Actief aan de slag met Retrieval Practice

september 8, 2018

Bij leren wordt vooral gedacht en gewerkt aan het zorgen dat informatie de hoofden van onze leerlingen inkomt. Minstens zo belangrijk natuurlijk is dat die informatie er ook weer uitkomt.

‘Retrieval practice’ is een leerstrategie die gericht is op het informatie ook uit de hoofden van onze leerlingen krijgen en zo het leren te versterken. Door zeer regelmatig actief informatie terug te roepen wordt het geheugen voor deze informatie versterkt en wordt vergeten verzwakt.

Retrieval practice is een veel onderzochte, aantoonbaar effectieve en eenvoudig uit te voeren manier van leren.

Hier is een voorbeeld van een zeer actieve retrieval strategie die gebruikt kan worden en die slechts een vijf- tot tiental minuten van de les in beslag neemt. Leerlingen reflecteren hier op hun metacognitie als klas, niet alleen individueel.

Actief aan.de slag met Retrieval practice via de Metacognitie Rij:

  1. Leerlingen verzamelen aan een kant van het klaslokaal. De leerkracht noemt een kernbegrip of concept en leerlingen proberen in stiltje de informatie die zij hierover bezitten terug te halen in hun hoofd.
  2. Leerlingen bepalen zelf hoe goed hun begrip is en verplaatsen zich naar een van de drie posities in het lokaal, waarbij zij tegelijkertijd een rij vormen. Zij baseren hun keuze op metacognitie en geven hun antwoord nog niet. De posities zijn gemarkeerd als ‘Zelfverzekerd teruggehaald’ aan een kant, ‘Soort van teruggehaald’ in het midden en ‘Kan het niet terughalen’ aan de andere kant. (De Engelse termen zijn: “Confidently Retrieve It”, “Kind of Retrieved It” en “Can’t Retrieve It”)
  3. Leerlingen bespreken met de leerling die het dichtst bij hen staat wat zij weten of denken te weten over het begrip of het concept, gedurende twee minuten.
  4. Leerlingen gaan vervolgens in contact met de leerling die zo ver mogelijk bij hem vandaan staat en delen, discussiëren, onderwijzen en leren, gedurende opnieuw twee minuten.
  5. De leraar vraagt vervolgens aan de leerlingen die de informatie in eerste instantie niet konden terughalen wat zij geleerd hebben en aan de leerlingen die de informatie zelfverzekerd terughaalden of hen overeenkomstige misvattingen zijn opgevallen.

De Metacognitie Rij werkt snel en zorgt ervoor dat leerlingen opstaan en bewegen. De Metacognitie Rij is bij alle niveau’s en alle onderwerpen te gebruiken en brengt Retrieval practice, Feedback en Metacognitie op een eenvoudige en plezierige manier de klas in.

Dus…, doe het gewoon ergens in de komende weken en betrek leerlingen actief bij Retrieval practice, in slechts een paar minuten van een les.

Ik ga het in elk geval doen deze komende week, bij een aantal van mijn klassen. We gaan actief aan de slag met leren.

Bron:
– Retrieval Practice – Try Metacognition Line Up for retrieval practice and peer feedback

PS: Een van de doelen voor dit schooljaar voor mijzelf is het hier delen van leerstrategieën waarvan aangetoond is dat zij een positief effect op leren hebben, met speciale aandacht hoe deze in de dagelijkse praktijk toe te passen. Weten wat werkt en hoe dit toe te passen in de klas. Deze post is de tweede in deze serie. De eerste was Hoe kun je leren versterken zelfs op de eerste dag van het schooljaar. Een uitgebreidere toelichting en een overzicht hoop ik later te schrijven.

Advertenties

Hoe kun je leren versterken, zelfs op de eerste dag van het schooljaar?

augustus 26, 2018

De scholen zijn alweer gestart of gaan weer starten en in de eerste uren, dagen en weken staat leraren weer een hoop te doen: relaties opbouwen, klassen vormen, materialen organiseren, programma’s afstemmen, zorgen dat de koffiepot gevuld blijft…

Ondanks dat is het mogelijk al vanaf het eerste dag een paar minuten retrieval practice in te voegen in de les. Geen planning en geen cijfers – gewoon alleen leren.

Bij leren wordt vooral gedacht en gewerkt aan het zorgen dat informatie de hoofden van onze leerlingen inkomt. Minstens zo belangrijk natuurlijk is dat die informatie er ook weer uitkomt.

‘Retrieval practice’ is een leerstrategie die gericht is op het informatie ook uit de hoofden van onze leerlingen krijgen en zo het leren te versterken. Door zeer regelmatig actief informatie terug te roepen wordt het geheugen voor deze informatie versterkt en wordt vergeten verzwakt.

Retrieval practice is een veel onderzochte, aantoonbaar effectieve en eenvoudig uit te voeren manier van leren.

Hier zijn drie voorbeelden van retrieval strategieën die al op de eerste dag van de lessen gebruikt kunnen worden en die slechts en paar minuten in beslag nemen.

  1. Twee Dingen. Vraag leerlingen zich twee dingen te herinneren van het afgelopen schooljaar, twee dingen die zij in de vakantie geleerd hebben, twee dingen die ze al weten over de stof van het komende schooljaar
  2. Geheugen Dumps. Laat leerlingen in een minuut alles opschrijven wat zij zich kunnen herinneren over een bepaald onderwerp of al weten van een onderwerp dat dit jaar nieuw gaat zijn. In een biologie klas kan dit bijvoorbeeld zijn alles over voortplanting of evolutie.
  3. Warm Ups. Om kennis te maken zijn ijsbrekers prima maar Warm Ups beter. Leerlingen halen hun eigen informatie en ervaringen terug via grappige vragen die leiden tot een korte discussie of een stemming in de klas. Wat is je minst favoriete ijsje? Waar in de wereld zou je het liefst naar toe reizen en waarom? Zou je liever een zeilboot of een luchtballon hebben en waarom? Welk dier zou een goede muzikant zijn en waarom?

De discussie die volgt na deze activiteiten zorgt voor feedback, die zo belangrijk is voor het leren. Het is aangetoond dat het terughalen van informatie leren verbetert, zelfs voor gerelateerde informatie die niet direct zelf is teruggehaald.

Dus, doe het gewoon en betrek leerlingen direct vanaf dag een bij retrieval practice, in slechts een paar minuten.

Ik ga het in elk geval doen deze komende eerste week, bij al mijn klassen. Ik zal de Twee Dingen en de Geheugen Dumps gebruiken, de Warm Ups dus niet.

Bronnen:
– Retrieval Practice – One Minute
Retrieval Practice – Two Things
Retrieval Practice – Brain Dumps
Retrieval Practice – Warm Ups

PS: Een van de doelen voor dit schooljaar voor mijzelf is het hier delen van leerstrategieën waarvan aangetoond is dat zij een positief effect op leren hebben, met speciale aandacht hoe deze in de dagelijkse praktijk toe te passen. Weten wat werkt en hoe dit toe te passen in de klas. Deze post is de eerste in deze serie. Een uitgebreidere toelichting en een overzicht hoop ik later te schrijven.


Motiveren is te leren – recensie

juli 26, 2018

 

Motiveren is te leren, Uitgeverij SWP 2018, geschreven door Dirk van der Wulp, is een heel praktisch boek. De schrijver koppelt zijn eigen langjarige ervaringen als docent en mentor aan een grondige wetenschappelijke onderbouwing en beschrijft hoe je de motivatie van leerlingen bij hen kunt terugbrengen. Via concrete voorbeelden wordt getoond hoe de suggesties die de wetenschap biedt een plaats kunnen krijgen in de dagelijkse praktijk in de klas.

Het motiveren van leerlingen is een dagelijkse strijd voor veel mensen werkzaam in het onderwijs. Leerlingen willen wel leren maar niet altijd wat hen wordt aangeboden of op het moment dat het hen wordt aangeboden of hoe het hen wordt aangeboden. Er is voor veel leerlingen zoveel meer dat speelt in hun leven dat zij naar school gaan vooral als een verplichting ervaren die met zo min mogelijk inspanning ondergaan dient te worden.

In het boek wordt getoond dat het stellen van drie verhelderende vragen de motivatie van leerlingen kan aanwakkeren. Die vragen zijn terug te leiden op de wetenschap en komen in verschillende vormen aan bod in andere boeken over het geven van effectieve feedback. Wat wil je? Wat doe je al? Wat ga je doen om te komen waar je wilt komen? Deze vragen worden op drie niveau’s gesteld: taak, proces en zelfregulatie.

Het stellen van deze vragen alleen is nog niet genoeg wordt betoogd. Om ze werkelijk waardevol te kunnen maken is het nodig de leerlingen te laten voelen dat ze ook op school zeker een bepaalde mate van autonomie hebben en dat in verbondenheid haalbare doelen gesteld en bereikt kunnen worden. Om leerlingen werkelijk te motiveren is het nodig om in je didactiek hier zeer bewust mee om te gaan.

Het boek kent een hele duidelijke indeling, waarbij de eerste vier hoofdstukken gaan over de theorie en de onderzoeksresultaten die in meer of minder mate bruikbaar zijn om motivatie te vergroten: zelfdeterminatie, oplossingsgericht werken, feedback en groeimindset, In het vijfde hoofdstuk worden deze samengebracht. Elk hoofdstuk laat voorbeelden uit de praktijk zien en eindigt met een zeer bruikbare sectie ‘concreet in de klas’.

Bij het boek hoort ook de website motiveren is te leren met aanvullende materialen.

Bestellen
– bij de uitgever Uitgeverij SWP

Inhoudsopgave
1. De zelfdeterminatietheorie
2. Het oplossingsgericht werken
3. De kracht van feedback
4. Op weg naar een groeimindset
5. Eenheid in verscheidenheid, de integratie

Over de auteur
Dirk van der Wulp is 38 jaar biologiedocent geweest en 36 jaar klassenmentor. Hiernaast is hij 25 jaar actief geweest als schoolcounselor. Hij geeft trainingen Oplossingsgericht Werken en Excellent Gemotiveerd aan docenten, mentoren en leidinggevenden.


Testjekennis

juli 23, 2018

Aan het eind van het schooljaar, of aan het begin van de vakantie, of aan het eind van de vakantie, of aan het begin van het schooljaar (of alle vier) zijn vele van ons in onderwijs bezig met de plannen voor het nieuwe schooljaar. Wat ga ik volgend jaar anders doen? Beter doen? Niet meer doen? Ga ik me concentreren op verbeteren wat ik al goed doe? Ga ik iets nieuws proberen wat ik altijd al van plan was of wat ik ben tegengekomen bij een collega of gelezen heb in een onderwijsblad of een vakblad of gezien heb op sociale media?

Zelf zit ik altijd vol met plannen, waarvan meestal slechts een klein deel verwezenlijkt wordt, simpelweg omdat het teveel plannen zijn. Dat heeft mij geleerd en doen besluiten elk jaar een soort speerpunt te selecteren.

Komend schooljaar zal het speerpunt ‘herhalen en feedback‘ zijn, hoewel dat natuurlijk net zo gemakkelijk twee speerpunten genoemd kunnen worden. Om dat concreet te gaan maken ben ik nu dus bezig met vormen om dit te doen.

Een manier zal zijn nog vaker en gerichter gebruik te maken van testjes om te herhalen.

Testjes om te herhalen zijn voor leerlingen en leraar een manier om te testen hoeveel zij nog van een onderwerp of van een heel voorafgaand leerjaar weten.

Komend schooljaar staat daarom voor al mijn leerlingen in de studiewijzer opgenomen ergens in de eerste twee weken: Testjekennis. Deze testjes gaan over de kennis van het afgelopen jaar, of de afgelopen jaren. Deze testjekennis testen zal ik gaan gebruiken om te bepalen welke onderdelen van het voorafgaande jaar herhaling behoeven en ik zal de leerlingen deze herhaling op verschillende manieren gaan aanbieden en gedurende het jaar opnieuw gaan testen. De leerlingen zullen geen cijfer krijgen voor deze testjekennis testen, wel feedback, zo persoonlijk mogelijk. Bij de testjekennis testen zal ik de vragen vooral richten op de BioKern doelen die wij met een aantal collega’s aan het opstellen zijn. Wat zijn nu de werkelijk wezenlijke onderdelen van ons vak waarvan wij vinden dat alle leerlingen deze dienen te kennen en beheersen? Het vormt een pragmatische samenvatting van de breed geformuleerde kerndoelen die onderdeel vormen van de examenstof en waarvan wij hebben ervaren dat deze ook vaak concreet of verborgen in de examens terugkomen. Deze BioKern doelen zullen ook in onze reguliere toetsen regelmatig terugkeren.


Spelletjes spelen om te herhalen

juli 23, 2018

Aan het eind van het schooljaar, of aan het begin van de vakantie, of aan het eind van de vakantie, of aan het begin van het schooljaar (of alle vier) zijn vele van ons in onderwijs bezig met de plannen voor het nieuwe schooljaar. Wat ga ik volgend jaar anders doen? Beter doen? Niet meer doen? Ga ik me concentreren op verbeteren wat ik al goed doe? Ga ik iets nieuws proberen wat ik altijd al van plan was of wat ik ben tegengekomen bij een collega of gelezen heb in een onderwijsblad of een vakblad of gezien heb op sociale media?

Zelf zit ik altijd vol met plannen, waarvan meestal slechts een klein deel verwezenlijkt wordt, simpelweg omdat het teveel plannen zijn. Dat heeft mij geleerd en doen besluiten elk jaar een soort speerpunt te selecteren. Afgelopen jaar was dat vooral de vraag van Simon Sinek, uit zijn boek: Start with Why. Het bewustworden door de vraag steeds opnieuw te stellen: waarom waarom bepaalde dingen in het onderwijs gedaan worden, waarom doe ik de dingen in mijn onderwijs die ik doe?

Komend schooljaar zal het speerpunt ‘herhalen en feedback’ zijn, hoewel dat natuurlijk net zo gemakkelijk twee speerpunten genoemd kunnen worden. Om dat concreet te gaan maken ben ik nu dus bezig met vormen om dit te doen. Een manier zal zijn nog vaker en gerichter gebruik te maken van spelletjes om te herhalen.

Spelletjes om te herhalen zijn voor leerlingen een leuke manier om te testen hoeveel zij van een onderwerp weten. Tegelijkertijd geven zij de leraar inzicht in wat de leerlingen weten en waar mogelijk extra aandacht nodig is. Spelletjes waarbij leerlingen moeten samenwerken versterken bovendien nog eens deze vaardigheid. Er zijn verschillende manieren om dit online te doen en hieronder deel ik er drie. Ieder met zijn eigen uiterlijk en voor- en nadelen. Zelf gebruik ik vooral Socrative maar bekijk ze alle drie en zie waar jij je en je leerlingen jullie voordeel kunnen doen. Onderwijs is tenslotte een unieke interactie tussen een leraar en zijn/haar leerlingen. Elke dag overal anders.

Met het gratis online programma Socrative kunnen leerlingen als team meespelen op hun laptop, mobiel of tablet als team via de optie “Space Race”. De leraar maakt een klas aan en dit genereert een code waarmee de leerlingen zich kunnen aanmelden, zij hoeven hiervoor geen persoonlijke gegevens achter te laten. Terwijl de leerlingen antwoorden geven bewegen de raketten van hun team zich over het scherm. De resultaten van het spel kunnen gedownload worden ter analyse, bespreking en het geven van feedback.

De volgende video toont een duidelijke uitleg hoe de Space Race optie van Socrative gebruikt kan worden.

Ook het populaire programma Kahoot heeft een, vaak overziene, optie om leerlingen als team te laten deelnemen. Wanneer voor deze optie wordt gekozen is er een pauze na elke gestelde vraag voordat er antwoorden kunnen worden ingevuld. Gedurende deze pauze kunnen teamleden overleggen voor zij gezamenlijk een antwoord indienen.

De volgende video geeft een duidelijke uitleg hoe de Team optie van Kahoot gebruikt kan worden.

Een wat minder bekende optie om spelletje in een team te spelen is Blended Play. Het spelbord wordt geprojecteerd op het bord en wanneer de teams het juiste antwoord geven geeft de leraar dit aan en worden de stukken op het digitale bord verplaatst.

De volgende video geeft een duidelijke uitleg hoe Blended Play werkt.

Spelletjes om te herhalen, ik zou zeggen, maak jouw keuze.

Bron:
Richard Byrne: Free Tech for Teachers


We gaan het nog een keer doen! Een uitdaging! #blimageNL

mei 20, 2018

We gaan het nog een keer doen!

De onderstaande blogpost werd geschreven op 24 juli van 2015 en de #blimageNL uitdaging leidde uiteindelijk tot 88 prachtige onderwijs verhalen. Gisteren kwam er een onverwacht vervolg, Karel plaatste een blog om zijn belofte uit 2015 na te komen. Op twitter kwamen er de nodige reacties, als mooie herinneringen. Het idee was al snel geboren om de uitdaging nogmaals aan te gaan. Bij deze dus.

En we starten gewoon hier met dezelfde plaatjes! De associaties zullen mogelijk andere zijn…

foto rupswandMisschien is nu niet echt de beste tijd van het jaar om mensen uit te dagen te bloggen over onderwijs maar ik ga het toch doen.

Op twitter ben ik bij een aantal Engelstalige tweeps die ik volg de laatste dagen een aantal keer de hashtag #blimage tegen gekomen, vaak in combinatie met het woord challenge. Dit maakte mij nieuwsgierig. Een van de tweets bevatte een link naar een blogpost van Steve Wheeler (@timbuckteeth): “Blimey, it’s #blimage!“. Blimage blijkt een samentrekking van de woorden ‘Blog’ en ‘Image’ en is verzonnen door @amyburvall. foto espressohond

Het idee hierachter is simpel, maar krachtig, en heeft als een van de doelen mensen in het onderwijs over te halen (meer) te bloggen. Je stuurt een afbeelding naar iemand en daagt hem uit hierover een onderwijs-gerelateerde blogpost te schrijven. Het is een leuke en creatieve manier om mensen uit het onderwijs te laten nadenken over hun eigen praktijk en ervaringen en deze te delen met anderen.

Inmiddels zijn er een aantal uitdagingen verstuurd, geaccepteerd en zijn er een aantal blogposts geschreven. Er is een discussie aan het ontstaan op de blogs en op twitter en @sensor63 heeft een Pinterest bord aangemaakt waar de blogs zijn verzameld.

Nu zijn de blogposts via #blimage in het Engels en het lijkt mij leuk dit ook in het Nederlands te gaan doen. De hashtag voor twitter wordt dan #blimageNL. Zet ook #blimageNL in de titel van je post zodat deze gemakkelijk teruggevonden kan worden.

Hierbij dus de uitdaging!
Gebruik een van de afbeeldingen uit deze blogpost en schrijf er jouw verhaal bij. In principe is één afbeelding genoeg, ik heb er vier geplaatst om de start wat te vergemakkelijken. Je kunt er natuurlijk ook twee of drie of alle vier gebruiken! Je mag ook rustig een eigen afbeelding gebruiken als je dat liever wilt (hoewel de uitdaging dan misschien wat minder is 😄). De hier geplaatste afbeeldingen zijn door mij gemaakte foto’s, hou er rekening mee bij het gebruiken van afbeeldingen van het internet dat zij een Creative Commons licentie hebben. Wanneer je jouw verhaal hebt geschreven, daag dan iemand anders uit door hem of haar een afbeelding te sturen.

foto autoschoolfoto krukvoeten

Ik ben benieuwd!

Update: Inmiddels al voldoende reacties om een eigen Pinterest bord #blimageNL te starten. Mooi! Fijn! Dank!


The Crowd stopt ermee, ik ga verder!

december 23, 2017

The Crowd logo

Ik voldoe graag aan het verzoek om onderstaand persbericht van The Crowd hier met jullie te delen. Ik heb ook zitting genomen in de Programma Commissie die op 7 april 2018 een spetterend van-voor-door onderwijsfeest gaat neerzetten. Zet de datum in je agenda en meld je vast aan!

AANMELDEN

Persbericht:

Uitnodiging van The Crowd
Na ruim vijf jaar heeft de algemene ledenvergadering (ALV) van The Crowd besloten de vereniging op te heffen. Hier lees je daar meer over. Om het succes van The Crowd te vieren, om afscheid te nemen van de vereniging en om symbolisch ons deel van het stokje over te dragen aan al die andere initiatieven die er inmiddels zijn, organiseert The Crowd op 7 april 2018 in of in de omgeving van Utrecht, voor de laatste maal, een activiteit. Zij nodigt iedereen die werkzaam is in het onderwijs uit om daarbij aanwezig te zijn. Het evenement is gratis voor zowel leden als voor niet-leden.
Het thema is, hoe kan het ook anders: regie over eigen professionalisering. Het wordt een dag waarop een aantal succesvolle activiteiten van The Crowd uit de afgelopen jaren worden herhaald, een dag waarop andere initiatieven met een vergelijkbare doelstelling als The Crowd een podium krijgen, maar vooral een dag waarop leraren samenscholen om met en van elkaar te leren.
 
Ben je werkzaam in het onderwijs? Dan ben je van harte uitgenodigd! Meer informatie volgt spoedig… maar we kunnen nu al zeggen: dat wil je niet missen, dus meld je nu alvast (gratis) aan!

%d bloggers liken dit: