Eindexamen samen nakijken 2018, tweede tijdvak

juni 17, 2018

Ook dit jaar was het weer heel fijn om samen te werken met collega’s bij het nakijken van de eindexamens biologie via een gedeeld document (Eindexamen samen nakijken 2018). Het blijkt voor de eerste corrector heel plezierig om in een vroegtijdig stadium van het nakijken contact te hebben met vakgenoten.

Door dit in een gedeeld online document te doen kan dit op een op zeer snelle manier, zo goed als live, plaatsvinden.

Komende week zijn de eindexamens van tijdvak 2 en hiervoor zijn opnieuw een aantal documenten aangemaakt om het nakijken gezamenlijk tot een plezierigere belevenis en mogelijk beter resultaat te laten leiden.

Opmerkingen bij vmbo-tl examen biologie 2018 2e tijdvak

Opmerkingen bij havo examen biologie 2018 2e tijdvak

Opmerkingen bij vwo examen biologie 2018 2e tijdvak

Wil je meedoen dan kun je via bovenstaande links het document invullen of je informatie achter laten. Ken je collega’s die niet actief zijn op sociale media breng deze dan ook op de hoogte. Je kunt het document natuurlijk desgewenst ook alleen raadplegen zonder iets toe te voegen. Er zijn geen verplichtingen. Het is wel fijn als je even je naam achter laat als je het document gebruikt hebt.

Een voorbeeld hoe dit in de praktijk werkt: Opmerkingen bij vwo examen biologie 2017 1e tijdvak

De ervaringen leren dat het erg prettig werkt. Heb je opmerkingen of suggesties voor aanpassingen dan hoor ik die graag.

Advertenties

Wat gaat MeetUp010 volgend jaar doen?

juni 14, 2018

MeetUp010 dat Rotterdams onderwijs in verbinding brengt, gaat met zomer reces. Maar de plannen voor volgend jaar liggen al klaar, zoals blijkt uit de hieronder volgende blogpost op hun website, die ik hier graag deel. Met een tip om hun site volgend jaar in de gaten te houden en als het maar even kan deel te nemen aan een van hun activiteiten.

We hebben weer even bij elkaar gezeten als MeetUp010’ers. Hapje en drankje en onderwijspraat.

We hebben het o.a. gehad over hoe afgelopen jaar is bevallen, wat we anders zouden willen en dus ook onze plannen voor komend schooljaar.

Na wat heen-en-weer gepraat zijn er een aantal onderwerpen geselecteerd die ons interesseren en hopelijk jullie ook.

  • thuiszitters / passend onderwijs
  • beroepsbeeld
  • maker education
  • kansen(on)gelijkheid
  • gepersonaliseerd leren / onderwijs
  • besmetting / kruisbestuiving

Daar gaan we dus komend jaar MeetUp010’s over organiseren. Niet noodzakelijkerwijs in bovenstaande volgorde. Data hebben we nog niet.

Als gebruikelijk hebben zich per onderwerp een paar trekkers aangemeld die aan de slag gaan of inmiddels zelfs al zijn.

Op 30 augustus is de feestelijke opening van het Rotterdamse onderwijsjaar in het Hofpleintheater en daar zullen wij natuurlijk bij aanwezig zijn.

We zullen als MeetUp010 ook actief zijn bij de organisatie van en aanwezig zijn bij onderwijs festival Rotterdam, van 1 tot en met 5 oktober, daarover later zeker meer.

Als eerste eigen activiteit zal ‘gepersonaliseerd leren / onderwijs’ aan bod gaan komen. De app-groep hiervoor en dus ook de bijeenkomst heeft als titel gekregen: Personalileren.

De lokatie voor deze bijeenkomst zal het Melanchton Schiebroek (dank!) zijn en de datum dinsdag 30 oktober. En ja, je kunt je al aanmelden!

Wil je reageren op onze onderwerpen, heb je suggesties voor sprekers of lokaties, wil je een bijdrage leveren? Reageer onder deze blogpost.

We houden jullie op de hoogte.

Hoe dan ook, tot dan!


Eindexamen samen nakijken 2018

mei 13, 2018

 

Na een eindexamen voor een bepaald vak en een bepaald niveau vinden er op verschillende plaatsen in het land kringgesprekken plaats om het examen te bespreken. Verschillende vakverenigingen verzamelen deze kringgesprekken en publiceren ze op hun website. Ook zijn er verschillen fora waar over het beoordelen van de antwoorden op examenvragen gediscussieerd kan worden. Deze inzichten kunnen zeer nuttig zijn voor het nemen van beslissingen voor een eerste corrector en ook voor overleg tussen eerste en tweede corrector.

De data voor de NVON besprekingen biologie havo/vwo 2018 zijn hier te vinden. Voor het vmbo 2018 zijn ze hier te vinden. Op die plaatsen verschijnen ook de verslagen van de besprekingen.

Wanneer een examen wat later zit in het examenprogramma komen deze gegevens echter niet altijd op tijd beschikbaar. Ook is het voor de eerste corrector heel plezierig om al eerder contact te maken met vakgenoten. Door dit in een gedeeld online document te doen kan dit op een op zeer snelle manier, zo goed als live, plaatsvinden.

Om deze redenen maakt Hans Huigen nu al voor het 5e jaar gebruik van een gedeeld Google Drive document waarin collega’s gezamenlijk kunnen reageren op het examen biologie voor vmbo-tl. Voor het 3e jaar wordt dit ook voor biologie havo en vwo gedaan, dit jaar beide worden beide door mij beheerd. Via onderstaande links zijn de gezamenlijke documenten voor dit schooljaar te bereiken.

Opmerkingen bij vmbo-tl examen biologie 2018 1e tijdvak

Opmerkingen bij havo examen biologie 2018 1e tijdvak

Opmerkingen bij vwo examen biologie 2018 1e tijdvak

Wil je meedoen dan kun je via bovenstaande links het document invullen of je informatie achter laten. Ken je collega’s die niet actief zijn op sociale media breng deze dan ook op de hoogte. Je kunt het document natuurlijk desgewenst ook alleen raadplegen zonder iets toe te voegen. Er zijn geen verplichtingen. Het is wel fijn als je even je naam achter laat als je het document gebruikt hebt.

Een voorbeeld hoe dit in de praktijk werkt: Opmerkingen bij vwo examen biologie 2017 1e tijdvak

Ik weet dat ook bij NaSk1 dit al een aantal jaar gedaan wordt, mogelijk ook bij andere vakken inmiddels. De ervaringen leren dat het erg prettig werkt. Heb je opmerkingen of suggesties voor aanpassingen dan hoor ik die graag.

 


Cijfers geven werkt niet – recensie

mei 7, 2018

Cijfers geven werkt niet, Ten Brink Uitgevers/Didactief 2013, geschreven door Dylan William (Embedded Formative Assessment, 2011) en vertaald en bewerkt voor Nederland door René Kneyberr, is een boek met een tamelijk provocerende titel. Het boek gaat in op de vraag van de leraar, hoé kan ik mijn leerlingen effectief kennis en vaardigheden aanleren?  Het werk van John Hattie, in zijn Visible Learning serie boeken, heeft laten zien dat formatieve evaluatie hiervoor een zeer krachtig gereedschap is. Maar hoe leer je leerlingen aan hun eigen werk te beoordelen? Het boek staat vol met tips waarmee je als leraar kunt controleren of je leerlingen het doel van een les begrepen hebben, of de les geland is en wat ze nog nodig hebben aan informatie om het einddoel te bereiken.

Het boek beschrijft dat evalueren op twee manieren kan gebeuren. Formatief, wanneer de leraar op basis van evaluatie het begrip of het leren van zijn uitleg wil verbeteren. Summatief, om tot een oordeel te komen of stof voldoende of onvoldoende wordt begrepen of beheerst. Een evaluatie kan nooit beide tegelijkertijd doen. Formatieve evaluatiestrategiën hebben tot doel de educatieve beslissingen leraren of leerlingen te verbeteren. Hiertoe wordt vastgelegd waar de leerling naar toe gaat, waar hij nu staat en hoe hij gaat komen waar hij naar toe gaat. Dit wordt elders ook wel aangegeven met de begrippen feed up, feedback, feed forward.

Het boek is op plaatsen best confronterend voor de leraar als lezer, terwijl het ook soms een feest der herkenning vormt. Lesgeven is ingewikkeld en het is vaak lastig voor leraren om hun eigen leerintenties en succescriteria te verwoorden.  Duidelijk gemaakt wordt in hoofdstuk twee van het boek hoe belangrijk het formuleren en begrijpen van leerintenties en succescriteria is en wat het verschil is tussen deze laatste twee. Er dient onderscheid gemaakt te worden tussen taakspecifieke en generieke criteria, tussen productgerichte en procesgerichte criteria en ook bij beschrijvingen is het van belang te letten op formeel versus leerling-vriendelijk taalgebruik. Hoofdstuk drie gaat in op het verkrijgen van bewijs van leerresultaten en geeft richtlijnen om gestelde vragen tot goede vragen te maken. Tijd komt langs als belangrijke factor voor het nemen van beslissingen van een leraar, nogmaals uitleggen of doorgaan, welke vooraf voorbereide vragen moet ik stellen? Kennis van de plaats in het leerproces waar de leerlingen zich op dat moment bevinden maakt dit makkelijker dit soort beslissingen waardevoller te nemen.

Hoofdstuk vier laat de waarde van feedback zien en verwijst naar het onderzoek dat laat zien dat cijfers niet werken. Leerlingen die alleen feedback ontvingen presteerden in vervolgopdracht beter dan leerlingen die alleen een cijfer kregen of een combinatie van feedback met een cijfer. Een cijfer stopt het leren. Tegelijkertijd laat dit hoofdstuk zien dat goede feedback zeer lastig is. De feedback dient taakgericht te zijn, op het juiste moment gegeven te worden en niet te vaak of te uitgebreid gegeven te worden. De feedback moet passen om zijn kracht te kunnen tonen.

Het boek bevat een pleidooi om zo min mogelijk cijfers te geven, bijvoorbeeld één per termijn op een middelbare school. Er zijn in plaats hiervan beoordelingssystemen nodig die bedoeld zijn om het leren te ondersteunen en waarin gegevens worden vastgelegd waarmee leraren, leerlingen en ouders kunnen bepalen waar leerlingen zich in het leerproces bevinden.

Het boek maakt zijn provocerende titel wat mij betreft zeker waar en laat overtuigend de waarde van formatief evalueren voor onderwijs en leren zien. Het originele boek is al uit 2011 en de Nederlandse vertaling uit 2013 maar ik heb het boek recent opnieuw gelezen, mede naar aanleiding van discussies met collega’s op school wat formatief evalueren nu precies is en hoe wij dat zelf inzetten in onze dagelijkse lespraktijk. Te weinig is mijn eigen duidelijke conclusie en ik raad iedereen die meer of minder bekend is met het begrip formatief evalueren van harte aan dit boek aan te schaffen. Er is de nodige discussie over wat formatieve evaluatie nu precies betekent en er wordt in dit kader vaak gesproken over formatief toetsen of formatieve assessment, wat tot de nodige (spraak)verwarring kan leiden. Dit boek helpt deze verwarring op te lossen. Voor geïnteresseerden die hiermee nog niet bekend zijn is de facebook groep ‘Actief leren zonder cijfers‘ zeker ook een aanrader om je bij aan te sluiten.

Het boek eindigt met een handig en bruikbaar overzicht van de ruim dertig praktische technieken die in de verschillende hoofdstukken aan de orde zijn gekomen en die een belangrijke essentie van het boek vormen. Zij maken het boek zo waardevol. De technieken geven aan hoe er concreet in de klas kan worden omgegaan met de besproken theorie. Natuurlijk sluit het boek met een lijst met referenties voor een ieder die zich meer wil verdiepen in een of meer van de besproken onderwerpen.

Bestellen
-bij de uitgever Ten Brink Uitgevers/Didactief

Inhoudsopgave
1: Wat is formatieve evaluatie
2: Verduidelijken, delen en begrijpen van leerintenties
3: Verkrijgen van bewijs van leerresultaten
4: Feedback die het leerproces stimuleert
5: Leerlingen activeren als bron voor elkaar
6: Leerlingen activeren als eigenaars van hun leerproces

Over de auteur(s)
Dylan William is voormalig docent en verbonden geweest aan het Institute of Education aan de Universiteit van Londen en aan de Educational Testing Service in Princeton. Hij werkt nu over de gehele wereld met docenten en heeft meer dan 10 boeken geschreven, vooral over formatieve evaluatie. René Kneyber is wiskundeleraar, lid van de Onderwijsraad, columnist van dagblad Trouw en schrijver van een aantal boeken over onderwijs, waaronder Orde houden in het voortgezet onderwijs, Het Alternatief en Neem gewoon ontslag. Hij is ook uitgever van andere boeken over onderwijs via Uitgeverij Phronese.


Klaskit, tools voor topleraren – recensie

mei 7, 2018

Een nieuwe serie blogsrecensies – boekbesprekingen

Klaskit – tools voor topleraren, LannooCampus | Anderz 2017, geschreven door Pedro de Bruykere is een relatief dun boekje, boordevol informatie. Er staat werkelijk geen woord teveel in (tenzij je de woorden sorry en euh overbodig vindt maar die maken het echt alsof je Pedro hoort spreken 😀 ).

Het is Pedro gelukt om in 125 vlot weglezende bladzijden verdeeld over 12 hoofdstukken een goed overzicht te geven van wat er op dit moment bekend is uit onderzoek naar onderwijs én hoe je dit als leraar in de klas kunt inzetten. Het boek gaat zeer praktisch in op de grote verscheidenheid aan verschillende ideeën over onderwijs. Er zitten voor mij twee hele duidelijke boodschappen in het boek. Ten eerste dat een goede leraar zijn zeer complex is en dat leraren het verdienen dat zij dit zelf zien maar vooral ook dat anderen dit zien. Ten tweede dat hét goede onderwijs niet bestaat, niet alles werkt voor iedere situatie, ieder doel, iedere leraar, iedere leerling. We weten van een aantal dingen dat ze vaak werken en dat het de moeite waard is deze toe te passen. Het is denk ik onze taak als leraren om deze dingen ook daadwerkelijk te weten, terwijl we tegelijkertijd ons beseffen dat onderwijs en lesgeven zeer complex is, en ons op de hoogte te blijven houden van nieuw onderzoek en nieuwe inzichten. Ik raad daarom iedere leraar, ervaren, beginnend, of nog in opleiding aan dit boek te lezen.  De combinatie van weten en twijfel die Pedro zo vloeiend naar voren laat komen in zijn woorden voelen tijdens het lezen als een verademing binnen de soms zeer uitgesproken en polariserende teksten gebezigd door andere schrijvers en sprekers over onderwijs.

De opbouw van het boek is strak. Elk hoofdstuk start met ‘welke vragen beantwoordt dit hoofdstuk?’ en eindigt met de belangrijkste conclusies ‘samengevat’. Tussen de hoofdteksten door staan in elke hoofdstuk korte paragrafen ‘meer leren’, waarin…. meer geleerd kan worden. In elk hoofdstuk komt een onderwerp (of lesmethode) aan bod waarbij wordt besproken waarom dat onderwerp of die methode van belang is, wanneer deze kan werken, maar ook zeker wanneer het dat (misschien) niet doet. Pedro laat duidelijk in zijn teksten naar voren komen wat écht werkt maar dat veel dit niet altijd hoeft te doen. Door de uitgebreide lijst referenties achterin het boek is het gemakkelijk om jezelf meer te verdiepen in een van de aangesneden onderwerpen.

Alle onderwerpen zijn goed gekozen en tezamen vormen zij een prachtig beeld van wat goed onderwijs inhoudt. De metafoor van het koken, waarvan ik vermoed dat dit zomaar een van de hobbies is van Pedro zou kunnen zijn, is goed gekozen; smaken verschillen en de beste ingrediënten vormen geen garantie voor succes. Het gaat zowel om de kennis van de ingrediënten als de vaardigheid om hier een heerlijke bij de klanten passende meergangen maaltijd mee te bereiden.

Ik heb het boek, dat verscheen in oktober 2017, met veel plezier gelezen en herlezen. Ik gun dit elke leraar, laat het je smaken.

Bestellen
-bij de uitgever LannooCampus of Anderz
-bij andere leveranciers zoals Bol.comManagementboek.nl, Van Stockum, Amazon

Inhoudsopgave
1 | Over koken, geneeskunde en evidentie
2 | Voorkennis, het leren begint
3 | De vakkennis van de docent
4 | Doe denken!
5 | Herhaal, pauze, herhaal, langere pauze, herhaal, enzovoort
6 | Het belang van oefenen
7 | Leer je leerlingen en studenten leren (ook wel metacognitie genoemd)
8 | Evalueer en geef feedback
9 | Werk multimediaal
10 | Heb een visie (maar het geeft niet welke visie)
11 | Zie je leerlingen graag
12 | Rode draden

Over de auteur
Pedro de Bruyckere is expert op het gebied van onderwijs en pedagogiek en bekend als bestrijder van onderwijsmythes. Hij werkt en doet onderzoek bij de lerarenopleiding secundair onderwijs van de Arteveldehogeschool in Gent. Hij behaalde zijn doctorstitel aan de Nederlandse Open Universiteit in Heerlen. Hij schrijft op zijn zeer veel gelezen blog X, Y of Einstein over onderwijs, cultuur, jongeren en media. Hij is internationaal spreker en één van de zeven onderwijsvernieuwers bij Vrij Nederland. Andere boeken die hij heeft geschreven zijn o.a. De jeugd is tegenwoordig, Jongens zijn slimmer dan meisjes en Ik was 10 in 2015.


Maak van je powerpoint presentatie een videoles

mei 6, 2018

Een nieuwe serie blogs… ik zoek nog naar een naam…

Als regelmatig gebruiker van verschillende ICT toepassingen tijdens mijn lessen krijg ik vaak vragen van collega’s die deze vorm hebben: ‘Kun jij mij even laten zien hoe….?’

Daar waar dit kan geef ik direct antwoord, maar dit blijkt niet zo efficiënt. Een tijdje later krijg ik dezelfde vraag, van een andere of soms zelfs dezelfde collega.

Een eenvoudige oplossing lijkt om met enige regelmaat bijeen te komen met collega’s die vergelijkbare vragen hebben. Dit blijkt toch lastig in de praktijk.

Tijd is een schaars goed in het onderwijs en mensen op hetzelfde moment op dezelfde plaats krijgen met dezelfde intenties is niet eenvoudig.

Dat laatste is mogelijk op te lossen door het niet langer hetzelfde moment en dezelfde plaats te laten zijn, wel met dezelfde intenties en ieder op zijn eigen tijd. Ofwel een soort flipping the classroom voor collegiale professionalisering.

In een serie blogs zal ik gaan proberen een aantal van de vragen die regelmatig terugkeren te beantwoorden. In eerste instantie voor de collega’s, maar mogelijk zijn zij ook nuttig voor anderen. Wij zijn als school een eind op weg met de transitie naar het gebruik van Chromebooks en G Suite om informatie te delen en samen te werken en zijn zojuist gestart met de overgang van Smartboards naar Prowise. Recente vragen gaan dus vooral over deze ontwikkelingen, maar in deze serie zal het ook gaan over het gebruik van handige web tools die op allerlei wijzen het lesgeven kunnen ondersteunen.

Deze eerste blog is een antwoord op de vraag hoe je filmpjes kunt maken die je met leerlingen kunt delen. Dat kan tegenwoordig verbluffende eenvoudig.

Maak van je powerpoint presentatie een videoles

In de laatste versie van powerpoint zit een schermopname functie. Dit betekent dat alles wat zichtbaar is op het scherm kan worden opgenomen, terwijl tegelijkertijd het geluid wordt opgenomen. Hiermee is het dus mogelijk van een standaard powerpoint een videoles te maken met toegevoegd geluid.

Je kunt deze video delen met leerlingen zodat zij;

  1. de les nog eens kunnen nakijken
  2. een gemiste les kunnen inhalen
  3. vooraf de video kunnen bekijken als je via flipping the classroom wilt werken en effectiever met opdrachten tijdens de les aan de slag wilt

Het maken van een videoles is voor de leraar ook een hele mooie manier om de les voor te bereiden. En een uitdagende. Probeer maar eens!

Stappen van je powerpoint presentatie een videoles te maken:

  1. Open een bestaande powerpoint presentatie of maak een nieuwe.
  2. Voeg een lege dia toe, klik op ‘invoegen’ (linksboven) en klik vervolgens op ‘scherm opname’ (rechtsboven).
  3. Selecteer het gebied dat je wilt opnemen via de ‘selecteer gebied’ tool die automatisch opent na stap 2.
  4. Zorg dat je de audio opname van je computer hebt aanstaan.
  5. Klik op de ‘opname’ knop. Alle activiteiten die nu plaatsvinden op je scherm worden opgenomen, voorzien van geluid.
  6. Wanneer je de opname wordt stopt zal de video bewaard worden in je powerpoint presentatie. Iedereen met wie je de presentatie deelt kan nu de video afspelen.

PS: Deze optie is (helaas, nog) niet aanwezig in powerpoint voor Mac.


Het eindexamen op de schop

mei 5, 2018

Dit artikel verscheen 28 april in Bionieuws 8

De examinering moet anders: flexibeler, met meer betrokkenheid van docenten, en minder druk op het centraal examen. ‘Past het eindexamen bij het onderwijs, of past het onderwijs bij de examens?’

‘De examinering in het voortgezet onderwijs is toe aan een herijking. De huidige examensystematiek beperkt de diepgang in het onderwijs en sluit niet goed meer aan bij het vervolgonderwijs en de eisen die de maatschappij stelt’, dat stelt de vereniging van scholen in het voortgezet onderwijs (VO-raad) in een rapport dat de raad eind maart naar buiten bracht. Volgens de VO-raad wordt de huidige examensystematiek gekenmerkt door een grote mate van inflexibiliteit en leidt de opzet tot teaching to the test.

Oefenen
‘Docenten zijn niet langer bezig met het onderwijzen van de inhoud, maar laten de leerlingen vooral oefenen met de technische kant van het examen-maken. Het examen is een doel op zichzelf geworden, in plaats van een middel om in kaart te brengen of een leerling klaar is voor de vervolgstap’, zegt Frans Droog, docent biologie en aangesloten bij de werkgroep CE-SE die zich bezig houdt met een nieuwe opzet het centraal examen (CE) en schoolexamen (SE).

In het pleidooi, dat aardig wat stof heeft doen opwaaien, komt de VO-raad met een aantal punten die anders moeten. De raad wil een grotere betrokkenheid van docenten bij het ontwerp van het centraal examen, een grotere flexibiliteit in examinering en de mogelijkheid tot maatwerk, minder nadruk op het centraal examen en een bredere toetsing van alle opgedane vaardigheden in het schoolexamen.

Schoolexamens bestaan voor een groot deel uit oude examenopgaven, terwijl het schoolexamen juíst de ruimte geeft om ook andere kennis en vaardigheden te toetsen’

‘In zijn algemeenheid kun je stellen dat het centraal examen volgens de meeste biologiedocenten past bij hun onderwijs. Maar anderzijds kun je daar ook uit concluderen dat het onderwijs juist past bij de examens en dat de constatering van de VO-raad dat het verworden is tot teaching to the test deels klopt’, bioloog Herman Schalk, leerplanontwikkelaar natuur en techniek bij nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling SLO. ‘Schoolexamens bestaan voor een groot deel uit oude examenopgaven en bevatten voor een groot deel CE-stof. En dat terwijl het schoolexamen juíst de ruimte geeft om ook andere kennis en vaardigheden te toetsen’,

Verlegenheid
De nadruk op het centraal examen kan volgens de VO-raad worden beperkt door het schoolexamen zwaarder mee te laten tellen. Een passend idee, maar eigenlijk is de ruimte waar de VO-raad om vraagt er al: deze wordt door docenten alleen te weinig benut. De reden? ‘Het is mogelijk een soort verlegenheid. Docenten willen wel, maar weten niet goed hoe. En dat is niet raar, want het is erg lastig om goede schoolexamenvragen te maken, zeker als het om alternatieve toetsvormen gaat. In de lerarenopleiding zou hier meer aandacht aan besteed mogen worden’, zegt Schalk. ‘Leraren zoeken nu bijvoorbeeld vragen op in een itembank, zoals die van de Nederlandse Vereniging voor Onderwijs in de Natuurwetenschappen (NVON) waar alle examenvragen vanaf 1980 in te vinden zijn. Deze vragen vormen voor veel docenten gangbaar examenmateriaal, terwijl de vraagstelling eigenlijk uit de tijd is. Er zit te weinig context in en richt zich te veel op de details in plaats van op het grote geheel’, aldus Schalk.

‘Docenten weten wel dat veldwerk, onderzoek uitvoeren en proefjes doen prima onderdeel kunnen zijn van het schoolexamen, maar de druk van de schoolleiding om goede examenresultaten te behalen ligt soms hoog. Leraren oefenen daarom liever nog een keer meer voor het centraal examen’, merkt ook Dirk Jan Boerwinkel op, voorzitter van de vaststellingscommissie voor centrale examens bij het College voor Toetsen en Examens (CvTE).

Schrappen
Niet alleen aan de weging mag volgens de VO-raad worden gesleuteld, ook de verdeling van de eindtermen kan beter. Voor biologie op havo en vwo geldt dat 60 procent van de eindtermen in het centraal examen wordt getoetst en de andere 40 procent in het schoolexamen. ‘Maar iedere docent weet dat niet iedere eindterm hetzelfde inhoudt: de ene term omvat meer stof dan de andere. Het is voor docenten lastig om alle beoogde examenstof binnen het beperkte tijdsbestek te behandelen. De meeste docenten schrappen daarom practica, contexten en groepswerk of beknibbelen op de behandeling van SE-stof’, aldus Schalk.

De raad is van mening dat een modulaire afname van examens grote flexibiliteit en meer mogelijkheid tot maatwerk biedt. Zowel Schalk als Boerwinkel zien dat niet helemaal zitten. ‘In het pleidooi spreekt men zich tegen: de raad ziet graag een modulaire afname, maar tegelijkertijd ook een betere samenhang tussen de eindtermen. Dat bereik je niet wanneer je de stof in stukjes opknipt’, is Schalk van mening. ‘Juist die samenhang is wat we graag willen, zeker bij een vak als biologie. Zo worden de vragen nu ook gesteld: leerlingen moeten binnen een context van het ene domein naar het andere kunnen springen’, zegt Boerwinkel.

‘Het is lastig om voor iedere vraag weer een nieuwe context te verzinnen waarbij de leerling zijn biologische kennis in brede zin kan toepassen.’

Een andere manier om de flexibiliteit van de examens te verhogen is het introduceren van meerdere afnamemomenten per jaar. ‘Als het moet dan kan het, maar simpel is het niet’, merkt Boerwinkel op. Volgens hem komt het opstellen van examenvragen voor een vak als biologie zeer nauw. ‘Het is lastig om voor iedere vraag weer een nieuwe context te verzinnen waarbij de leerling zijn biologische kennis in brede zin kan toepassen. Deze vragen kun je niet zomaar in een toetsenbank opnemen, in tegenstelling tot kennistoetsen met meerkeuzevragen, waarbij weinig van de cognitieve vaardigheden wordt gevraagd.’

Betrokken
‘Docenten hebben het gevoel dat ze niet voldoende betrokken worden bij de ontwikkeling van het centraal examen. Juist die betrokkenheid zorgt voor een breed draagvlak en vergemakkelijkt de implementatie van een vernieuwde examinering. Gelukkig wordt daar door het CvTE nu al iets aan gedaan’, zegt Droog. Boerwinkel bevestigt dit: ‘Het CvTE test de mogelijkheid om docenten zowel in de periode voorafgaand aan de examens als nadien de kans te geven om examenvragen te evalueren en veranderingen aan te brengen in het correctiemodel. In beperkte vorm gebeurt dit al bij biologie-examens: kort na afname komen de NVON-kringvoorzitters bijeen om de examens te evalueren en eventuele aanvullingen te doen op het correctievoorschrift.’


%d bloggers liken dit: