Praktijkgevalletje met en van elkaar leren

februari 26, 2015

Op 7 februari werd het tweede Nederlandse edcampNL gehouden en het was weer een bruisend succes! Aangezien ik een van de organisatoren was is wat ik zeg in deze misschien niet helemaal objectief. Maar toch, ik heb alleen maar positieve reacties mogen vernemen.

Om een wat objectiever beeld te geven hieronder een elftal :-)  links naar verhalen door deelnemers, voorzien van een korte introductie. Wat ik zelf heel mooi vind aan dit elftal is dat zij het hele spectrum van het onderwijs vertegenwoordigen: PO, VO, MBO, HBO, zzp’ers en een echte onderwijstoerist, én dat zij ieder op hun eigen manier hun eigen ervaringen delen. Er ontstaat een beeld van samen leren, van en vooral met elkaar, in een ontspannen omgeving waar volop ruimte is te ontmoeten.

Moet U nu al deze stukjes gaan lezen? Nee, natuurlijk niet! (Maar het mag natuurlijk wel :-) )
Het is een edcamp, U hoeft niets!
Het is als een menu in een restaurant. Er zijn verschillende gerechten, passend bij verschillende smaken. Kies wat U graag eet. En laat het ons vooral weten als de keuken iets kan verbeteren.

Jufinger, geeft dit schooljaar les aan een combinatiegroep 3b4b5b. Inderdaad, 3 groepen in een klas: edcampNL 2015
Inger beschrijft de sessies die zij heeft gevolgd en eindigt met een mooie vraag. Wat me de hele dag opviel, was het gebruik van telefoons, tablets en laptops. Tijdens sessies werd hier flink gebruik van gemaakt, maar ik had het idee dat niemand zich eraan stoorde. De betrokkenheid was hoog ondanks dat men tegelijk andere dingen deed. Zouden we dit ook niet meer moeten toestaan in de klas?

Sander Gordijn, leerkracht groep 2c CBS Het Kompas in Meppel , edcampNL door de ogen van meester Sander
Sander benoemt als meest inspirerende verhaal van de dag dat van basisschool ‘Het Telraam’ uit Oeffelt. Zij lieten zien hoe ze aan het werk zijn met de critical skills. Met name de verbondenheid die sprak uit de gegeven voorbeelden sprak hem aan.

Arjan Moree, docent geschiedenis op PENTA College CSG Scala Rietvelden in Spijkenisse, Het enthousiasme van edcampNL
Arjan benoemt het verschil tussen workshops gegeven door mensen die dingen willen verkopen en mensen die dingen gebruiken omdat zij leerlingen willen laten leren. Hij doet een oproep aan scholen om het te durven een eigen edcamp te organiseren. Vragen stellen en antwoorden zoeken, met elkaar, in een ontspannen sfeer.

Rob van Bakel, docent natuurkunde 2College Jozefmavo, edcampNL 2015
Rob schrijft zoals een docent exact denkt. Korte zinnen, vol informatie. De essentie, dat hij geleerd heeft op een aantal verschillende niveaus, een beetje dankzij edcamp, maar vooral ook sinds het eerste edcamp. Hij gaat er weer bij zijn, de volgende keer, en heeft als doel 50 onbekende docenten te ontmoeten. Een oproep dus om mee te gaan doen.

Maaike Zym, docent op OSG de Hogeberg, de enige middelbare school op Texel, geeft meerdere vakken, geschiedenis, maatschappijleer en het leergebied mens & maatschappij: edcamp 2015
Maaike beschrijft haar reis naar Zoetermeer, vanaf Texel, en roert daarmee een belangrijk punt aan. Hoeveel reistijd kun je van mensen verwachten, vragen? Hiernaast beschrijft zij haar ervaringen, die de reis meer dan waard maakten!

Jacques Verschure, docent Engels op het Merlet College in Cuijk , heeft een storify verslag edcampNL 2015 gemaakt van de verzonden tweets die dag. Het verslag is voorzien van een hele serie leuke foto’s.

Ilse Meelberghs, Docente bij Zuyd Hogeschool, Faculteit Commercieel en Financieel Management: Geweest Anders waardevol edcampNL
Ilse beschrijft op de haar kenmerkende krachtige wijze de gevoelens die zij heeft ervaren tijdens de verschillende activiteiten die zij heeft gevolgd. Dat ze er soms voor heeft gekozen het gesprek aan te gaan en even een sessie over te slaan. Zij noemt als een van essenties van een edcamp de dynamiek die ontstaat als je tijdens de dag bepaalt wat je nu wil leren. Dat niets vastligt.

Pauline Maas, zelfstandig ondernemer, actief op gebied programmeren met kinderen , edcampNL 2e editie
Pauline beschrijft edcampNL als een feest waar je bekenden ontmoet. Ze beschrijft dat er teveel workshops waren om allemaal te kunnen volgen, zeker als je er ook zelf een of meer verzorgt. Zij heeft haar werk met CodeKinderen en CodeKlas kunnen delen en een 3D-printer kunnen laten zien. Pauline ging moe maar voldaan weer naar huis. Ze had energie getankt en ideeën opgedaan. Pauline wordt door Rob in zijn bijdrage specifiek genoemd als iemand die heel erg hard werkt.

Karin Winters, zelfstandig ondernemer en student in de Master Leren en Innoveren bij StoasVilentum , edcampNL sloeg de tent op in Zoetermeer
Karin beschrijft op de haar kenmerkende, verhelderende wijze de workshops die zij heeft gegeven en gevolgd en met wie en wat het haar heeft gebracht. Zij beschrijft hiernaast die andere ervaring die een edcamp voor haar met zich meebrengt, ontmoeten, verbinden, versterken en de dank die vooral uitgaat naar de deelnemers.
Eens!
Deze is trouwens ook in het Engels te lezen op de site van TEDxAmsterdam: EdcampNL: striving to improve education !

Patricia van Slobbe, Na jaren binnen het VO op diverse posities gewerkt te hebben afgelopen jaar gestart met eigen bedrijf Kultiv8, edcampNL 2015 Glamping voor onderwijsliefhebbers
Patricia beschrijft dat edcampNL klinkt als wildkamperen maar verre van dat is. Zij geeft aan dat edcampNL een prachtig voorbeeld is van informeel leren. Net zoals een vereniging als TheCrowdNl dit is. Zij vraagt zich af waar de drempels liggen voor mensen die deze initiatieven een warm hart toedragen om ook daadwerkelijk actief te worden. Een goede vraag wat mij betreft.

Erwin Klaasse, onderwijstoerist, onderwijstoeristisch edcampNL
Een prachtige persoonlijke reportage in beelden en werkelijke, eigen woorden.
Edcamp optima forma. Een aanrader.

Hele concrete vervolgen zijn er ook. En daar gaat het ook om.
Zo is door Maartje van Houtert een Matchthemory gemaakt. Gewoon, gelijk de volgende dag.
Zo is Jörgen van Remoortere naar aanleiding van de workshop over bloggen als informeel leren zijn eigen blog gestart: Een wiskundige zoekende naar zijn onderwijsvisie

Vervolg?
Na het eerste edcampNL, op 4 oktober 2013, had ik gehoopt dat het overweldigende enthousiasme dat het mee zich meebracht ‘vanzelf’ aanleiding zou geven tot meerdere edcamps in Nederland. Dit is enerzijds niet, maar anderzijds wel gebeurd. (En ik zie dan overigens toch veel liever weer het halfvolle glas :-) ) Er is niet direct iemand opgestaan om een tweede edcampNL of edcampZeeland of edcampNoord of edcampMaastricht te organiseren. Wel heb ik begrepen dat er een redelijk aantal scholen en scholengemeenschappen studiedagen nu organiseren via het edcamp model. Ook fantastisch! Het zou wel nog weer zo veel mooier zijn als deze ook zouden openstaan voor andere docenten. Mijn simpele vraag is dan toch altijd: waarom niet?

Deze keer lijkt een vervolg er wat sneller te gaan komen. En deze initiatieven zal ik hier ook even noemen om de druk er wat op te houden J. Net even die drempel over.

Maaike Zym @maaikezym gaf aan dat Texel wel een mooie plek zou zijn en hier werd enthousiast op gereageeerd. Dat kan natuurlijk een hele mooie worden!

Diana Zwart @OSODZwart heeft aangeboden om op Hogeschool Windesheim een edcampNl te organiseren, zodat de afstand voor mensen uit het Noorden niet onoverkomenlijk zal zijn.

Mocht er iemand plannen hebben, laat het mij horen!
Er is echt niet veel voor nodig en ik help graag bij de eerste stappen.

Mooie aandacht
Waar het bij initiatieven van onderuit binnen het onderwijs soms aan ontbreekt is het bereiken van alle collega’s. Bijvoorbeeld ook zij die niet actief zijn op sociale media. Daarom is het heel mooi dat er ook aandacht aan het tweede edcampNL is in het AOB blad, nummer 4 van 2015, in het kader van een serie over initiatieven voor en door leerkrachten.

 

Blogpost edcampNl 2015 AOB

 

Eerlijk.
Om helemaal eerlijk te zijn waren er wel twee kleine wanklanken te noteren. Ondanks de uitdrukkelijk vraag geen commerciele praatjes te houden werd één van de workshops toch door een aantal van de deelnemers ervaren als een commercieel praatje. (Ik ga natuurlijk niet noemen welke :-) ). Zelf was ik overigens bij de 2e maal dat deze workshop werd gegeven en toen was de inhoud aangepast. (De kracht van The Crowd?).
Een tweede wanklank is onvermijdbaar en daar gaan we ook niets aan doen. Een deelnemer klaagde over het feit dat er voor haar teveel workshops waren die zij wilde volgen, waardoor zij zie niet allemaal had kunnen volgen.
Dat vraagt dus om een vervolg …… en dat gaat er natuurlijk komen.

Ik heb alle tweets naar aanleiding van het tweede edcampNL nog eens even bekeken. En als ik één woord moet kiezen om het te beschrijven is dit precies hetzelfde woord als bij het eerste edcampNL.

INSPIRATIE

Dank.
Ik wil iedereen die aanwezig was en er over heeft geschreven bedanken, maar vooral Marco Claassen, die voor dit edcampNL vrijwel al het echte werk heeft verzet. Dank je, Marco!


De onderwijzer aan de macht MeetUp010

februari 15, 2015

De uitzending van VPRO Tegenlicht: ‘De onderwijzer aan de macht’ op  1 februari heeft nogal wat los gemaakt in onderwijzend Nederland. 

Er werd in deze aflevering ingezoomd op drie scholen waar bevlogen bestuurders, schoolleiders, leraren en betrokken ouders de ‘vaste waarden’ van het onderwijs ter discussie stellen: de indeling in verschillende klassen en leerniveaus gebaseerd op gestandaardiseerde toetsen, de traditionele afbakening van de verschillende vakken terwijl de natuur en onze hersens dat onderscheid helemaal niet maken, schooltijden die meer verband lijken te houden met de CAO van de leraren dan de ontwikkeling van leerlingen. Kan dat niet anders? Hoe kun je elke leerling het onderwijs aanbieden dat het beste bij hem of haar past? De uitzending is hier terug te zien.

Nu wordt er volop over gepraat, in de docentenkamer, in de huiskamer, op sociale media. Naar aanleiding van de uitzending zijn er ook door de VPRO een aantal Meet Ups georganiseerd in verschillende delen van het land.

En het gaat verder:

MeetUp010 tweet 2015-02-12_1658-300x146

Via een tweet van Else-Marike Visser, juf op de Daltonschool de Bergse Zonnebloem, hebben acht bevlogen docenten uit het PO, VO, MBO, HO zich verenigd en besloten zelf ook een officieuze Rotterdamse Tegenlicht Meet Up #36 te organiseren: MeetUp010 De onderwijzer aan de macht.

Dit zal gaan gebeuren op donderdag 19 maart, aanvang 19:30 uur, de locatie volgt nog. Wil je op de hoogte blijven, in contact komen of ideeën doorgeven dan kan dit op twitter via @meetup10. Meer informatie is te vinden zijn op de site van Ralf Hillebrand, een van de initiatiefnemers.

De initiatiefnemers zijn hard aan het werk om er een mooie Rotterdamse bijeenkomst van te gaan maken, waar goed en innovatief onderwijs uit Rotterdam een podium wordt geboden om ervaring en kennis met iedereen te delen en de discussie aan te gaan. Hoe het programma eruit gaat zien zal in de komende weken bekend worden. Niet omdat de initiatiefnemers het niet willen zeggen maar omdat ze het ook zelf nog niet weten.

Ik zal er in ieder geval zijn en heb aangeboden een aantal van de leerlingen van het Education Design Lab mee te nemen, om hen te laten vertellen over hun ideeën over nog beter onderwijs.

Inmiddels hebben zich al meer dan 150 mensen aangemeld om te komen. Aanmelden kan natuurlijk nog steeds, via dit formulier.

Meet010 logo cropped-SCN_0015-website

Dit initiatief laat zien dat docenten die in hun kracht staan actief aan de slag gaan om het/hun onderwijs nog beter te maken en dit te delen en vormt hiermee een prachtig voorbeeld voor het transitiepad ‘De Leraar in zijn/haar kracht‘ van United4Education.

 


Personaliseren in de praktijk

januari 31, 2015

Er wordt binnen het onderwijs momenteel veel gesproken over ‘personaliseren’. Dit zou de richting moeten zijn die het onderwijs op zou moeten gaan. Maar dat valt nog niet mee om te organiseren.

Personaliseren kan op verschillende manieren worden opgevat.
1. Iedere leerling gaat op zijn eigen manier door dezelfde stof.
2. Niet iedere leerling krijgt dezelfde stof.

Een van de manieren om personaliseren op manier twee te organiseren is op hetzelfde moment in het rooster verschillende activiteiten aan te bieden, die niet langer klas- of vakgebonden zijn.

Kan dat? Ja, dat kan en het valt best wel mee om dit voor elkaar te krijgen.

Ik werk op het Wolfert Lyceum, een Daltonschool. Dit betekent o.a. dat er Daltonuren zijn, waarbij de leerling zelf kan kiezen bij welke vakdocent hij zich inschrijft. Deze uren staan in het rooster op het 4e of 5e lesuur en het aantal varieert per leerlaag van 4 tot 7 per week.
Op andere scholen bestaan soortgelijke constructies en die heten dan vaak iets in de trant van KWT (keuzewerktijd) of X-uren (waarbij X de naam van de school is).

Tijdens deze Daltonuren worden er op onze school sinds drie jaar naast de vaklessen ook een grote variatie aan verbredings- en verdiepingslessen aangeboden. En deze variatie wordt steeds groter. Steeds meer docenten bieden modules aan binnen het VVV-uren concept. VVV staat hierbij voor Verbreding – Verdieping- Verbetering. Wanneer het nodig is voor een leerling om zich voor een vak te verbeteren dan wordt hij hier door de mentor, de vakdocent of door zichzelf bij aangemeld. Is dit niet noodzakelijk dan mag hij kiezen uit het aangeboden pakket.

Voor deze periode, periode 3 in schooljaar 2014-2015, is er voor onze leerlingen een keuze uit 27 modules! Het totaal aantal ontwikkelde modules ligt inmiddels ruim boven de 50!
De leerlingen kunnen hun keuze maken via de beschrijvingen van de modules op de hiervoor speciaal aangemaakte website. Zij schrijven zich vervolgens in via de ELO binnen Magister.

Dit alles is mogelijk doordat collega’s op mijn school het eens zijn over het feit dat leren voor leerlingen niet altijd gevat kan worden in de standaardvakken. Het is mogelijk doordat zij bereid zijn al deze modules te ontwikkelen. Het is mogelijk doordat zij ervaren dat leerlingen iets leren dat niet aan een standaardvak is gebonden heel verrijkend is. Niet alleen voor de leerlingen, maar ook voor hen. Lesgeven wordt gewoon nog leuker!
Ik wil hen daarvoor ongelofelijk bedanken. En ik weet vrijwel zeker dat ik dat ook namens onze leerlingen mag doen. De weg naar wat we nu bereikt hebben was niet altijd even goed zichtbaar, en niet altijd voor iedereen even plezierig om af te leggen, maar dat het de goede weg is zijn we langzamerhand gaan voelen en zijn we inmiddels hartgrondig met elkaar eens.

 

 


De onderwijzer aan de macht

januari 31, 2015

De onderwijzer aan de macht vlcsnap-2015-01-27-10h13m38s123Hoe bereiden wij onze kinderen voor op de wereld van morgen? Een samenleving die voortdurend verandert, waarin zekerheden weg zijn gevallen en waarin een hoge mate van flexibiliteit nodig is? En hoe past de school in de maatschappij waarin zij straks werken, doorleren en nu al leren leven?

VPRO’s Tegenlicht besteedt hier op 1 februari om 21:05 uur op NPO2 aandacht aan, met een uitzending onder de titel: ‘De onderwijzer aan de macht‘. Ik raad iedereen die in het onderwijs werkt, of er regelmatig iets over zegt (dus dat is iedereen :-) ), te kijken. Het belooft een prachtige en inspirerende uitzending te worden!

Er is een grote emancipatiebeweging op gang aan het komen in het onderwijs. Tegenlicht zoomt in op drie scholen waar bevlogen bestuurders, schoolleiders, leraren en betrokken ouders de ‘vaste waarden’ van het onderwijs ter discussie stellen: de indeling in verschillende klassen en leerniveaus gebaseerd op gestandaardiseerde toetsen, de traditionele afbakening van de verschillende vakken terwijl de natuur en onze hersens dat onderscheid helemaal niet maken, schooltijden die meer verband lijken te houden met de CAO van de leraren dan de ontwikkeling van leerlingen. Kan dat niet anders? Hoe kun je elke leerling het onderwijs aanbieden dat het beste bij ze past? Volgens Arnold Jonk, hoofdinspecteur Primair Onderwijs, is er meer ruimte voor vernieuwing dan mensen vaak denken, want onderwijsvrijheid is een groot goed in Nederland.

Op de vernieuwingsschool Niekée in Roermond begonnen ze dit schooljaar in samenwerking met de Open Universiteit met een geheel nieuwe leerroute: Agora. Binnen Agora volgen kinderen onderwijs zonder traditionele vakken, lessen, roosters of cijfers. Ook het onderwijs per schoolniveau is er afgeschaft. Maatwerk bieden ze, en die vrijheid krijgen ze van de inspectie. Uiteindelijk moeten de leerlingen wel eindexamen doen, daar komen ze in het huidige systeem (nog) niet onderuit. Maar de school denkt op hun manier veel meer uit de kinderen te halen en garandeert een diploma op instroomniveau. Op z’n minst.

Op het Hyperion Lyceum, in Amsterdam-Noord, werkt Leraar van het Jaar voor het VO Jasper Rijpma. Hij is docent Geschiedenis en Grote Denkers, een nieuw vak, net als bijvoorbeeld Lifestyle Informatics. Op deze nieuwe school is er alle ruimte voor hem en zijn collega’s om de les- en toetsmethode aan te passen aan de leerstijl en interesse van de individuele leerlingen. Ze denken er zelfs over om zonder rector verder te gaan.

De School in Zandvoort is vanuit particulier initiatief ontstaan en biedt regulier basisonderwijs. Maar wel op een ongewone manier: de school is 50 weken per jaar van 8 tot 18 uur open. Want waarom zou je opvang en onderwijs niet samenvoegen, zodat je flexibele tijden en persoonlijke leerwegen kunt bieden? Ouders worden actief betrokken bij het onderwijs aan hun kinderen en de planning daarvan, en kinderen leren aan de hand van thema’s, waardoor leerstof en excursies samenhang bieden en kinderen zich leren te verhouden tot de wereld om hen heen.

Wil je naderhand in gesprek over de uitzending en de onderwerpen die aan bod kwamen? Tegenlicht organiseert zoals gebruikelijk Meets Up, waar en wanneer zij over dit onderwerp zullen zijn is, hier te vinden.
Wil je actief gaan meedoen aan de emancipatie beweging in het onderwijs? Kijk dan eens op de websites van United4Education, The Crowd, Operation Education, LerarenMetLef en kijk wat het beste bij jou past. Je kunt ook op zaterdag 7 februari naar het tweede edcampNL komen om gewoon zonder poespas met en van elkaar te leren.

Bron:
http://bit.ly/onderwijsmacht

De School cropped-banner-experiment-03


Strak plannen goed gevoel blije gezichten

januari 26, 2015

61701_469683846432140_730217546_n

 

De afgelopen week was er bij ons op school toetsweek. Om helemaal accuraat te zijn, voor de bovenbouw begon de toetsweek al op de donderdag vóór de toetsweek. Zij hadden op dat moment al geen lessen meer, de onderbouw nog wel.

 

Voor mij als docent betekende dit het volgende:
De eerste donderdag: drie reguliere lesuren, een van mijn klassen een toets.
De eerste vrijdag: vijf reguliere lesuren, ik twee uur toets-surveillance, een van mijn klassen op dat moment een toets.
Maandag: zes lesuren toets-surveillance, geen toetsen
Dinsdag: geen surveillance, twee van mijn klassen ‘s middags een toets.
Woensdag: drie lesuren uur surveillance ‘s morgens, ‘s middags een van mijn klassen een toets.
Donderdag: twee lesuren surveillance, twee van mijn klassen een toets op dat moment een toets.
Vrijdag: twee lesuren surveillance ‘s morgens, ‘s middags een van mijn klassen een toets

Strak plannen

Wat ik dus vooraf had ingepland zodra bovenstaand schema bekend was:
De eerste donderdag: lesgeven, surveilleren, een toets nakijken.
De eerste vrijdag: lesgeven, surveilleren, een toets nakijken.
Maandag: surveilleren.
Dinsdag: naar school te rijden om toetsen op te halen, twee toetsen nakijken.
Woensdag: surveilleren, wachten op de gemaakte toets, een toets nakijken.
Donderdag: surveilleren, twee toetsen nakijken.
Vrijdag: surveilleren, wachten op de gemaakte toets, een toets nakijken.

Hoe het verliep:
Alle acht toetsen zijn nagekeken op de dag dat de toetsen werden gemaakt. Dit is zoals altijd horizontaal gedaan, waarbij regelmatig de volgorde van de toetsen is gewisseld.
Alle 185 cijfers zijn ingevoerd op de dag dat de toetsen waren gemaakt. Dit is allereerst gedaan in een excel file, om een analyse naar de kwaliteit van de vragen te kunnen maken, om de resultaten naar type vraag of onderwerp te kunnen onderverdelen en analyseren en om het effect van verschillende normeringen te kunnen zien. Na het bepalen of er aanpassingen nodig waren aan de vooraf vastgestelde normering zijn de cijfers vervolgens in het school administratieprogramma Magister ingevoerd.
In totaal heeft het nakijken en verwerken van de toetsen ongeveer 35 uur in beslag genomen.

Goed gevoel

Het heeft mij een goed gevoel gegeven dat het weer gelukt is de toetsen op de dag zelf te hebben nagekeken. Als docent vind ik dat je een voorbeeld moet vormen en dat dit een van de momenten is dat je dit kunt doen. Ik heb mij daarom al vroeg in mijn carriere als docent voorgenomen zoveel als maar enigszins mogelijk toetsen direct na te kijken en hiervoor dus vooraf al tijd voor in te plannen.

Het betekent wel dat de toetsweek een drukke week is en het lukt dan ook niet elke toetsweek om alle toetsen op de dag zelf na te kijken. Dit hangt natuurlijk ook mede af van de verdeling van de toetsen door de week en eventuele andere verplichtingen. Ik blijf daar wel naar streven en de volgende dag is voor mij echt de limiet.

Het goede gevoel dat ik krijg van de inspanningen om alle toetsen op dezelfde dag nog na te kijken lijkt wel op het goede gevoel dat ik vroeger kreeg van het trainen voor het rennen van een marathon (en nu van het trainen voor het wandelen van een marathon). Tijdens de inspanning is het niet altijd even plezierig maar de ervaring dat de beloning na afloop er zal zijn maakt het gemakkelijker de inspanning te blijven leveren.

Blije gezichten

De leerlingen die ik gedurende de week tegenkwam toonden blije gezichten, omdat zij het resultaat van hun inspanningen zo snel hadden gekregen. De cijfers terug krijgen op dezelfde dag ervaren zij als heel plezierig en als teken van een betrokken docent. Gelukkig konden verreweg de meesten ook blije gezichten tonen vanwege de behaalde resultaten. Deze blije gezichten zie ik voor mij als ik zit te zwoegen tijdens het nakijken en er even geen zin meer in heb.

Uitzondering

Normaal gesproken kijk ik toetsen horizontaal en wissel ik de volgorde regelmatig. Deze toetsweek heb ik één uitzondering gemaakt. Na afloop van de toets stond een leerling in de gang te huilen en zij werd getroost door haar vriendinnen. Ik vroeg of ik ergens mee kon helpen en het bleek dat zij ‘mijn’ toets ‘volledig verpest’ had, ze was ‘ineens alles vergeten’. Ik vertelde haar dat mijn ervaring mij vertelde dat dit wel zou blijken mee te vallen en vroeg haar naar een paar van haar antwoorden. Deze bleken goed, maar ze ‘had een hele hoop vragen niet gemaakt’.

Thuisgekomen heb ik haar toets als eerste volledig nagekeken en haar direct een mailtje gestuurd met het resultaat. Ik kreeg onmiddellijk een bedank mailtje terug. Dit gaf mij een goed gevoel en ik zag haar blije gezicht voor me. De volgende dag zag ik het blije gezicht echt voor me en kreeg ik een high-five. Zij straalde en ik werd verwarmd. Beide hadden we weer iets gedeeld en iets geleerd.

Wat er nu gaat gebeuren.

Het mooiste zou zijn als de toetsen DIRECT na afname besproken zouden kunnen worden. De leerlingen staan dan namelijk volledig OPEN. Dit is zeer duidelijk merkbaar in een toetsweek, waarbij na elke toets te horen is hoe de leerlingen op de gang intensief de al dan niet juiste antwoorden met elkaar uitwisselen. Wanneer je daar als docent toevallig zelf bij staat kun je daar een hoop feedback kwijt en zelf ook een hoop van leren. Helaas is dit directe bespreken in de opzet van een toetsweek niet mogelijk.

Komende week zullen alle toetsen met de leerlingen worden besproken. Dit gebeurt zowel inhoudelijk (wat zijn de goede antwoorden en waarom), als toets-technisch (waar zitten onduidelijkheden over formuleringen van vragen, hoe structureer je het best je antwoorden). Dit laatste is vooral bij de bovenbouw klassen in toenemende mate van belang. Zij hebben in toenemende mate richting het eindexamen te maken met voorgeschreven antwoordmodellen volgens welke zij beoordeeld dienen te worden (CITO). De toets-technische bespreking is voor de leerlingen ook belangrijk omdat het hen helpt bij het leren leren.

De leerlingen krijgen hun toetsen terug en gaan allereerst in twee-, drie- of viertallen op zoek naar de juiste antwoorden, de reden dat dit het goede antwoord is en de reden dat zij dit antwoord (nog) niet wisten. Indien zij vragen hebben over de vragen of antwoorden noteren zij deze. Tijdens deze eerste fase beantwoord ik (nog) geen inhoudelijke vragen.

Om dit proces te vergemakkelijken zijn de toetsen voorzien van een aantal korte feedback codes:
?  = wat bedoel je hiermee of weet je zeker dat het klopt wat daar staat
.  = docent heeft extra uitgebreid naar dit antwoord gekeken
~  = het antwoord zit in de goede richting maar de formulering is onvoldoende
S  = het stappenplan is niet of niet goed doorlopen
F  = gebruikte formules zijn niet vermeld
” ”  = dit antwoord is onvolledig of onduidelijk geformuleerd en zal een volgende keer niet meer goed gerekend worden
m1fymkpwhutl= bijzonder goed, zeer goed geformuleerd of zeer moeilijke vraag juist beantwoord

Vervolgens worden de juiste antwoorden op het bord geprojecteerd en kunnen de leerlingen deze vergelijken met wat zij zelf al dan niet gevonden hebben tijdens de eerste stap.

Hierna bespreek ik de antwoorden op een aantal vragen die mij tijdens het nakijken op een of andere wijze zijn opgevallen. Dit kan zijn doordat ze verrassend vaak foutief zijn beantwoord, waarbij ik de reden probeer te benoemen, of doordat zij uitermate geschikt zijn om het toets-technische onderdeel te belichten. Ik laat de leerlingen die deze vragen bijzonder goed hebben beantwoord hierbij hun antwoord oplezen.

Dan volgt het beantwoorden van de door leerlingen genoteerde vragen die nog zijn overgebleven. Dit volgt in essentie hetzelfde stramien, waarbij opnieuw de focus ligt op oorzaak en gevolg. Ik probeer de antwoorden op de vragen door andere leerlingen te laten geven, voor zover dit kan.

Als laatste kunnen leerlingen op de toets aangeven of zij denken dat een beoordeling van hun antwoord, na alle voorafgaande stappen, niet correct is of dat er mogelijk een fout in de puntentelling heeft plaatsgevonden. Afhankelijk van de hoeveelheid beschikbare tijd probeer ik dit nog tijdens de les te controleren. Dit lukt in de praktijk niet altijd.

Ik doe de bespreking van toetsen op deze manier om een aantal redenen.
Ik wil dat de leerlingen zoveel mogelijk leren van het bespreken.
Ik wil dat leerlingen (gaan) inzien dat je ook kunt leren na de toets. Het gaat er niet om wat je gisteren wist, het gaat er om wat je morgen weet.
Ik wil dat alle leerlingen aan bod komen en niet alleen de extroverten.
Ik wil dat leerlingen zich niet focussen op het cijfer alleen, hoewel dit natuurlijk wel ‘correct’ dient te zijn.

q10068img1

 


Edublogger portret in de VIVES

januari 25, 2015

10941913_806151372791647_4586856615396610798_nEr is een portret van mij als edublogger verschenen in het januari nummer van de VIVES, in de serie Blogger aan het woord. Ik ben daar wel best content mee en deel het hier graag, voor iedereen die niet in staat is het zelf op papier te lezen.

De volledige tekst van het artikel in VIVES is hieronder te vinden.

Frans is docent biologie en Mens & Natuur op het Wolfert Lyceum, een havo-vwo Daltonschool in Bergschenhoek. Het eerste bericht op zijn blog verscheen in juli 2009 en inmiddels zijn er zo’n 275 berichten geplaatst.

Frans is met het schrijven van ‘Droog’s leren delen’ begonnen omdat omdat hij leren wilde delen en omdat hij wilde leren delen. Zijn berichten gaan over praktische zaken waar een docent in de klas wat aan heeft. Hij beschrijft naast technieken vooral zijn eigen ervaringen.

Waarover blogt Frans?

Frans blogt over alles in het onderwijs dat hij het delen waard vindt. Alles waarvan hij denkt dat iemand er iets aan zou kunnen hebben om zijn onderwijs te verbeteren.

Zo schrijft hij regelmatig over handige toepassingen die het leven van een docent of het leren van een leerling leuker, makkelijker of efficiënter maken. In toenemende mate beschrijft hij hierbij niet alleen hoe een bepaalde toepassing werkt maar ook hoe hij er zelf gebruik van maakt in zijn eigen lespraktijk. De tools die Frans verzamelt zijn terug te vinden op zijn web20indeklas scoop.it.

Een terugkerend thema in de blog van Frans zijn didactische technieken, waarvan door onderzoek bekend is dat zij werken maar die toch weinig worden gebruikt in de praktijk. Als zij-instromer in het onderwijs met een verleden als onderzoeker verbaast het Frans dat er in de dagelijkste lespraktijk zo weinig gebruikt gemaakt wordt van dit soort technieken. Voorbeelden van berichten hierover zijn: ‘Verboden vingers op te steken’ en ‘Tweetallen zijn effectiever achter de computer’.

Een van de didactische techieken die Frans zelf is gaan gebruiken en waar hij zelf de mogelijkheden en de voordelen van heeft ervaren is Flipping the Classroom, ofwel Flip de Klas. Met enige regelmaat beschrijft hij de ideeën en ontwikkelingen die hierover wereldwijd leven en in zijn eigen dagelijkse praktijk plaatsvinden. Dit onderwerp heeft dan ook een eigen pagina op zijn blog en op de flip de klas wiki is alle informatie om hiermee te starten verzameld.

Leerlingen zijn een onderwerp dat steeds vaker opduikt in de blog van Frans. Hoe betrek je leerlingen bij hun onderwijs? Hoe geeft je hen niet alleen een stem maar ook invloed? Toetsen en tijd komen eveneens regelmatig terug als onderwerp. Waarom en hoe toets je? Hoeveel tijd kost ben je hiermee kwijt en is dit evenredig aan het leren?

Waarom blogt Frans?

Een goede vraag!

Frans blogt om omdat het een manier is om in contact te komen met mensen die je niet dagelijks tegenkomt of nooit zou tegenkomen. Frans blogt omdat het een hele goede manier is om gedachten op een rij te zetten en te reflecteren. Niets is mooier dan reacties te krijgen, of die je nu bevestigen in je idee of je op een nieuw spoor zetten.

Essentieel voor Frans is dat zijn berichten vooral gaan over praktische, alledaagse zaken.

Hij is blij dat hij er ooit aan is begonnen. Hij raadt het iedereen aan.

Dezelfde drijfveer die Frans heeft om te bloggen heeft hem ertoe gebracht zich aan te sluiten bij een aantal initiatieven gericht op het verbeteren van het onderwijs van onderaf, vanuit de dagelijkse praktijk, gebruikmakend van de expertise die aanwezig is bij docenten en leerlingen. Regelmatig verschijnen ook hierover dus berichten op zijn blog. Frans is bestuurslid van The Crowd, een organisatie met als uitgangspunt ‘regie over eigen professionalisering’. Frans is een van de organisatoren van edcampNL, een bijeenkomst waarbij geleerd wordt van elkaar en met elkaar. Sinds kort maakt Frans ook deel uit van United4Education, een groep mensen die als doel heeft alle mooie initiatieven die er zijn binnen het onderwijs zichtbaar te maken, met elkaar te verbinden en zo te versterken. Zijn speciale aandacht is hierbij gericht op de leerling.

Er is bij het bekijken van de berichten op de blog een duidelijke ontwikkeling zichtbaar. De berichten gaan steeds minder over technieken en steeds meer over ervaringen. De schrijfstijl is tegelijkertijd persoonlijker geworden. Sinds het begin van dit schooljaar maakt Frans ook deel uit van een groep bloggers die schrijft voor hetkind.

Volgende keer: Frans geeft graag het stokje door aan collega edublogger Ilse Meelberghs. Zij schrijft indringende berichten over haar onderwijs en schroomt hierbij niet haar gedachten en twijfels te delen.

Links:
http://www.scoop.it/t/web20-in-de-klas
http://flipdeklas.wikispaces.com
http://www.thecrowd.nl
http://edcampnl.pbworks.com/w/page/68136272/FrontPage
http://united4education.org
http://united4education-leerling.wikispaces.com
http://hetkind.org


De Leerling Centraal

januari 24, 2015

Deze blogpost is geschreven voor de NOT 2015, als onderdeel van een serie blogposts waarin United4Education zichzelf voorstelt en laat zien hoe zij binnen duizend dagen de beweging naar werkelijk vernieuwend onderwijs onomkeerbaar in gang wil zetten door een gerichte en actieve aanpak gebaseerd op de transitiewetenschap.

Het transitiepad ‘De Leerling Centraal’ van United4Education richt zich op de invloed van de leerling op zijn eigen onderwijs. Wat en hoe willen leerlingen leren? Waar lopen zij tegenaan in de huidige organisatie van het onderwijs? Welke ideeën hebben zij om dit te veranderen? Hoe kan het proces om leerlingen meer invloed te geven vorm gegeven worden? Hoe kan er gebruik gemaakt worden van de expertise over leren die binnen de groep leerlingen aanwezig is?

Het transitiepad ‘De Leerling Centraal’ bestaat op dit moment uit 30 mensen uit alle niveau’s en geledingen van het onderwijs. Van PO tot HBO, van leerkracht tot directeur en ouder. De wens tot het werkelijk centraal stellen van de leerling wordt breed gedeeld.

Achtergrond

In veel schoolplannen staat het in een of andere vorm: ‘De leerling staat bij ons centraal’.

Maar hoe vaak is dit ook echt zo? De praktijk leert dat op dit moment vooral de organisatie centraal staat. Er zijn x vakken die een x aantal uren moeten worden gegeven. Er zijn x docenten die een x aantal uren lessen moeten verzorgen. Er is een rooster dat deze eisen samenbrengt om het x aantal lokalen zo efficiënt mogelijk te vullen. Op dit moment wordt lesgeven georganiseerd. Wij zouden graag leren organiseren.

Om de leerling werkelijk centraal te stellen is het nodig dat de leerling gehoord wordt. Leren gebeurt in de hoofden van leerlingen, dit maakt leerlingen hiermee ervaringsdeskundigen. Wat werkt? Wat werkt niet? Wat zou wel werken?

Werkwijze en stand van zaken

Het transitiepad is twee wegen ingeslagen. Als eerste zijn we begonnen met de initiatieven die er al bestaan om leerlingen inspraak te geven in hun eigen leren te verzamelen en zichtbaar te maken. Aanmelden van initiatieven kan door iedereen, via het volgende formulier, en wij roepen iedereen op dit vooral ook te doen. Deze initiatieven, alsmede alle activiteiten van het transitiepad ‘De Leerling Centraal’ zijn terug te vinden op de website die hiervoor is gestart.
Alle initiatieven zullen gegroepeerd worden en in subgroepen zullen we deze initiatieven gaan analyseren met als leidende vragen wat essentieel is voor succes en hoe wij wat werkt kunnen delen en versterken. Wij zullen hiervoor actief contact opnemen met deze initiatieven, waarbij we vooral direct contact zullen zoeken met de leerlingen zelf.

Het tweede pad dat we zijn ingeslagen is het een actief vervolg geven van een van de initiatieven die we zijn tegengekomen. De Quadraam scholengroep heeft leerlingen een kans gegeven een plan te maken om hun eigen lesdag samen te stellen en deze ook daadwerkelijk uit te voeren. De resultaten hiervan hebben zij gepresenteerd op de TEDxQ dag en zijn hier terug te zien. Wij zien dit als een fantastische manier om leerlingen een stem te geven en deze stem ook landelijk te delen. Wij streven er daarom naar voor 1 oktober een soortgelijke activiteit op 75 scholen te gaan laten uitvoeren. Dit zullen scholen zijn van alle niveaus, van PO tot HBO. De ervaringen van deze lesdagen zullen op 1 oktober worden gepresenteerd door de leerlingen zelf, tijdens een aantal regionale bijeenkomsten volgens het TEDx format. Tijdens de tweede grote jaarlijkse bijeenkomst van United4Education op 1 oktober zal hiervan live verslag worden gedaan.

Op 5 februari, tijdens de tweede introductiebijeenkomst van United4Education, op de HAS in Den Bosch, zullen er namens dit transitiepad natuurlijk leerlingen aanwezig zijn om onze plannen toe te lichten. Als je interesse hebt: aanmelden voor deze bijeenkomst kan via een mail aan aanmeldingen@united4education.org

United4Education op de NOT

United4Education zal op de NOT een aantal presentaties verzorgen en iedereen is van harte uitgenodigd om kennis te komen maken en van gedachten te wisselen.

Woensdag 28 januari.
10.15 – 11.00 uur. De Leerling Centraal. Harald Wiggers en Sandra Verbruggen.
12.15 – 13.00 uur. Agora, revolutionair nieuw leerconcept voor het VO. Omdat het anders moet en blijkt dat het anders kan. Sjef Drummen.

Donderdag 29 januari.
12.15 – 13.00 uur. De democratische school: ultieme leerlingparticipatie. Simone Haenen.

Zaterdag 31 januari.
10.15 – 11.00 uur. Faciliteren van onderwijstransitie – van iedereen langs dezelfde lat, naar iedereen tot volle bloei. Claire Boonstra.
12.15 – 13.00 uur. Onderwijsonderzoek: waardeloos? Hartger Wassink.


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 3.882 andere volgers

%d bloggers op de volgende wijze: