieronder te maken.

2-4-8-xl-design-2017-01-03_1814

De blog kreeg een aantal reacties op verschillende sociale media en één ervan ging vergezeld van de zwart-witte opeenvolging van de komma-gescheiden getallen 2, 4 en 8.

2-4-8-de-video-2017-01-04_0630

In deze afbeelding staat als extra een wit-omrandde blauwe cirkel met hierin een naar rechts-wijzende driehoek, het symbool dat aangeeft dat klikken hierop tot het afspelen van een video leidt.

Deze video blijkt niets te maken te hebben met de 2 – 4 – 8 methode, om leren te vermeerderen. Of misschien toch wel iets? Kijk zelf maar.

Ik vind de video sowieso zeer waardevol en hij lijkt me zeer goed bruikbaar op aardig wat verschillende plaatsen in het onderwijs.

 


De 2 – 4 – 8 methode, om leren te vermeerderen

januari 3, 2017

2-4-8-xl-design-2017-01-03_1814

Een van de werkvormen die ik mijn boekloze klas 3 lessen regelmatig gebruik is de wat ik heb genoemd: de 2 – 4 – 8 methode om leren te vermeerderen. Deze methode is niet gebonden aan een bepaalde inhoud en daarmee geschikt voor elk vak. Zij is eenvoudig toe te passen.

Wat het is

Les 1. De leerlingen voeren tijdens de les in tweetallen een opdracht uit. Deze opdracht bestaat uit het schrijven van een verhaal over een onderwerp, waarvoor zij al dan niet verdere informatie via instructies of bronnen voor krijgen. De instructies kunnen bijvoorbeeld bestaan uit een aantal begrippen die in het verhaal moeten voorkomen of de antwoorden op een aantal vragen die in het verhaal moeten voorkomen. De bronnen kunnen bijvoorbeeld bestaan uit specifieke websites met tekstuele informatie, online nieuwsberichten of video’s waaruit relevantie informatie te halen is. De tweetallen schrijven hun verhaal in een gedeeld Google Drive document.

Les 2. De tweetallen worden gecombineerd tot viertallen. Zij lezen elkaar’s verhaal, lichten waar nodig toe aan elkaar en beantwoorden vragen van elkaar. Vervolgens creëren zij als viertal een nieuw, verbeterd document.

Les 3. De viertallen worden gecombineerd tot achttallen. Zij lezen opnieuw elkaar’s verhaal, stellen vragen aan elkaar en beantwoorden deze. Er wordt weer een nieuw, derde, tweemaal verbeterd document gecreëerd.

Hoe het werkt

Tijdens les 1 werken de leerlingen aan twee computers, of liever nog één computer (Tweetallen zijn effectiever achter de computer). Zij krijgen de opdracht en de eventuele bronnen digitaal ter beschikking. De leerlingen hebben allen reeds een Google Drive account en in een eerder stadium hebben zij een map aangemaakt die zij delen met de docent. In hun mappen plaatsen zij hun gezamenlijke document. Tijdens de les loopt de docent rond en beantwoord vragen of geeft tips. De docent kan ook vanachter zijn computer live in de documenten van de samenwerkende leerlingen kijken en daar directe feedback geven. Aan het eind van de les dient ieder lid van elke groep in staat te zijn kort het verhaal dat zijn groep geschreven heeft te vertellen. Tijdens les 2 en 3 zijn de activiteiten grotendeels hetzelfde.

Toevoegingen

De hier genoemde lessen hoeven natuurlijk geen volledige lesuur te beslaan of kunnen ook meer dan een lesuur beslaan.

Er kan ook een 1 – 2 – 4 methode van gemaakt worden, deze mist in de eerste stap dan wel de samenwerking en er ontstaan minder interacties die leiden tot verdieping en verbetering.

Er kan een combinatie opdracht van worden gemaakt waarbij in de eerste en/of tweede les niet alle groepjes dezelfde opdracht krijgen, doordat zij bijvoorbeeld niet dezelfde woorden krijgen, niet dezelfde vragen of niet dezelfde bronnen.

Het staat leerlingen natuurlijk altijd vrij meer bronnen te raadplegen dan de aangereikte.

De opdrachten dienen in het algemeen aan het eind van de les te zijn afgerond. Dit zorgt voor focus en betrokkenheid tijdens de les. Zeker wanneer leerlingen dit verzoeken, aan het eind van een les, is het een goede optie de tijd tot afronden te verlengen.

Aan het eind van de serie van drie lessen volgt in het algemeen een digitale test, waarbij wordt gemeten hoeveel de leerling weet en waar mogelijk nog hiaten zitten in kennis of begrip. Deze test kan zijn voor een cijfer of gebruikt worden als indicator.

De toegevoegde waarde van ict de 2 – 4 – 8 methode om leren te vermeerderen is groot en zit in de mogelijkheden gemakkelijk samen te werken, live aanpassing te maken, video te gebruiken, actualiteit via online bronnen te gebruiken, en de kracht van feedback zowel tijdens de lessen als daartussen in te zetten. In de basis kan de 2 – 4 – 8 methode ook zonder ict gebruikt worden.

De 2 – 4 – 8 methode maakt zeer bewust gebruik van het leren door herhalen (ook wel bekend als spaced repetition), waarbij de herhaling een zo actief mogelijk activiteit is geworden.

De 2 – 4 – 8 methode maakt, zeker als onderdeel van boekloos les geven, zeer bewust gebruik van het actief leren tijdens de les om leren meer te laten zijn dan leren vóór de toets voor de toets.

Hoewel ik het de 2 – 4 – 8 methode heb genoemd kunnen de aantallen natuurlijk leerlingen samenwerkende leerlingen natuurlijk naar behoeve worden aangepast. Groepjes kunnen ook uit elkaar worden gehaald om zo meer nieuwe combinaties te kunnen vormen.

2-4-8-rk1_2-4-8_300-crop_1

Ik kan me voorstellen dat het bovenstaande mogelijk te algemeen beschreven is om direct duidelijk te zijn. Daarom hieronder een voorbeeld hoe ik de 2 – 4 – 8 methode toepas bij het vak biologie.

Voorbeeld van de 2-4-8 methode bij biologie

Het onderwerp is voortplanting. In de eerste les worden leerlingen van een klas via een random group generator (ik gebruik hiervoor flippity) ingedeeld in tweetallen. De eerste helft van de tweetallen wordt ingedeeld bij het onderdeel geslachtelijke voortplanting, de tweede helft van de tweetallen bij het onderdeel ongeslachtelijke voortplanting.

De leerlingen bij beide onderdelen krijgen acht woorden. Met behulp van het internet zoeken zij per tweetal de betekenis van de acht woorden en schrijven zij een verhaal waarin zij deze acht woorden gebruiken om uit te leggen wat geslachtelijke respectievelijk ongeslachtelijke voortplanting is. Voorwaarden hierbij zijn dat zij dit in eigen woorden doen, op een wijze die begrijpbaar is voor een redelijk opgeleide leek, en dat zij aan het eind van het lesuur van 45 minuten in staat zijn ook te vertellen wat zij hebben opgeschreven. Dit wordt steekproefsgewijs gecontroleerd.

Alle leerlingen hebben een Google Drive map voor het vak biologie, die zij hebben gedeeld met de docent. Zij schrijven hun verhaal in een Google Drive document, dat zij een naam geven volgens het format dat bij deze lessenserie wordt gehanteerd en dat de vorm heeft: Opdracht 08a. Geslachtelijke voortplanting – Voornaam1 – Voornaam2.

In de tweede les van deze 2 – 4 – 8 methode om leren te vermeerderen worden twee groepjes van twee leerlingen in viertallen per onderdeel bijeen geplaatst. De opdracht hier is het maken van 1 gezamenlijk document met hun verhaal over hetzij geslachtelijke, hetzij ongeslachtelijke voortplanting. Zij lezen hiertoe eerst elkaars verhalen, bediscussiëren vervolgens wat er goed is en wat er beter kan aan beide verhalen en eindigen met het maken van 1 gezamenlijk document, met een titel volgens het format: Opdracht 08b. (On)Geslachtelijke voortplanting – Voornaam1 – Voornaam2 – Voornaam3 – Voornaam4.

In de derde les van de 2 – 4 – 8 methode om leren te vermeerderen worden twee viertallen van de verschillende onderdelen bij elkaar geplaatst. Ofwel 1 viertal met als onderdeel geslachtelijke voortplanting gaat samenwerken met 1 viertal met als onderdeel ongeslachtelijke voortplanting. Als eerste lezen zij elkaars verhalen. Vervolgens geven zij aan of het verhaal duidelijk is en stellen aanvullende vragen aan de experts. Hierna worden beide verhalen verbeterd en samengevoegd tot uiteindelijk 1 document met de titel Opdracht 09. Voortplanting – Voornaam1 – Voornaam2 – Voornaam3 – Voornaam4 – Voornaam5 – Voornaam6 – Voornaam7 – Voornaam8

Als docent kan ik steeds tijdens de les, na de les, voorafgaand aan de volgende les zien wat de leerlingen doen en gedaan hebben en waar nodig hier op reageren. Tijdens de les loop ik rond om vragen te beantwoorden, waar nodig sturende vragen te stellen, of ik zit achter mijn bureau en reageer live binnen de documenten waarin de leerlingen op dat moment aan het werk zijn.

Evidente fouten haal ik uit de documenten, vooral door er vragen over te stellen, niet door te verbeteren. De meeste reacties en feedback die ik geef is gericht op het nauwkeuriger en exacter (be)schrijven van vakinhoudelijke termen en relaties hiertussen en op het stimuleren dieper in te gaan op de stof. Dit zoveel mogelijk via het stellen van aanvullende vragen.

Ervaringen

Mijn ervaringen met de 2 – 4 – 8 methode zijn zeer positief. Het grootste deel van de leerlingen is het grootste deel van de lessen actief en doelgericht bezig. De leerlingen geven in het algemeen aan dat zij door de opdrachten, zoals de 2 – 4 – 8 methode, bij boekloos biologie minstens zoveel doen tijdens de les maar gemiddeld meer leren dan bij andere lessen. De meeste leerlingen geven ook aan dat zij de afwisseling met andere lessen als plezierig en stimulerend ervaren. Dat zij inderdaad minder hoeven te leren vóór de test be-amen zij,, na dit een aantal keer ervaren te hebben met verrassende blikken, die mij verheugen.

Opmerkingen en vragen zijn als altijd welkom. Er is nog genoeg te vertellen en te verbeteren.

Toelichting:
– Deze blog is mede geschreven naar aanleiding van een een aantal vragen over de manier waarop ik les geef in een klas zonder boeken. Deze vraag zal ik in een aantal afzonderlijke blogposts proberen te beantwoorden en uiteindelijk concluderend samenvatten.
– Een tweede reden voor het op dit moment schrijven van deze blog is een discussie op twitter over de mogelijkheden en de toegevoegde waarde van samenwerken binnen Google Drive documenten. De start van die discussie is hieronder te vinden.

de-2-4-8-methode-google-drive-aantekeningen-tweets-2017-01-03_1749


Eenvoudig gepersonaliseerd leren deel 3

december 29, 2016

vingerafdrukken-_63180952_fingerprint_types624

Gepersonaliseerd leren is hot. En terecht. Maar je moet het ook weer niet overdrijven.

Veel van wat gepersonaliseerd leren wordt genoemd kun je net zo gemakkelijk gedifferentieerd leren noemen, waarmee het geen gepersonaliseerd leren meer zou zijn. Je kunt aan de andere kant ook zeggen dat op vele momenten gedurende een jaar gedifferentieerd  leren aanbieden leidt tot gepersonaliseerd leren omdat de combinatie van keuze’s tot een persoonlijk pad kan leiden.

Bij gepersonaliseerd leren wordt de oplossing regelmatig gezocht in technologie, die keuze’s gebaseerd op prestaties zou kunnen aanbieden of sturen. Bij gepersonaliseerd leren wordt vaak gedacht aan iets van een vooropgezet en goed uitgedacht masterplan, waarbij met alle facetten van leren wordt rekening gehouden en alle hoeken en gaten zijn afgeschermd of gedicht.

Ik denk bij gepersonaliseerd leren meer aan het aanpassen van wat er al is of wat er op dat moment gebeurt aan de persoon die er op dat moment is en die aan het leren is. Ik denk dat gepersonaliseerd kan worden versterkt door gepersonaliseerd lesgeven, door persoonlijk lesgeven. Ik denk dat het helemaal niet om die term of de discussie er omheen gaat. Ik denk wel dat, hoe het ook genoemd wordt het iets is dat onderwijs kan verbeteren. Ik denk dat gepersonaliseerd leren eenvoudig kan zijn.

Dus, daar waar ik iets tegenkom waarvan ik denk: “Hé, dat is gepersonaliseerd leren!” of “Hé, is dat niet gepersonaliseerd leren?’, zal ik er kond van gaan doen, op een zo direct mogelijke, beschrijvende wijze.

Gepersonaliseerd leren deel 3.

Direct na de twee weken die in de boeken staan als Kerstvakantie, maar die ik steevast Kerst ‘lesvrijeperiode’ noem, omdat ik er niet aan ontkom om werkzaamheden voor school te verrichten, is er voor de eindexamenklassen een toetsweek gepland. Dat is dit schooljaar voor het eerst. In voorafgaande jaren zat er eerst nog een week met lessen na de Kerst lesvrijeperiode. Dit jaar noemen mijn leerlingen van de bovenbouw deze twee weken dus ook lesvrijeperiode. 😜. En snappen zij iets beter wat ik met die term bedoel.

Een keuze

Ik kreeg de volgende vraag van een leerling:

‘Heeft U misschien de toets van vorig jaar voor mij, zodat ik daar mee kan oefenen?’

‘Ja, die heb ik wel,’ zei ik. Maar terwijl ik het zei, bedacht ik me dat een aantal vragen uit die toets weer zouden terugkomen in de toets van dit jaar. Ik had de toets verbeterd, het goede behouden en het mindere aangepast. Dus voegde ik in mijn antwoord aan haar deze informatie er meteen aan toe. En ik vervolgde:

‘Je kunt toch oefenen via de site met de oefenstof per onderwerp en via de oude examens via onderwerp?’

‘Ja, dat weet ik. En dat doe ik ook altijd. Maar ik leer altijd heel hard voor biologie en mijn cijfer op de echte toetst valt dan vaak toch tegen.’

Er ontspon zich een gesprek over manieren van leren, ineffectieve en effectieve, al of niet bij de leerling passende, over reproductie en inzicht. En we kwamen een stuk verder, waarbij mij opviel dat deze leerling nu veel meer openstond dan in het verleden voor veranderingen in eigen leergedrag. De nood was hoog genoeg geworden.

Ons gesprek ‘eindigde’ met een soort verzuchting.

‘Toch zou ik het heel fijn vinden om te kunnen oefenen met een toets die er ook zo uitziet als de toets die ik ga krijgen.’

Ik gaf aan hierover na te denken. En deed dit kort. En ik legde mijn gedachten de betreffende klas direct voor.

‘Wie zou er, als ik in deze lesvrijeperiode een extra oefentoets voor jullie maak, deze toets ook maken? Je krijgt de toets dan via Edmodo en je maakt hem in Google Drive, in een document dat je met mij deelt. Op deze manier ‘dwing’ je jezelf om de gehele toets ook serieus te maken, én kun je direct ook vragen toevoegen over vragen waarop je het antwoord zeker niet of niet zeker weet. Na het maken en het delen van het document krijg je van mij dan de antwoorden en antwoorden op je vragen.’

Ik gaf de leerlingen even de tijd om hierover na te denken.

Vervolgens stak 37% van de leerlingen hun hand op. In de overige drie klassen die ik vervolgens ook deze vraag voorlag waren de percentages respectievelijk 50%, 42% en 75%.

Resultaten en vervolg

Ik zal deze lesvrijeperiode twee oefentoetsen maken, voor klas 5-vwo en klas 6-vwo en deze aanbieden aan de leerlingen. De eerste van de twee is inmiddels af.

Een aantal leerlingen zal van de mogelijkheid gebruik maken om deze oefentoets te maken.

Ik zal de vragen beantwoorden die de leerlingen nog hebben.

Ik zal de resultaten meenemen in de analyse van de werkelijke toets in de toetsweek.

Ik zal volgend jaar, zeker wanneer de planning van de toetsweek blijft zoals hij dit jaar is, de leerlingen deze optie direct aanbieden.

Samengevat

Een directe vraag van een leerling kan leiden tot een gesprek met een klas en zo tot een extra vorm van leren, in dit geval gerichter oefenen. Ik vind dit een vorm van eenvoudig gepersonaliseerd leren.

Dit is deel 3 uit een serie. Deel 1 is hier te vinden. Deel 2 is hier te vinden.


Een monster dat herkenning verdient

december 28, 2016

Over ‘het’ onderwijs wordt veel gesproken, door Jan en Alleman. Binnen het ‘onderwijs’ wordt veel gesproken, door schoolleiders, docenten en leerlingen. Er zijn feiten en er zijn meningen over onderwijs, buiten en binnen onderwijs. Onderwijs biedt leerlingen kennis en vaardigheden aan. Onderwijs leert leerlingen feiten en helpt leerlingen meningen vormen. Het (her)kennen van het verschil tussen feiten en meningen is binnen het onderwijs een helaas onderbelichte alle-eeuwse vaardigheid.

Bij veel gesprekken over onderwijs, of binnen onderwijs over welk onderwerp dan ook, wordt er veel ruimte gegeven aan een vaak in wollige woorden verpakte trein, die slechts één spoort en één station kent, het spoor en het station van de spreker. Er wordt veel gezegd dat aantoonbaar niet klopt maar dat moeilijk als zodanig is te herkennen of benoemen, of te vangen met het web van waarheid. De drogreden is een monster dat herkenning verdient.

Een tweet van @Michonett wees mij afgelopen week op een poster, verwijzend naar een blog van Xaviera Ringeling met als titel: Drogreden: de poster. De blog met toelichting is indertijd veel gedeeld, de tweet die mij er recent op attendeerde is veel geretweet, de poster is veel gedeeld.

Toch vind ik het de moeite om op deze blog de poster nogmaals te delen en zo aandacht te geven aan het monster dat drogreden heet. Het monster dat herkenning verdient, nooit erkenning.

de-drogreden-groot-logical_fallacies_-_nl

 

Er is ook een doe-het-zelf-versie van de poster. Hierin kun je zelf voorbeelden van argumenten plaatsen onder elke drogreden, waarmee het gemakkelijker wordt om deze argumenten te checken. Een lege versie voor leerlingen zou een mooie manier kunnen zijn om het gesprek over het belang van het herkennen van feiten en meningen vorm te geven door leerlingen zelf deze argumenten te laten formuleren.

de-drogreden-doehetzelf-huge

Bronnen:
– Xaviera Ringeling, Drogreden: de poster
– De feestdagen, de drogreden, een poster
– @Michonett: Deze poster zou in elk lokaal moeten hangen

 


Eenvoudig gepersonaliseerd leren deel 2

december 25, 2016

 

one-size-does-not-fit-all-big-data-analysis-16x9-large

Gepersonaliseerd leren is hot. En terecht. Maar je moet het ook weer niet overdrijven.

Veel van wat gepersonaliseerd leren wordt genoemd kun je net zo gemakkelijk gedifferentieerd leren noemen, waarmee het geen gepersonaliseerd leren meer zou zijn. Je kunt ook zeggen dat op vele momenten gedurende een jaar gedifferentieerd  leren aanbieden leidt tot gepersonaliseerd leren omdat de combinatie van keuze’s tot een persoonlijk pad kan leiden.

Bij gepersonaliseerd leren wordt de oplossing regelmatig gezocht in technologie, die keuze’s gebaseerd op prestaties zou kunnen aanbieden of sturen. Bij gepersonaliseerd leren wordt vaak gedacht aan iets van een vooropgezet en goed uitgedacht masterplan, waarbij met alle facetten van leren wordt rekening gehouden en alle hoeken en gaten zijn afgeschermd of gedicht.

Ik denk bij gepersonaliseerd leren meer aan het aanpassen van wat er al is of wat er op dat moment gebeurt aan de persoon die er op dat moment is en die aan het leren is. Ik denk dat gepersonaliseerd kan worden versterkt door gepersonaliseerd lesgeven, door persoonlijk lesgeven. Ik denk dat het helemaal niet om die term of de discussie er omheen gaat. Ik denk wel dat, hoe het ook genoemd wordt het iets is dat onderwijs kan verbeteren. Ik denk dat gepersonaliseerd leren eenvoudig is.

Dus, daar waar ik iets tegenkom waarvan ik denk: “Hé, dat is gepersonaliseerd leren!” of “Hé, is dat niet gepersonaliseerd leren?.’ zal ik er kond van gaan doen, op een zo direct mogelijke, beschrijvende wijze.

Gepersonaliseerd leren deel 2.

In de bovenbouw geef ik biologie aan klas 4, 5 en 6-vwo. Wij gebruiken daar een combinatie van boek en digitale opdrachten. Ik probeer elk jaar het boek een beetje meer los te laten.

Wij gebruiken op school een studiewijzer, waarin per periode of week staat aangegeven wat de lesstof is en wat leerlingen geacht worden te doen. Conform de theoretische kennis die ik hierover heb opgedaan tijdens mijn opleiding tot leraar staan hierin activerende woorden: lees, maak, kijk na, leer. Deze zijn voorzien van de juiste hoofdstukken uit het boek en de nummers van de opdrachten. Ook practica en toetsen staan aangegeven in de studiewijzer.

Afgelopen week was de laatste schoolweek van het kalenderjaar 2016. Er waren veel extra activiteiten in de vorm van een Kerstbrunch, een High Tea, een Kerstgala. Er was hierdoor wat lesuitval en het werd allengs moeilijker voor de leerlingen om zich te concentreren. Ook voor hen, of speciaal voor hen, was de periode lang genoeg geweest en was er behoefte aan de zichtbaar naderende vakantie / lesvrijeperiode.

Een keuze

Een leerling uit klas 4 verzuchtte dat het best nog veel werk was dat in de studiewijzer stond aangegeven. Ik gaf aan dat dit wel meeviel omdat we de betreffende stof grotendeels ook al in klas 3 hebben behandeld.

‘Maar ik heb geen zin om al die opdrachten die er bij horen te maken.’
‘Dan doe je dat toch niet.’
‘Mag dat?’
‘Ja, natuurlijk mag dat.’

Er volgde een gesprek met een aantal leerlingen en uiteindelijk het grootste deel van de klas over het nut van het maken van opdrachten, de reden dat sommige docenten dit eisen, de verschillen per vak, de verschillen per leerling, de mogelijkheden om op een andere manier de lesstof te verwerken.

‘Ik mag dus ook een samenvatting maken in plaats van de opdrachten?’
‘Ja, dat mag. Als je maar leert van wat je doet.’

Nog een keuze

Een leerling uit klas 5 verzuchtte dat ze niet weer naar ‘dat’ verhaal over DNA wilde luisteren. Ik gaf aan dat de klas zelf had gevraagd om deze stof nogmaals klassikaal te behandelen in verband met de toets direct na de vakantie / lesvrijeperiode in de toetsweek.

‘Ja, dat weet ik wel, en dat wil ik ook wel, en ik vind het ook wel belangrijk, maar toch heb ik geen zin in hetzelfde verhaal.’

Dat zette mij aan het denken en ik besloot 5 minuten te besteden aan het zoeken naar een aantal andere bronnen dan degene die ik had klaargezet en het verhaal te gaan vertellen vanuit mijn eigen achtergrond als onderzoeker in de moleculaire biologie.

De feiten en verbanden die ik had willen vertellen en tonen kwamen in de aangepaste versie ook langs, maar ingebed in een andere achtergrond en met een persoonlijke noot. De vragen die ik stelde en de vragen die ik terugkreeg zorgden voor een aandachtig publiek, omdat wat ik wat ik vertelde nieuw leek en het op een bepaalde manier ook was. Ook voor mijzelf en dus mijn manier van vertellen.

Resultaten en vervolg

De leerlingen uit klas 4 mogen vanaf nu kiezen of zij de opdrachten maken of een samenvatting. Zij hebben zelf deze vraag gesteld en zijn er zelf nu aan toe en toe in staat om de juiste keuze te maken om de juiste reden. Hun besef dat het om het leren gaat is toegenomen.

In al mijn klassen zal ik bij de herhalingslessen die ik standaard in mijn planning heb ingebouwd nog meer rekening houden met het op een andere wijze presenteren van informatie en verbanden. Ik zal bij de keuze van de vorm nog meer letten op de omstandigheden van het moment.

Samengevat

Een vraag van een leerling kan simpel en direct leiden tot een andere vorm van werken voor leerling of docent. Ik vind dit een vorm van eenvoudig gepersonaliseerd leren.

Dit is deel 2 uit een serie. Deel 1 is hier te vinden. Deel 3 is hier te vinden.


Eenvoudig gepersonaliseerd leren deel 1

december 24, 2016

gepersonaliseerd-leren-one_size_headline

Gepersonaliseerd leren is hot. En terecht. Maar je moet het ook weer niet overdrijven.

Veel van wat gepersonaliseerd leren wordt genoemd kun je net zo gemakkelijk gedifferentieerd leren noemen, waarmee het geen gepersonaliseerd leren meer zou zijn.

Je kunt ook zeggen dat op vele momenten gedurende een jaar gedifferentieerd  leren aanbieden leidt tot gepersonaliseerd leren omdat de combinatie van keuze’s tot een persoonlijk pad kan leiden.

Bij gepersonaliseerd leren wordt de oplossing regelmatig gezocht in technologie, die keuze’s gebaseerd op prestaties zou kunnen aanbieden of sturen.

Bij gepersonaliseerd leren wordt vaak gedacht aan iets van een vooropgezet en goed uitgedacht masterplan, waarbij met alle facetten van leren wordt rekening gehouden en alle hoeken en gaten zijn afgeschermd of gedicht.

Ik denk bij gepersonaliseerd leren meer aan het aanpassen van wat er al is of wat er op dat moment gebeurt aan de persoon die er op dat moment is en die aan het leren is. Ik denk dat gepersonaliseerd kan worden versterkt door gepersonaliseerd lesgeven, door persoonlijk lesgeven. Ik denk dat het helemaal niet om die term of de discussie er omheen gaat. Ik denk wel dat, hoe het ook genoemd wordt het iets is dat onderwijs kan verbeteren. Ik denk dat gepersonaliseerd leren eenvoudig is.

Dus, daar waar ik iets tegenkom waarvan ik denk: “Hé, dat is gepersonaliseerd leren!” of “Hé, is dat niet gepersonaliseerd leren?.’ zal ik er kond van gaan doen, op een zo direct mogelijke, beschrijvende wijze.

Gepersonaliseerd leren deel 1.

In klas 3 geef ik biologie. Dit is een 1-uurs vak en wordt 2 uur per week gegeven gedurende een half jaar. De leerlingen hebben geen boek. Ik geef hen informatie en opdrachten via een Elektronische Leer Omgeving, een ELO. Ik gebruik hiervoor al een aantal jaar met veel plezier Edmodo, in combinatie met Google Drive.

Ik geef in klas 3, net als in mijn andere klassen, veel korte testjes, die ik zeer bewust geen toetsen noem, om de voortgang van de kennis en de vaardigheden van mijn leerlingen voor mijzelf maar vooral voor hen zichtbaar te maken. De testjes dienen als bron voor directe, snelle feedback en waar nodig als bron voor aanpassingen aan mijn kant of aan die van de leerling. Alle testjes bijeen leveren uiteindelijk een cijfer. Het doel van de testjes benoem ik met grote regelmaat en vind allengs grotere acceptatie. Het gaat om het aanleren van leren en het afleveren van leren voor de toets.

Maandag nam ik een testje af bij mijn twee derde klassen. Gewoonlijk ligt de gemiddelde score boven de 70% en behandelen we de vragen die door meer dan een kwart van de leerlingen foutief zijn beantwoord klassikaal. Als dit is gedaan kunnen leerlingen vragen over andere vragen stellen, die ook weer klassikaal worden beantwoord, liefst en in eerste instantie door andere leerlingen. Hierna loop ik een rondje en stop even bij de leerlingen die individueel matig hebben gescoord. Dit stramien is bekend en verloopt inmiddels vlot. In totaal duurt het ongeveer een kwartier tot twintig minuten.

Deze maandag lag de gemiddelde score bij 57% voor de eerste klas, klas A, waarbij ik de toets afnam. Dat vond ik te laag en ik besloot ter plekke het deze keer anders te doen. We bespraken geen van de vragen en ik sloot ook de toegang tot de toets voor de leerlingen.

Ik deed hen in plaats van onze routine het volgende voorstel:

– Als je wilt kun je deze test de eerstvolgende les opnieuw maken. Wanneer je hiertoe besluit telt voor het gemiddelde de test die je als laatste hebt gemaakt. Je kunt de rest van de tijd van deze huidige les gebruiken om het materiaal opnieuw te bekijken en vragen te stellen.
– Wanneer je er voor kiest de test niet opnieuw te doen, omdat je tevreden bent met hoeveel je weet en hoeveel dit weegt, krijg je de eerstvolgende les een andere opdracht. Wat de inhoud van deze opdracht zou zijn of hoe ik deze vorm zou geven wist ik op dat moment zelf nog niet.
– Wanneer je er voor kiest om de test niet opnieuw te doen, kun je deze les werken aan het herhalen van de lesstof van het hele jaar voor de toets hierover aan het eind van het jaar.

Er volgden wat vragen en leerlingen gingen aan de slag met het herhalen van de stof of met het werken aan een ander vak.

Bij de tweede klas waarbij ik de test afnam, klas B, was de score met 64% iets hoger. Gemiddeld scoort deze groep leerlingen echter ook iets hoger en ook hen deed ik dus het bovenstaande voorstel en ook zij gingen aan de slag.

Daarna moest ik aan het werk.

  1. Een tweede versie van de digitale test maken.
  2. Een extra opdracht maken.

Een tweede versie van de digitale test maken kostte niet veel tijd. Een aantal vragen liet ik exact hetzelfde, omdat zij zeer slecht waren gemaakt en/of omdat ik kennis van het antwoord hierop zeer waardevol acht en hier dus extra aandacht aan wilde besteden.

De ‘extra’ opdracht moest natuurlijk zinvol zijn en niet slechts ‘vulling’, een gevaar dat altijd op de loer ligt in het onderwijs. Ik besloot gebruik te maken van materiaal dat ik nog had laten liggen uit een voorafgaand jaar en dat, mede door de keuze die de leerlingen hebben bij de invulling van de lesstof dit jaar nog niet aan bod was gekomen. De digitale lessen zonder boek verzorg ik nu al een aantal jaar, maar de uitvoering is nooit identiek zodat er altijd wel materiaal voorhanden is dat al dan niet met een kleine aanpassing opnieuw is te gebruiken. Ook besloot ik het wel beproefde middel van de bonus in te zetten. Leerlingen die de bonusopdracht zouden maken, die voor hen verdiepende stof bevatte, zouden maximaal 1 punt extra kunnen verdienen bij het beoordelingscijfer voor alle uitgevoerde opdrachten gedurende het hele jaar.

De volgende les, op woensdag, konden leerlingen dus kiezen uit de volgende mogelijkheden:

– de nieuwe test maken
– de bonusopdracht maken
– de stof van het hele jaar herhalen voor de eindtoets die over alle lesstof zal gaan
– aan een ander vak werken

De keuze’s, resultaten en het vervolg

Uit klas A maakte 50% van de leerlingen de test opnieuw, uit klas B 30%. Van de leerlingen die de test opnieuw maakten scoorde 86% een hoger cijfer. De gemiddelde verbetering was 2,9 punten.

Uit klas A maakte 60% van de leerlingen de bonusopdracht, uit klas B eveneens 60%. Bij beide klassen waren er dus leerlingen die na het maken van de test aan de slag gingen met de bonusopdracht.

Gemiddeld 16% van de leerlingen uit beide ging aan de slag met een ander vak.

De verdiepende bonusopdracht bleek nog iets uitdagender dan ik had ingeschat en na afloop van de test, die 10 minuten duurde, heb ik daarom op verzoek van de leerlingen een korte uitleg gegeven om ze op weg te helpen. De bonusopdracht bevatte twee stukken informatie met links en oplopende moeilijkheidsgraad, met voor elk stuk een tweetal vragen. De behaalde scores voor de bonusopdracht variëren van 0 tot 1 punt, met als gemiddelde 0,72 punten.

Na afloop van de les was er de vraag van een aantal leerlingen of zij de bonus opdracht ook nog later die dag of thuis mochten afmaken. Natuurlijk mocht dat.

De leerlingen die de bonusopdracht hebben gemaakt hebben inmiddels de antwoorden digitaal ontvangen, via Google Drive. De stof uit de bonusopdracht zal ook bij de eindtoets als bonusstof worden opgenomen middels een een aantal bonusvragen. De leerlingen kunnen er voor kiezen deze al dan niet te maken. Dit geven zij aan het begin van de toets aan. Het maken van de bonusvragen levert in eerste instantie 1 punt aftrek op, het goed beantwoorden van alle bonusvragen levert uiteindelijk maximaal 2 punten extra op.

Samengevat

Leerlingen hebben, aan de hand van de resultaten van een korte test, diezelfde les drie keuzemogelijkheden gekregen. De daaropvolgende les hebben zij vier keuze mogelijkheden gekregen, die zij op eigen initiatief tot vijf mogelijkheden hebben omgebogen. Met relatief weinig inspanning van de kant van de docent zijn er tijdens deze twee lessen dus vijftien mogelijke paden tot leren ontstaan, waarbij de keuze voor het pad bij de leerling is gelegd. Ik denk dat deze opzet in de basis gemakkelijk is te kopiëren naar andere lessen en vakken. Ik durf dit eenvoudig gepersonaliseerd leren te noemen.

gepersonaliseerd-leren-dieren-zonder-quote-b5tgs

Deze blog maak deel uit van een serie. Deel 2 is hier te vinden. Deel 3 is hier te vinden.


Dagmomentonderwijs december

december 24, 2016

Hier is ie dan. De laatste van dit kalenderjaar. De vierde maandelijkse bijdrage van het tweede jaar van mijn persoonlijke dagmomenten. December 2016. Ik heb ze weer met plezier verzameld. Ik hoop dat er af en toe een glimlach op Uw gezicht verschijnt tijdens het lezen. Een reactie van herkenning, begrip of verrassing.

De laatste entree voor deze maand is gemaakt op de 24e, de dag voor Kerst. De week erna is nog leeg. Ik denk dat ik dat zo laat.

Ma 28 nov
Verwarmend. Leerlingen die net te horen hebben gekregen dat mentor maar andere school vertrekt vragen of ik hun mentor wil worden.

Di 29 nov
Opdracht in nieuwe vorm gieten en dan de gehoopte toegenomen betrokkenheid ervaren.

Wo 30 nov
‘Meneer, gisteren heeft uw M stuk laten voorlezen uit boek. Mag dat vandaag weer?’
‘Serieus? 4V?’
‘Ja, het werkt toch!’

Do 1 dec
Leerling die gaat overstappen van 5V naar 4H en toch zijn inhaaltoets van 5V nog komt maken.

Vr 2 dec
‘Meneer, wat staat er op Uw hoodie?’ Ik heb het ze laten lezen en horen. Het werd een gesprek. Denk voel leer en deel.

eat-sleep-teach-repeat-2016-12-03_0822Za 3 dec
Live interactie in een gedeeld Google Drive document. Directe reactie op vraag in Edmodo over wat inderdaad fout is in antwoordenboek.

Zo 4 dec
Alle ‘markeren als opgelost’ boodschappen in gedeelde PWS Drive documenten. Moet morgen worden ingeleverd.

Ma 5 dec
Leerling, met goed doordachte en geformuleerde keuze krijgt niet gezochte steun.
‘Dit is toch waarom ik moeite heb met democratie.’

Di 6 dec
Dat je in het verkeerde lokaal 10 minuten zit te wachten op jouw leerlingen en dat zij al 10 minuten in het goede lokaal aan het werk zijn. 😀

De zoektocht naar de fout in het antwoordenboekje kan gestopt worden. De speculaaspop is vergeven.

Een leerling teveel in het lokaal! … Zit er regelmatig in haar tussenuur. 😄

Wo 7 dec
Mededeling in de mail.
Verandering Magister
In Magister 5.7 …
In Magister 6.0 nog steeds niet mogelijk studiewijzer te maken 😰

Do 8 dec
Impromptu in de pauze pannenkoeken bakken met collega. Heerlijk.

Gisteren had ik een leerling vooraan in mijn hoofd en mijn hart. Ik volgde haar dag. Haar dagen.
#PedagogischeTact 1/2
Ik sprak haar vandaag, zoals mijzelf/haar beloofd, wat kan ik doen? Zo weinig, wel gedaan.
#PedagogischeTact 2/2

Vr 9 dec
Relaxte vrijdag tekening op mijn whiteboard gemaakt door leerling:

e-coooli-czpxrieweaaasev

Za 10 dec
Mailtje van collega dat gedeelde map in Google Drive die ‘kwijt’ was is teruggevonden!
Hij is alleen een beetje leeg 😄

google-drive-lege-map-2016-12-10_0920

Zo 11 dec

Ma 12 dec
Excursie TU Delft. De waterraket met patatjes en salat. Kwam ook nog best hoog.

waterraket-czfll1mweaahnur

Di 13 dec
Leerling xxx uit klas yyy heeft je uitgenodigd het volgende document te bewerken: ‘Practica chocola, voorstel’

Wo 14 dec
Op de terugweg even de snelweg mijden en door de polder. Rustig terug. Rust terug.

Do 15 dec
Ouder, aan eind van PWS presentaties, zo rond 21.30 uur. ‘Bedankt, het is voor U natuurlijk ook een lange dag geweest.’

Vr 16 dec
Directeur: ‘Mooi is dat! Stel ik mij voor op bijeenkomst VO-raad, krijg ik als respons: “O, de school van Frans Droog”

Za 17 dec
Hoppetaa! Direct na Kerst #lesvrijeperiode start toetsweek. Dus nu toetsen maken, kopiëren. Deze week in enveloppen.

Zo 18 dec
Hatseflats! Direct na Kerst #lesvrijeperiode start toetsweek. Dus nu toetsen maken, kopiëren. Deze week in enveloppen.

Ma 19 dec
Nog geen 5 min nadat ik leerlingen heb verteld dat nieuwe opdracht bij programmeren best lastig is: ‘Yes, ik zit al op level 2!’

Di 20 dec
Leerling die ik vandaag geen les geef komt langs mijn lokaal om mij een fijne verjaardag te wensen.

Wo 21 dec
‘O, dit is zo cool!’ Leerling tijdens junior science VVV-uur. ‘Wat gaan we volgende keer maken?’

Do 22 dec
Gesprek met leerlingen over #nakijkcommissie.
Leerling: ‘U bent wel erg bezig met onderwijsvernieuwing hè?’
‘Ja, klopt’
Leerling: ‘Ik vind dat mooi‘

Vr 23 dec
Gezond Kerst ontbijt mentorklas 6V. Gezellig #dagmomentonderwijs met pannenkoeken, worstebroodjes, oliebollen, kibbeling, jip&jannekesjampie

Za 24 dec
Uitnodiging voor nieuwe WhatsApp groep ‘Clothing & Bowling’ ontvangen. De mannelijke collega’s gaan in de eerste week van januari shoppen en bowlen. 😀 (De dames hebben de groep ‘Working Girls’ 😜 )

Zo 25 dec

Ma 26 dec

Di 27 dec

Wo 28 dec

Do 29 dec

Vr 30 dec

Za 31 dec

En nu op naar een nieuw en goed weekend, op naar een nieuwe en goede maand, op naar een nieuw en goed jaar.

Een hele fijne Kerst en Jaarwisseling! Geniet en deel je genot.

 


%d bloggers op de volgende wijze: