De zomervakantie van een docent

juli 19, 2016

‘Docenten hebben heel veel vakantie.’

‘Docenten werken heel hard.’

De waarheid is persoonlijker dan dat is mijn idee.

Komensky Post cropped-cropped-cropped-cropped-KomenskyPost-header-nieuw-1

Komensky Post heeft docenten uitgenodigd te schrijven wat zij in hun zomervakantie doen. Een mooi initiatief en wanneer je ook jouw zomervakantie wilt delen zijn zij zeker geïnteresseerd. Hieronder het verhaal dat ik heb geschreven.

Er is veel discussie over de werkdruk van een docent en vaak lees je dan dat een docent niet mag klagen, want die heeft toch zoveel vakantie.  KomenskyPost vroeg docenten om als gastblogger de komende weken hun verhaal te vertellen over vakantie en werk.

Door Frans Droog, 
docent mens en natuur in de onderbouw en docent biologie in de bovenbouw op het Wolfert Lyceum in Bergschenhoek. 

Mijn vakantie is maandag 11 juli officieel begonnen. Ik kreeg vorige week de vraag of ik zou willen beschrijven wat ik als docent van plan ben te doen voor school deze vakantie. Dit verhaal is dus op verzoek geschreven, geschreven in stukjes gedurende deze week, deels in de tuin.
De eerste dagen van mijn vakantie zijn altijd gevuld met wat ik afrondende en opbouwende activiteiten noem. Ook afgelopen week dus.
Zo heb ik een aantal mails verstuurd om nog wat puntjes op de i te zetten. Dit betrof afspraken met collega’s binnen de sectie, het nakomen van toezeggingen naar mentorleerlingen waarvoor ik nog informatie zou zoeken, het beantwoorden van vragen van leerlingen die ik begeleid bij hun Profielwerkstuk dat zij volgend jaar gaan uitvoeren.
Ik heb de nodige files op mijn computer, in de Google Drive, op de verschillend websites die ik gebruik, van dit jaar in jaarmapjes gezet en, voor zover dat nu al kan, nieuwe files voor het komende schooljaar aangemaakt. Dit zijn bijvoorbeeld de Programma’s voor Toetsing en Afsluiting, studiewijzers, toetsen, cijferfiles, mentoraatfiles. Ik vind dat efficiënt en het geeft mij een goed gevoel.
Ik heb de vele A4’tjes, A3’tjes, post-its en de herinneringen op mijn digitale devices en in mijn grote en kleine schriftje, met ‘to-do’s’ en ideetjes die nooit urgent genoeg bleken, langsgelopen en opgeschoond. Een deel hiervan is omgezet in acties, een deel is op een nieuwe, schone lijst beland, een deel zit in de fysieke of digitale prullenbak..
Ik heb informatie verzameld voor twee workhops die ik  op verzoek van de schoolleiding in de laatste week van de vakantie (ja, inderdaad) en de eerste week van het nieuwe schooljaar zal geven.  Zij gaan over chromebooks en programmeren.
Ik heb mijn agenda’s voor het komend schooljaar gevuld.
Dinsdag heb ik overlegd met de organisatoren van MeetUp010#8, over Maker Education deze keer, vandaag, vrijdag, gaan we een locatie bekijken.

Ik zal deze vakantie boeken (her)lezen en ICT-tools testen. Boeken over onderwijs waar ik iets concreets mee hoop te kunnen bij mijn lesgeven komend schooljaar. Voor de ICT-tools geldt hetzelfde.  De boeken zijn binnen of besteld, de ICT-tools staan op de lijstjes. Ik zal ook andere boeken lezen, spannende boeken, ter ontspanning.
Ik zal nadenken over de aanpassingen die ik komend jaar wil doorvoeren in mijn lesgeven. Dit zal ik doen aan de hand van de evaluatie van het afgelopen jaar en de plannen op de lijstjes. Dit nadenken zal gebeuren achter mijn laptop, of achter een boek, in de tuin, of op een terras., zittend of wandelend.
Ik zal verschillende van bovenstaande dingen tegelijk doen of door elkaar. Ik zal veel opstaan en rondlopen. Ik zal binnen en buiten zitten. Ik zal sport kijken en soms iets opschrijven. Ik zal in de tuin werken of op zolder. Ik zal de krant lezen en een film op Netflix kijken. Dat is in essentie vakantie voor mij. Er hoeft niets en er mag zoveel. Elk moment is een vrije keuze.
Ik zal ook wat opruimen. Of best wel veel opruimen eigenlijk. Iets wat bij mij nooit zo urgent is, maar soms toch wel moet. Zo zegt althans mijn vrouw, en zij heeft gelijk.

Twee weken zullen ‘echt’ vakantie zijn, in de zin dat ik niet thuis zal zijn maar in een huisje.

Een huisje in een rustige omgeving met een afgeschermde tuin. Een huisje waar mijn honden vrij binnen en buiten kunnen lopen. Een huisje van waaruit ik gemakkelijk wandelingen kan maken in een mooie omgeving, met of zonder honden. Een huisje van waaruit wij tochtjes kunnen maken naar bezienswaardigheden in de buurt, naar kleine pleintjes met fijne terrasjes, naar kleine restaurantjes waar de bediening vriendelijk is.

Ik zal uitrusten en inspiratie zoeken en ruimte maken voor creatieve acties. Ik zal vorm en inhoud geven aan de doorlopende leerlijn onderzoek doen, culminerend in het profielwerkstuk in de eindexamenklassen. Ik zal vorm en inhoud gaan geven aan de digitalisering en tegelijkertijd meer praktisch gerichte invulling van ons vak mens en natuur, zodat wij in de toekomst boekloos aan de slag kunnen. Ik zal aan de slag gaan om concreet invulling te geven aan minder toetsen, meer feedback, door voor de verschillende klassen hier de nu best passende vorm en inhoud te kiezen. Het kan niet allemaal in één keer.

Het verschil tussen vakantie en niet zit voor mij vooral in de vrijheid. Mijn werk is mijn hobby en mijn hobby is mijn werk. Ik voel mij ongelofelijk geprivilegeerd dat ik dat kan zeggen. Gedurende het jaar zit ik gevangen in een rooster dat mij elke vijfenveertig minuten vertelt waar ik moet zijn om 30 leerlingen te geven wat zij verdienen of waar ik moet zijn om te praten over van alles dat hiermee samenhangt.

Ik geniet intens van al mijn uren met leerlingen. Net zo intens geniet ik van al mijn uren zonder hen.

Met hen ben ik bezig met waar het om gaat. Zonder hen kan ik mijn uiterste best doen om te zorgen dat waar het om gaat zo goed als mogelijk gaat. Beide tegelijk is mijn droom.

Ik zal blogs schrijven en waarschijnlijk publiceren. Deze week is dat redelijk gelukt. De nakijkcommissie blijkt een breed opgepakt idee.

Vrijwel elke zomer laat ik mij verleiden via mijn blog iets de wereld in te slingeren waarbij ik mij afvraag wat de reacties zulllen zijn. Afgelopen jaar was dit #blimageNL, met een resultaat waarvan ik, nu ik het teruglees, word meegenomen naar het huisje in Frankrijk, waar ik onderwijs en vakantie vierde. 88 Verhalengeschreven aan de hand van een plaatje over onderwijs.

De laatste week van de vakantie zal gevuld zijn met de concrete voorbereidingen van de lessen voor de eerste paar weken. De planning van de practica. Het de laatste hand leggen aan de cursussen ICT bij ons op school en chromebooks voor nieuwe collega’s die zij die week tijdens hun introductiedagen krijgen. Die week zal ik ook naar de kapper gaan.

Ik ben nu vijftien jaar docent en de vakanties verlopen vaak wel hetzelfde. Een echt plan heb ik niet. Dat hoeft ook niet. Ik heb vakantie.

Frans Droog is docent mens en natuur in de onderbouw en docent biologie in de bovenbouw op het Wolfert Lyceum in Bergschenhoek. Hij is actief in verschillende organisaties die het onderwijs proberen te verbeteren vanaf de werkvloer, met name via het leren van elkaar door docenten te ondersteunen: The CrowdedcampNLMeetUp010United4Education. Hij wil het elke dag een beetje beter doen. En lol hebben.


MeetUp010 baart MeetUp020

juli 19, 2016

Meet010 logo cropped-SCN_0015-website

Ik schreef hier een aantal dagen geleden een post over het succes dat MeetUp010 afgelopen schooljaar heeft mogen beleven. Ook voor komend schooljaar staan er al weer een aantal mooie, gevarieerde bijeenkomsten gepland. Een van de succesfactoren is in mijn ogen de kracht van het regionaal georganiseerd zijn van MeetUp010. De bijeenkomsten zijn voor iedereen open, maar zijn bewust vooral gericht op het onderwijs en zijn betrokkenen in Rotterdam. De organisatoren komen zelf ook vrijwel allemaal uit Rotterdam of de directe omgeving en zijn daar ook werkzaam. De belemmerende factor (reis)tijd, een kostbaar goed in het onderwijs, wordt hiermee tot een minimum beperkt. Ook zijn de netwerken die nodig zijn voor de organisatie sterk en de lijnen kort.

De post over het succes van MeetUp010 is niet onopgemerkt gebleven en heeft onder andere geleidt tot de oprichting van MeetUp020:

MeetUp020 logo H4n_Jox5_400x400

Verbinden, delen en van en met elkaar leren in het Amsterdamse onderwijs. PO, VO, MBO & HBO. We zijn nog in oprichting. Meetup020@gmail.com als je wil meedoen.

Binnen één dag waren er, na bovenstaande oproep van Sander Claassen @sndrclsn op twitter, al zeven collega’s die willen meehelpen organiseren en zijn er inmiddels 4o volgers.

Gaat er ook een MeetUp030 komen?

Die is er al 😄, alleen heet die anders, namelijk Onderwijs Netwerk 030, ofwel @ON030. Ook zij organiseren MeetUps:

Onderwijs Netwerk regio Utrecht / van en met elkaar leren over onderwijs / open en voor iedereen / MeetUps organiseren en delen met 

ON030 logo 9V-IX65u_400x400

Gaan er komend schooljaar meer MeetUp0x0’s komen?

Mijn verwachting en hoop is van wel. Mocht je interesse hebben dan zijn de mensen van MeetUp010 altijd bereid tips te geven en je kunt hiervoor altijd contact met hen opnemen.

Charlie Hebdo Meetup010 Meetup050 2016-01-07_1828

Hier alvast een aantal tips, uit de werkwijze en ervaringen van MeetUp010:

  • betrek in de organisatie mensen uit verschillende stromen: PO, VO, MBO, HBO, dit vergroot de netwerken
  • maak een whatsapp of slack groep aan voor overleg, dit scheelt veel tijd
  • maak een lijstje en kom als organisatie bij elkaar tijdens een etentje om keuzes te bespreken, wie er bij kan zijn doet mee
  • organiseer gewoon die eerste bijeenkomst, het is nooit perfect
  • bepaal een onderwerp
  • bepaal een datum
  • zoek een locatie, bij voorkeur een school die het initiatief steunt
  • laat een kleine groep de leiding nemen bij de organisatie, gaat veel sneller en vergroot betrokkenheid
  • maak de bijeenkomsten interactief en laagdrempelig, geen lange verhalen van experts
  • plan tijd en ruimte in voor informeel overleg, voor en na de bijeenkomst
  • zet je netwerken in om de MeetUp onder de aandacht te brengen
  • probeer (overkoepelende) schoolbesturen te betrekken, dit maakt het gemakkelijker bekendheid te genereren buiten het eigen en sociale media circuit
  • laat je verrassen door alle positieve reacties en medewerking die je zult gaan krijgen

Alle reacties, opmerkingen en vragen zijn als altijd welkom. Delen is altijd fijn.


Samen maken

juli 14, 2016

Op 19 maart 2015 was de eerste MeetUp010, ‘De onderwijzer aan de macht’. Deze MeetUp werd georganiseerd naar aanleiding van de VPRO Tegenlicht uitzending ‘De onderwijzer aan de macht’. Het werd een druk bezochte bijeenkomst. Er was plaats voor 200 mensen en er was een wachtlijst…

Nu, anderhalf jaar later, aan het eind van schooljaar 2015-206, zijn er 7 MeetUp010 bijeenkomsten geweest, georganiseerd door een team dat inmiddels is gegroeid tot 16 mensen, die in steeds wisselende samenstelling het voortouw nemen voor een bijeenkomst. Die mensen doen dat met een kloppend hart voor onderwijs, zij worden niet betaald, zij komen bij elkaar, eten gezamenlijk en bespreken ideeën, mogelijkheden, verdelen het werk en gaan aan de slag. Woorden en daden. 010.

De onderwerpen van MeetU010 zijn zeer gevarieerd geweest. De locaties evenzeer, geen twee keer heeft een MeetUp010 op dezelfde locatie plaatsgevonden. MeetUp010 wordt inmiddels breed gedragen en levert voor alle geledingen van het onderwijs, van PO tot HBO, waardevolle bijeenkomsten waar kennis gedeeld wordt en verbindingen gelegd worden.

MeetUp010#1 De onderwijzer aan de macht. Een brede bijeenkomst over de mogelijkheden tot anders dan standaard onderwijs.

MeetUp010#2 MeetUp010 meets edcampNL. Een parade van onderwerpen waar in kleine groepen op in werd gegaan.

MeetUp010#3 De staat van de leraar. Over de positie van de leraar aan de hand van het onderzoek dat hierna is gedaan.

MeetUp010#4 De klas is de wereld. Over omgaan met indrukwekkende gebeurtenissen in de wereld, zoals aanslagen.

MeetUp010#5 Laat mij leren! Over leerlingen ruimte geven en geven wat zij nodig hebben.

MeetUp010#6 Past het onderwijs? Over passend onderwijs maar ook of onderwijs past bij wat de samenleving vraagt.

MeetUp010#7 De drukpers van het onderwijs. Over prestatiedruk in het onderwijs. Zowel voor leerlingen als leraren.

De mensen achter MeetUp010 gaan, gedragen door het succes van de MeetUp010 en gevoed door hun passie voor nog beter onderwijs, ook volgend schooljaar weer volop aan de slag met het organiseren van bijeenkomsten. Er liggen inmiddels 6 thema’s klaar, de onderwerpen blijven nog even geheim.

Nu net voor, of net in, de zomervakantie zijn een aantal mensen deze week bezig met de organisatie van de eerste bijeenkomst van schooljaar 2016-2017, MeetUp010#8, die zal gaan over Maker Education en zal plaatsvinden op woensdag 21 september. Morgen gaan we kijken bij een van de mogelijk locaties…

Maker Education is een vorm van onderwijs waarbij leerlingen actief aan de slag gaan om iets te maken. Het uitwerken van een opdracht, het oplossen van een probleem of gewoon zelf creatief aan de slag gaan staan centraal. Ook op Nederlandse scholen wint Maker Éducation snel aan terrein.

Meer informatie over Maker Education is in de volgende korte video te vinden:

Het programma is nog niet helemaal rond maar in ieder geval zal Arjan van der Meij, een van de aanjagers van Maker Education in Nederland, aanwezig zijn. In de onderstaande video is hij kort aan het woord.

Ook Astrid Poot, de bedenker van de fantastische klooikoffers, zal er zijn.

En natuurlijk zal er gemaakt gaan worden. Ervaren wat het is om te leren door te maken is leren door te maken en niet alleen te luisteren naar woorden. Een keuzemenu zal er voor zorgen dat iedereen kan gaan maken wat hij/zij wil.

Inschrijven voor MeetUp010 kan hier. De laatste informatie zal steeds te vinden zijn op site van MeetUp010.

Geef je op. Voor je het weet sta je op de wachtlijst! 😄

Update: de locatie is inmiddels vastgelegd, en is een prachtige voor deze makers bijeenkomst: de RDM werf!

MeetUp010#8 RDM CoCb9s7WYAEX8NeTekening: Claire Ohlenschlager

 

 


Positief schrijven over onderwijs

juli 13, 2016

Positief over onderwijs happy-news-2-1Goed nieuws is geen nieuws.

Nuances leveren geen headlines.

Wanneer het onderwijs in het nieuws komt is dit ‘dus’ meestal negatief.

In het onderwijs gebeuren ongelofelijk veel ongelofelijk mooie dingen. Dingen die het delen waard zijn. Dingen die het verdienen een groter platform te bereiken. Niet ter meerdere eer en glorie van de bedenkers en uitvoerders van al die mooie dingen, hoewel zij natuurlijk zeker aandacht en dank verdienen. Wel voor de collega’s en de leerlingen die al dat moois zo goed kunnen gebruiken. Wel voor de ouders en iedereen met een mening over onderwijs.

Een aantal mensen is een initiatief gestart om al het positieve binnen onderwijs ook via de media onder de aandacht te brengen.

Ik ben een van die mensen en heb mij daarom aangemeld bij een cursus onderwijsjournalistiek, waarin ik hoop te leren hoe voor een groter publiek dan alleen dit blog te schrijven over positieve ontwikkelingen in het onderwijs en dit ook daadwerkelijk gepubliceerd te krijgen. Een deel van de kosten van deze cursus krijg ik vergoed van een van de ander initiatiefnemers. Zo doen wij wat wij kunnen.

Wil jij ook bijdragen aan meer moois van het onderwijs onder de spotlight reageer dan hieronder.

Positief over onderwijs optimist

 


Feedback via OnzeLes

juli 13, 2016

Is het mijn les? Of is het de les van de leerlingen?

Aan het begin van de vakantie ben ik altijd bezig met de voorbereidingen van het nieuwe schooljaar. Ik wil elk jaar een klein beetje beter worden en probeer hiervoor zoveel mogelijk input te krijgen.

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat docenten een van de invloedrijkste rollen vervullen op school. Ook blijkt dat zij hun werk nóg beter gaan doen als zij feedback vragen aan hun leerlingen (zie bijvoorbeeld dit OESO rapport). Er zijn vele manieren voor docenten om feedback te verkrijgen. Een nieuwe vorm is de app OnzeLes.

Het is niet mijn les, het is niet de les van de leerlingen, maar het is OnzeLes.

OnzeLes is bedacht door De Nationale DenkTank en ontwikkeld door Stichting leerKRACHT. Twee van de grootste leerling- en studentenorganisaties (LAKS en JOB) enthousiast genoeg over het effect dat ze OnzeLes actief ondersteunen en verspreiden onder hun achterban. Ook twee van de grootste lerarenorganisaties (AOb en CNV-Onderwijs) zien OnzeLes als een mogelijk instrument voor leraren om hun lessen nog beter te maken.

OnzeLes is een programma waarmee leerlingen op een makkelijke en veilige manier feedback kunnen geven aan hun leraar, ondersteund door een web-app. De app laat leerlingen anoniem feedback geven, op zo’n manier dat de leraar altijd gebalanceerde feedback krijgt. OnzeLes is géén beoordeling, maar een middel om voor docenten in kaart te brengen wat er al goed gaat en wat er nóg beter zou kunnen. Een leraar maakt een account aan en binnen dit account maakt hij klassen aan. Vervolgens bespreekt hij met zijn leerlingen wat de kenmerken van een goede les zijn en waar hij dus op feedback op gaat ontvangen. Een sterk onderdeel van OnzeLes omdat er direct al een gesprek is tussen leraar en leerlingen. Is dit proces eenmaal doorlopen dan is het geven van de feedback op een les door de leerlingen eenvoudig een kwestie van net zoveel tops als tips geven. De uitkomsten leiden vervolgens tot een nieuw gesprek en waar nodig acties van de leraar.

In onderstaande video is te zien hoe OnzeLes werkt.

Ik ben er zelf nog niet uit of ik OnzeLes ook daadwerkelijk ga gebruiken komend schooljaar. Ik zie de kracht van de werkwijze maar twijfel of deze uitvoering van feedback vragen bij mij en mijn leerlingen past.


Nakijkcommissie

juli 12, 2016

Leerlingen willen liever geen toetsen maken. Docenten willen liever geen toetsen nakijken. Docenten willen wel dat leerlingen iets leren. Leerlingen willen ook iets leren. Enter: de nakijkcommissie.

Het begon met een tweet van  Iris Driessen @irismp.

Nakijkcommissie tweet 1 irismp 2016-07-12_0950

Wat mij persoonlijk vooral aantrok was de eerste zin. ‘Ik ga het doen.’

Hoe het werkt

Elke toets is een groep van 5 leerlingen verantwoordelijk voor het nakijken van de toetsen van de hele klas. Zelf hoeft de nakijkcommissie de toets niet te maken. Zij bespreken vooraf met de docent de toets en het antwoordmodel. Er zijn zes toetsen per jaar, iedereen komt aan de beurt. De leerlingen van de nakijkcommissie krijgen een 8 voor de tijd en de moeite. Dat is het.

Er kwamen snel reacties op twitter. Dat het een briljant idee is was direct duidelijk.

Voor leerlingen. Iedere leerling komt eens per jaar aan de beurt om na te kijken. Hiervan, en van de voorbespreking met de docent, leren zij, mogelijk nog meer dan van alleen het maken van de toets. Zij leren niet alleen over de inhoud maar ook over het formuleren van antwoorden en het nemen van verantwoording bij het besluiten over wat goed is en wat niet.

Voor docenten. De docent hoeft minder tijd te besteden aan nakijken. Een deel van deze tijd zal gaan zitten in het de leerlingen leren nakijken een feedback geven. Er zal veel meer interactiviteit zijn tussen docent en leerlingen over de stof. De overgebleven tijd kan de docent besteden aan het verbeteren van zijn lessen of het verbeteren van zijn toetsen.

Hoe het in te zetten

De nakijkcommissie kan worden ingezet zoals boven beschreven. Gebaseerd op een berekening van het aantal toetsen per jaar en het aantal leerlingen. De docent zal moeten nadenken over de samenstelling van de nakijkcommissie per toets en de uitvoering van het bespreken van het antwoordmodel. De nakijkcommissie zou ook beperkter kunnen worden ingezet, bij slechts een aantal toetsen per jaar, hoewel het daarmee mogelijk juist de kracht van het idee verliest.

Vrijwel direct na de tweet van Iris kwam er een korte discussie op gang op twitter. Die ging vooral over de ‘beoordeling’ van het werk van de nakijkcommissie.

Nakijkcommissie tweet 3 Frans 2016-07-12_0958

De vraag die in deze discussie vooral naar voren kwam is of de leerlingen van de nakijkcommissie een cijfer moeten krijgen voor hun werk, en zo ja hoe dit bepaald zou moeten worden. Ik heb hierover met Rob van Bakel @RPvanBakel een email uitwisseling gehad en samen met andere reacties op twitter zijn wij gekomen tot de volgende opties:

  • de leerlingen krijgen een vast cijfer voor hun werk voor de nakijkcommissie, bijvoorbeeld een 8 zoals Iris dit voorstelt
  • de leerlingen krijgen geen cijfer
  • de leerlingen geven zichzelf een cijfer
  • de leerlingen krijgen een cijfer voor hun nakijkwerk en feedback, dit cijfer wordt gegeven door de docent
  • de leerlingen krijgen een cijfer voor hun nakijkwerk en feedback, dit cijfer wordt gegeven door de leerlingen

Gaat het gebeuren?

Ja. In ieder geval gaat Iris het doen. 😄

Een dag later kwam er ook een reactie van de mannen die zeker ook van daden zijn naast hun woorden.

Nakijkcommissie tweet 2 Per-Ivar 2016-07-12_0952

 

En ja. Ik ga het ook doen. In klas vier. Ik kies voor de optie waarbij de leerlingen een cijfer geven aan hun peers voor de feedback. Dit zijn mijn leerlingen bij opdrachten uit eerdere jaren al gewend en past dus in mijn situatie. Ik denk dat dit van groot belang is voor het succesvol inzetten van dit briljante idee. Hoe past het in jouw situatie?

Vertrouwen

Een essentiële bouwsteen van een nakijkcommissie is denk ik vertrouwen. Vertrouw jij je leerlingen? Vertrouwen zij jou? Vertrouwen zij elkaar? Misschien is een extra waarde van een nakijkcommissie wel dat het een mooie manier is om vertrouwen te bouwen.

Reageren?

Graag! Dat kan onder deze post maar bijvoorbeeld ook op de Facebook groep Actief leren zonder cijfers waar Sander Claassen een discussie hierover heeft gestart.


Dit moet ik onthouden

juli 11, 2016

Onderstaand verhaal is op verzoek als ‘persoonlijke canon’ geschreven aan de hand van een aantal vragen en een interview en als zodanig verschenen in het juni-nummer van het vakblad voor voortgezet onderwijs vantwaalftotachttien.

Leraar Frans Droog (55) is dezelfde als persoon Frans Droog (55). En zo droog als het hier staat is hij echt. Hij kan niet anders zijn.

Frans is docent Biologie en Mens en Natuur op een havo-vwo Daltonschool. Hij studeerde plantenveredeling en moleculaire biologie aan de Wageningen University en promoveerde daarna op de Leidse Universiteit. Vervolgens werkte hij 10 jaar als onderzoeker op een aantal Universiteiten in Nederland en de Verenigde Staten.

‘Wat ik vooral leuk vond aan het doen van onderzoek was de mate van vrijheid die ik dagelijks had in wat ik deed. Het samen met anderen ontdekken wat nog niemand daarvoor wist! Het werken met studenten, die ik begeleidde bij hun start in de wetenschappelijke wereld. De discussies over de waarde van weten, de avondjes in de eetcafé’s van Leiden. Wat ik minder leuk vond was de race om geld en aanzien die ook in de Universitaire onderzoekswereld duidelijk voelbaar is.

Toen Frans opnieuw een aanvraag moest gaan schrijven voor financiering van de volgende periode van twee of drie jaar besloot hij rond te gaan kijken. Wat zou hij nog meer kunnen gaan doen? Het antwoord lag voor hem voor de hand. Lesgeven. Hij besloot dit voor één dag in de week te gaan doen, als dit zou kunnen. Het toeval hielp hem. Er was een school in de buurt, in zijn geboortedorp ook nog eens, die voor een half jaar lang iemand zochten voor zes uur biologie, per 1 januari 2000. Omdat een docente haar voltijdsbaan niet langer aan kon. ‘Dit moet ik onthouden,’ dacht Frans direct.

Tijdens zijn eerste zes maanden werd Frans begeleid door een ervaren docente. Zij las de krant in de klas terwijl de leerlingen aan het werk waren. Hij herinnert zich nog haar woorden na een week of twee. ‘Het is zo fijn weer eens een stagiair te hebben. Ik doe alles al jaren hetzelfde en wordt nu verleid er opnieuw over na te gaan denken of wat ik doe wel goed is.’ ‘Dit moet ik onthouden,’ dacht Frans.

Hij herinnert zich nog goed een les aan klas 5-havo. Leerlingen die verbaasd opkeken toen hij met zijn boombox binnen kwam wandelen. Wat deed een boombox bij een les over evolutie? Hij had hun aandacht.

‘Evolutie is een heel langzaam en lang proces en wij kunnen ons echt niet voorstellen hoe langzaam en lang. Daarom heb ik er een muziekje bij gebruikt om dit toe te lichten.‘ Hij speelde het hele liedje L’Amour Toujours van Gigi D’Agostini, op dat moment de nummer 1 in de Top-40. Het liedje duurt 3:58 minuten. ‘Dit is hoe lang het leven op aarde bestaat.’ Vervolgens speelde hij een verkorte versie, gevolgd door een kortere, gevolgd door een kortere, gevolgd door een kortere. ‘En nu, hoe lang mensen bestaan, luister goed.’ Een geluidspuls van minder dan een seconde. Stilte. Gevolgd door spontaan applaus. ‘Dit moet ik onthouden,’ dacht Frans.

Op zijn eerste school ontmoette Frans ook een zeer verbitterde bovenbouw docent met een lange carrière achter de rug. Niets was er goed volgens hem. De schoolleiding niet, de methode niet, het ministerie niet, de koffie niet. Op een dag had deze collega zijn anders hermetisch afgesloten kast open gelaten, zodat Frans daar een toets uit kon halen. ‘Wat ik daar vond, gaf mij een hele andere blik op deze collega. Er lagen door hem zelf gemaakte lessen voor vrijwel alle onderwerpen van klas 1 tot en met 6. Er lag daar een ontzettende hoop werk, gemaakt door iemand met passie voor onderwijs. En nu was daar niets van terug te zien.’ Hoe kon dit gebeurd zijn? ‘Dit moet ik onthouden,’ dacht Frans.

‘Toen ik een kind was begreep ik ouderen niet altijd. Ik dacht daarover na. Zij waren toch ook ooit kinderen geweest? Ik wil onthouden wat ik nu voel om niet later zo te worden dat leerlingen mij zien als een oudere die hen niet begrijpt. Hopelijk wel als een wijzere, maar niet als een oudere.’

Twee jaar geleden werd Frans als mentor van een 3-vwo klas gevraagd twee dagen aan het eind van jaar te vullen met projecten. De toetsen waren geweest maar er moesten nog uren verzorgd worden. Frans nodigde onder andere de organisatie ‘GeenSchool’ uit. Zij maakten gezamenlijk een programma waarbij leerlingen verleid werden vanuit een leeg vel na te denken over hoe zij ‘school’ zouden willen zien. Het was mooi weer en de leerlingen zaten deels buiten. Frans was druk in de weer met de organisatie van alle andere activiteiten. Op een gegeven moment werd hem gevraagd buiten te komen.

Een groep van 10 leerlingen had besloten dat zij de efficientie van de lessen wilden verhogen en zij hadden hiertoe het Education Design Lab opgericht. Zij vertelden vol enthousiasme over hun plannen. Ze hadden bedacht dat er ook een begeleider nodig zou zijn voor het contact met de schoolleiding. ‘Ik voelde trots dat dit een resultaat was van mijn inspanningen. Ik voelde trots dat ik hiervoor gevraagd werd. Ik voelde me geraakt.’

Frans laat leerlingen veel keuze en hij betrekt ze bij hun leren. Langzamerhand is dat in de loop der jaren meer en meer geworden. Een uitdaging die hem nu bezighoudt is leerlingen ook te laten leren zonder te toetsen.


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 5.056 andere volgers

%d bloggers op de volgende wijze: