De Leerling Centraal

januari 24, 2015

Deze blogpost is geschreven voor de NOT 2015, als onderdeel van een serie blogposts waarin United4Education zichzelf voorstelt en laat zien hoe zij binnen duizend dagen de beweging naar werkelijk vernieuwend onderwijs onomkeerbaar in gang wil zetten door een gerichte en actieve aanpak gebaseerd op de transitiewetenschap.

Het transitiepad ‘De Leerling Centraal’ van United4Education richt zich op de invloed van de leerling op zijn eigen onderwijs. Wat en hoe willen leerlingen leren? Waar lopen zij tegenaan in de huidige organisatie van het onderwijs? Welke ideeën hebben zij om dit te veranderen? Hoe kan het proces om leerlingen meer invloed te geven vorm gegeven worden? Hoe kan er gebruik gemaakt worden van de expertise over leren die binnen de groep leerlingen aanwezig is?

Het transitiepad ‘De Leerling Centraal’ bestaat op dit moment uit 30 mensen uit alle niveau’s en geledingen van het onderwijs. Van PO tot HBO, van leerkracht tot directeur en ouder. De wens tot het werkelijk centraal stellen van de leerling wordt breed gedeeld.

Achtergrond

In veel schoolplannen staat het in een of andere vorm: ‘De leerling staat bij ons centraal’.

Maar hoe vaak is dit ook echt zo? De praktijk leert dat op dit moment vooral de organisatie centraal staat. Er zijn x vakken die een x aantal uren moeten worden gegeven. Er zijn x docenten die een x aantal uren lessen moeten verzorgen. Er is een rooster dat deze eisen samenbrengt om het x aantal lokalen zo efficiënt mogelijk te vullen. Op dit moment wordt lesgeven georganiseerd. Wij zouden graag leren organiseren.

Om de leerling werkelijk centraal te stellen is het nodig dat de leerling gehoord wordt. Leren gebeurt in de hoofden van leerlingen, dit maakt leerlingen hiermee ervaringsdeskundigen. Wat werkt? Wat werkt niet? Wat zou wel werken?

Werkwijze en stand van zaken

Het transitiepad is twee wegen ingeslagen. Als eerste zijn we begonnen met de initiatieven die er al bestaan om leerlingen inspraak te geven in hun eigen leren te verzamelen en zichtbaar te maken. Aanmelden van initiatieven kan door iedereen, via het volgende formulier, en wij roepen iedereen op dit vooral ook te doen. Deze initiatieven, alsmede alle activiteiten van het transitiepad ‘De Leerling Centraal’ zijn terug te vinden op de website die hiervoor is gestart.
Alle initiatieven zullen gegroepeerd worden en in subgroepen zullen we deze initiatieven gaan analyseren met als leidende vragen wat essentieel is voor succes en hoe wij wat werkt kunnen delen en versterken. Wij zullen hiervoor actief contact opnemen met deze initiatieven, waarbij we vooral direct contact zullen zoeken met de leerlingen zelf.

Het tweede pad dat we zijn ingeslagen is het een actief vervolg geven van een van de initiatieven die we zijn tegengekomen. De Quadraam scholengroep heeft leerlingen een kans gegeven een plan te maken om hun eigen lesdag samen te stellen en deze ook daadwerkelijk uit te voeren. De resultaten hiervan hebben zij gepresenteerd op de TEDxQ dag en zijn hier terug te zien. Wij zien dit als een fantastische manier om leerlingen een stem te geven en deze stem ook landelijk te delen. Wij streven er daarom naar voor 1 oktober een soortgelijke activiteit op 75 scholen te gaan laten uitvoeren. Dit zullen scholen zijn van alle niveaus, van PO tot HBO. De ervaringen van deze lesdagen zullen op 1 oktober worden gepresenteerd door de leerlingen zelf, tijdens een aantal regionale bijeenkomsten volgens het TEDx format. Tijdens de tweede grote jaarlijkse bijeenkomst van United4Education op 1 oktober zal hiervan live verslag worden gedaan.

Op 5 februari, tijdens de tweede introductiebijeenkomst van United4Education, op de HAS in Den Bosch, zullen er namens dit transitiepad natuurlijk leerlingen aanwezig zijn om onze plannen toe te lichten. Als je interesse hebt: aanmelden voor deze bijeenkomst kan via een mail aan aanmeldingen@united4education.org

United4Education op de NOT

United4Education zal op de NOT een aantal presentaties verzorgen en iedereen is van harte uitgenodigd om kennis te komen maken en van gedachten te wisselen.

Woensdag 28 januari.
10.15 – 11.00 uur. De Leerling Centraal. Harald Wiggers en Sandra Verbruggen.
12.15 – 13.00 uur. Agora, revolutionair nieuw leerconcept voor het VO. Omdat het anders moet en blijkt dat het anders kan. Sjef Drummen.

Donderdag 29 januari.
12.15 – 13.00 uur. De democratische school: ultieme leerlingparticipatie. Simone Haenen.

Zaterdag 31 januari.
10.15 – 11.00 uur. Faciliteren van onderwijstransitie – van iedereen langs dezelfde lat, naar iedereen tot volle bloei. Claire Boonstra.
12.15 – 13.00 uur. Onderwijsonderzoek: waardeloos? Hartger Wassink.


Twee weken tot tweede edcampNL

januari 24, 2015

Vandaag over precies twee weken zal het tweede edcampNL gaan plaatsvinden. Zaterdag 7 februari, Oranje Nassau College, lokatie Clauslaan, Zoetermeer.

Gisteren hebben Marco, Gerard en ik daarom onze laatste bijeenkomst gehad om alles op de locatie nog even goed door te nemen. We zijn er helemaal klaar voor en hebben er weer veel zin in!

We gaan op dit moment richting de 100 deelnemers, met een mooie spreiding over alle geledingen van het onderwijs, van PO tot HBO. Er komt zelfs een heuse onderwijstoerist! Zo’n 30% van de deelnemers geeft aan wel een of meer sessies te willen verzorgen, dus over het aanbod maken we onze geen zorgen. We gaan niet uitgebreid noemen wie wat zou willen gaan vertellen maar onderwerpen die we langs hebben zien komen zijn: programmeren met kinderen, systeemdenken, mediawijsheid, omgaan met online informatie, docent- versus leerlinggestuurd onderwijs, de rol van de mentor en die van de vakdocent, werken met een 3-D printer, hoe creëer  je een uitdagend leerklimaat voor docenten, formatieve evaluaties, schoolzone, kracht van visual notes, hoe stimuleer je kinderen de juiste vragen te stellen, Genius Hour, de Stem van de Leerling en nog veel meer.

Aanmelden voor dit tweede edcampNL kan natuurlijk nog steeds! En wel heel eenvoudig door het invullen van het formulier dat hier te vinden is. We zien je graag!

Ben je onbekend met wat edcampNL is en wil je een idee krijgen hoe zo’n dag er uitziet,  of wil je het onbeschrijfelijke gevoel dat aanwezig was tijdens het eerste edcampNL nog eens herbeleven, bekijk dan de video die Leraar24 van deze dag maakte.

Je kunt op de website van edcampNL ook een pagina vinden die uitlegt wat een edcamp is en voor meer sfeer impressies zijn er links te vinden naar de meer dan twintig (!) blogs die er over zijn geschreven.

Ik vind het zelf weer spannend maar zie er ook erg naar uit. En als ik, soms, heel even, twijfel of het allemaal wel de moeite waard is lees ik een aantal van de suggesties die wij op het aanmeldingsformulier hebben mogen ontvangen:

Graag wil ik jullie danken voor dit weer schitterende initiatief

Het wordt een mooie dag!

Kan ik nog helpen bij de organisatie?

Super dat jullie het weer doen!

Ik biedt mijn hulp aan bij de organisatie

#zinin

Nieuwsgierig

Het zal weer warm leren worden. Heerlijk!

Oranje Nassau College 2015-01-24_1746

 

 

 


Verrassing!

januari 4, 2015

stickgirlWat is het belangrijkste dat leerlingen zouden moeten leren bij de ‘beta-vakken’?

Door Richard Feynman is dit ooit omschreven als een houding: ‘wetenschappelijke integriteit’. Het is de bereidheid om al het mogelijke te doen om te onderzoeken of jouw favoriete theorie, over wat dan ook, wel degelijk juist is. Wat dit precies betekent en hoe ver je precies moet gaan is niet te expliciteren, maar de hoop is dat leerlingen het oppakken door alle gegeven voorbeelden.

Deze houding aanleren is makkelijker gezegd dan gedaan.

Leerlingen, of wie dan ook, overtuigen dat zij het bij het verkeerde eind kunnen hebben is lastig, zwaar, vermoeiend. Het vereist activiteit om naar signalen te zoeken dat onze eigen veronderstellingen onjuist zijn. Een indruk is snel gevormd en beinvloedt de interpretatie van de feiten die pas daarna worden gepresenteerd.

Een signaal dat onze veronderstellingen wel eens onjuist zouden kunnen zijn is het gevoel van verrassing. Ons brein voorspelt continu wat we verwachten dat er gaat gebeuren. De meeste van ons zijn ons zijn zich hier de meest tijd niet van bewust. Totdat er iets onverwachts gebeurt! Verrassing!

Een afwijking van de standaard wordt graag ‘weg’ uitlegd, als uitzondering. Maar de uniekere kwaliteit om dit niet te doen leidt vaak tot goed onderzoek.

Leuk verhaal, maar wat moet je hiermee in het onderwijs, dacht ik.

Verrassing!

Laat leerlingen opschrijven:

  1. wanneer zij verrast zijn
  2. waarom zij verrast zijn
  3. wat dit vertelt over henzelf

Een docent, Charlie Toft , heeft dit een semester lang gedaan en zo meer dan 1000 momenten van verrassing verzameld. Dit leerde hem, en zijn leerlingen, o.a. het volgende over verrassingen en hun oorzaken:
– een fout die voorkomen had kunnen worden
– een verrassend goed of slecht resultaat

Verrassing: we waren te laat
Reden: we hadden op het schema gekeken maar naar de verkeerde tijd
Wat vertelt dit: zeker zijn van de informatie is noodzakelijk

Verrassing: ik dacht dat we het dansje dat we moesten instuderen erg moelijk was
Reden: omdat het nieuw was en ik er nog nooit van gehoord had
Wat vertelt dit: nieuwe dingen zijn niet per se moeilijk

Verrassing: ik was patat aan het bakken en niet naar mijn moeder geluisterd en ze werden helemaal zwart
Reden: ik dacht dat ik wel kon koken en frieten bakken leek me niet zo moeilijk
Wat vertelt dit: ik moet beter luisteren naar mijn moeder, als het over koken gaat

Na afloop van het semester vroeg Charlie Toft aan zijn leerlingen of het bijhouden van hun verrassingen hun gedrag in de toekomst zou beïnvloeden. Zeventig procent zei ja. Met als opvallendste opmerking voor mij: “ik heb het vaker mis dan ik denk, maar dat voel ik niet op dat moment, ik realiseer me het alleen later.”

Het lijkt mij een geweldig instrument.

Een lijst met verrassingen.
Ik ga dat dus doen.
Ik laat me graag verrassen.
Ik word graag tot nadenken aangezet.

En zo bedenk ik me dat het verhaal begon met ‘beta-vakken’ maar in elk vak, of beter gezegd in alles wat wij zo graag willen leren, is verrassing een welkome aanvulling en instrument.

Bronnen
– What a great idea: http://larryferlazzo.edublogs.org/2015/01/02/what-a-great-idea-surprise-journals-it-has-great-student-examples-too/
http://www.slate.com/articles/health_and_science/science/2015/01/surprise_journal_notice_the_unexpected_to_fight_confirmation_bias_for_science.1.html


Onderwijsmoment

januari 4, 2015

Blogpost onderwijsmoment moment-in-time

Het is mij niet gelukt.
Een bijdrage leveren aan dit prachtige initiatief van Karin Winters: onderwijsmoment.

Onderwijsmoment is een website met verhalen uit het onderwijs door mensen uit het onderwijs die vertellen wat bij hen de meeste indruk heeft achtergelaten het afgelopen jaar. Inspirerende verhalen, ontroerende verhalen, kleine verhalen, grote verhalen. Herkenbare verhalen, verrassende verhalen. Fijne verhalen en mooie verhalen. Pijnlijke en verrijkende verhalen. Neem wat tijd om deze verhalen te lezen als je wilt weten wat er in onderwijs gebeurt en wat meer is dan je er in de krant, op een afstand, door een filter, over leest.

Karin is een voorbeeld van iemand die niet direct betrokken is bij het primaire onderwijsproces maar er een ongelofelijk groot hart voor heeft. Karin is een voorbeeld van een zelfstandige, een ‘adviseur’, die het niet doet om het geld, maar die het doet omdat zij wil dat het onderwijs beter wordt. Zij is dus ook altijd bereidt hier iets voor te doen.
Ze zijn er, volop, in het onderwijs. Adviseurs. Gooi ook hen, net als leerlingen, niet op een hoop, hoe vermoeiend dit soms ook mag zijn. Kijk even iets langer, iets dieper, iets opener.

Ik was gevraagd om voor onderwijsmoment iets te schrijven en had direct toegezegd dit te doen en was er ook aan begonnen en had dit ook heel graag afgemaakt.
Maar er kwam iets tussen.
Mijn lijf en mijn omgeving vertelden mij dat mijn geest even niet langer de baas was. Het was tijd voor wat rust en afstand. En wie ben ik om niet naar mijzelf te luisteren?
Het klinkt natuurlijk wel leuk: ‘lesvrijeperiode’, maar soms moet het toch, schijnbaar, niet alleen dat zijn, maar iets meer dan dat.

Het is mij dus niet gelukt.
Een bijdrage leveren aan ‘onderwijsmoment’.
Of toch wel?

Mijn onderwijsmoment is onderwijsmoment.
Zij heeft mij de ogen voor iets geopend en doet dit met regelmaat opnieuw.
Bedankt Karin!

Blogpost onderwijsmoment cropped-karin3


Waarom en hoe ik kantel

november 25, 2014

Onze toekomst is onzeker.
De toekomst van ons onderwijs is onzeker.
Onzeker onderwijs kan ons helpen voorbereiden op een onzekere toekomst.

Momenteel wordt er, nog meer dan anders, gesproken over onderwijs en de ruimte die er aan het ontstaan is en al zou zijn om het anders in te richten. Die ruimte is in de praktijk vooralsnog erg beperkt. Ik zou die ruimte graag veel groter zien.

Ik omarm initiatieven die vanuit het onderwijs zelf worden ontplooid. Experts in het veld die zelf aan de slag gaan om het onderwijs te veranderen. Omdat zij zien dat het nodig is. Omdat zij voelen dat het goed is. Omdat zij durven te gaan geloven dat het kan.
De politiek heeft een verantwoordelijkheid jegens de samenleving om goed onderwijs mogelijk te maken. De politiek heeft ook een agenda die te kort is voor wat goed onderwijs behoeft. Elke vier jaar verandert er iets in de politiek. Dat is te vaak. Beloftes kunnen niet worden nagekomen. Ik zou graag meer vertrouwen zien in de experts. Niet die aan de zijkant, maar die in het midden. Leerkrachten en leerlingen.

LoesjeWaaromMoeilijkDoenAlsHetSamenKan-255x300

Het gaat niet om woorden., maar je moet ze wel gebruiken om iets te zeggen. Het gaat niet om kantelen, het gaat niet om excellentie, niet om 21e eeuwse vaardigheden, niet om tablets, niet om hypes, het gaat niet om mode-woorden. Ik heb een allergie voor mensen die een allergie hebben voor woorden en hierdoor de intenties en ideeën niet meer zien. Het gaat om onderwijs. Het gaat om onze toekomst. Het gaat om mensen. Ik zou graag meer ruimte zien voor onze experts.

Ik doe graag mee aan het helpen versnellen van de onvermijdelijke veranderingen in het onderwijs. Ik doe dit graag actief en niet alleen met woorden.

Ik ben bestuurslid van The Crowd, een vereniging van mensen in het onderwijs die de regie over hun eigen professionalisering in handen wil hebben. Zij leren van en met elkaar. Zij delen elkaar’s expertise. Leden van The Crowd organiseren zelf activiteiten, over iets waarin zij expert zijn en dat zij willen delen, of over iets dat zij wil leren en waarvoor zij een expert zoeken, binnen The Crowd of daarbuiten.logo_the-crowd.png

Ik ben een van de organisatoren van edcampNL. Een voorbeeld van een manier waarop binnen het onderwijs van en met elkaar geleerd kan worden zonder dat daar dure organisatoren, dure experts, dure lokaties, vooropgezette targets en fancy folders voor nodig zijn. Puur leren. Er wordt een dag geprikt en een locatie en wat er wordt geleerd door te delen wordt op die dag zelf pas duidelijk. En dat werkt!

EdcampNL logo open 2013-08-10_1924

Ik wil graag dit soort initiatieven onder het voetlicht brengen en ze zichtbaar maken. Ze verbinden en zo versterken. Eilanden van schoonheid samenbrengen zonder ze te vervuilen. Ondersteunen zonder te oordelen. Ik wil ruimte hebben en dus ruimte geven.

Daarom “kantel” ik. Doe je mee?

Bovenstaande is de voorlopige tekst van mijn bijdrage aan de site Nederland Kantelt die op 27 november het licht zal zien tijdens de presentatie van het boek “Verandering van Tijdperk: Nederland kantelt” van Jan Rotmans. Kantelen vindt plaats op verschillende gebieden in de samenleving en onderwijs is er daar één van. De vorm die het binnen onderwijs heeft genomen is United4Education. Dit is een groep mensen die alle prachtige initiatieven die er op dit moment leven binnen het onderwijs wil verzamelen, zichtbaar maken, verbinden en versterken met als doel de kritische massa te bereiken om de gewenste veranderingen ook verantwoordelijk te kunnen gaan uitvoeren. Binnen United4Education ben ik een van de verbinders van het transitiepad ‘De leerling centraal, altijd en overal’. Alle input is welkom!

t-kantelen


Laat leerlingen meer kiezen, begin met wat kleins

november 24, 2014

Dalton uren VVV logo 2013-01-26_1045Ze gaan weer beginnen! Morgen!
De VVV-uren. Elk jaar weer even spannend.
VVV-uren? Wat zijn dat? Heeft dat iets met VVV-bonnen te maken?
Nee, dat niet.
Hoewel…..
VVV-uren zijn ook een kadootje voor leerlingen en zij mogen zelf deels bepalen welke vorm het kadootje krijgt.

Op onze school, het Wolfert Lyceum in Bergschenhoek, een Dalton school voor havo-vwo-gymnasium, hebben leerlingen Daltonuren in hun rooster staan. Dit zijn uren die op andere scholen ook wel bekend staan onder de naam keuzewerktijduren of iets van dien aard. Leerlingen mogen tijdens deze uren zelf kiezen naar welk vak of naar welke docent ze gaan. In het rooster staan deze Daltonuren dagelijks gepland op het 4e of 5e uur van de dag en het aantal is oplopend per leerjaar. Van 3 in klas 1 en 2, via 5 in klas 3 tot 7 in klas 4 en hoger.

Een aantal jaar geleden bleek er behoefte aan en ruimte voor invulling van deze uren door meer dan alleen de bestaande vakken en zo zijn de VVV-uren geboren: Verbetering – Verbreding – Verdieping.
In drie jaar tijd zijn deze VVV-uren uitgegroeid van een experiment voor alleen de 1e klassen naar een breed gewaardeerd begrip binnen de school. Gedurende 6 weken wordt er één uur per week op een vast moment gewerkt aan iets waarvoor anders geen ruimte is binnen de bestaande vakken. Niet voor de docent en niet voor de leerlingen.
Het is nu dus voor het 3e jaar dat de ruim 500 leerlingen uit de klassen 1 tot en met 3 kunnen kiezen uit een zeer gevarieerd aanbod aan verrijkende modules om tijdens de Daltonuren uit te voeren.

Door de docenten zijn inmiddels bijna 50 modules (vijftig!) ontwikkeld waaruit de leerlingen kunnen kiezen. In deze eerste serie dit jaar worden er daarvan 26 aangeboden.
Deze modules varieren van Chinees (gegeven door een echte Chinese) tot project Waterraket (gegeven door een van de conciërges), van jongleren tot lessen in planning, van plintgedichten tot stop-motion video’s maken, van creatieve blogs schrijven tot Frans praten met je handen, van debatteren tot de blues, van beeldhouwen tot koken, van striptegels bakken tot hoe je een echte ster kunt worden, van het geheugenpaleis tot hoe werkt dat dan?

 

VVV-uren zijn een prachtige manier om leerlingen kennis te laten maken met onderwerpen en vaardigheden die in het reguliere curriculum niet aan bod (kunnen) komen. VVV-uren vormen ook een hele fijne manier voor collega’s om aan elkaar en leerlingen te laten zien waar zij nog meer in bedreven zijn, naast hun eigen vak, of waarin zij expert zijn, binnen hun vak. VVV-uren maken het mogelijk voor docenten en leerlingen elkaar te leren kennen buiten het vak, buiten de toetsen en de cijfers, binnen een gezamenlijk gedeelde passie, binnen een warm bad van herkenning en erkenning.

De organisatie van de VVV-uren op het Wolfert Lyceum ligt in handen van het VVV-uren team, dit jaar bestaande uit mijn enthousiaste collega’s Benjamin, Dick, Freek en Jasper en mijzelf, en ik maak graag gebruik van deze gelegenheid om mijn collega’s te bedanken voor al het werk dat zij achter de schermen uitvoeren om de VVV-uren ook dit jaar weer tot een succes te maken. Natuurlijk wil ik ook alle collega’s bedanken die onze leerlingen voorzien van al die fantastische modules om uit te kiezen.

Meer informatie over de VVV-uren is te vinden op de VVV-uren wiki waar onder andere een beschrijving is te vinden van de regels en afspraken en van alle modules dit deze periode worden gegeven, of eerder zijn gegeven.
Opmerkingen, suggesties en vragen zijn natuurlijk van harte welkom!

VVV-uren? Een feestje dat ik meer docenten en leerlingen wens samen te vieren.

VVV-uren? Toch een soort VVV-bonnen voor leren?

 


edcampNL twee komt er aan

november 2, 2014

EdcampNL logo open 2013-08-10_1924

Op 5 oktober 2013 was het eerste edcamp in Nederland, met de toepasselijke titel edcampNL.

Ik was een van de organisatoren en heb de respons op het edcampNL als een ongelofelijk warm bad van intense inspiratie en enerverende energie ervaren.

Op 7 februari 2015 zal het tweede edcampNL plaats gaan vinden. Op het Oranje Nassau College locatie Clauslaan, in Zoetermeer.Oranje Nassau College logo 2014-11-01_1527

Weer ben ik een van de organisatoren. Omdat blijkt dat dit het enige is dat hiervoor nodig is. Iemand die opstaat en het organiseren start. Omdat ik weet dat er ongelofelijk veel geleerd gaat worden doe ik dat met veel plezier. Maar niet alleen natuurlijk. Marco Claassen en Gerard Dummer hebben een soortgelijk gevoel en doen ook mee. Gerard was er ook de eerste keer al bij.

De eerste keer durfde ik niets te verwachten en was ik enorm overweldigd door de respons. Ik was er stil van.

Er waren 190 inschrijvingen, er werden 20 blogposts over geschreven! Iedereen was positief. Er is dus ruimte voor edcamps in Nederland. Er is dus behoefte aan edcamps in Nederland.

Nu durf ik bijna te hopen dat er meer inschrijvingen zullen komen dan er plaats is.

Nu durf ik bijna te hopen dat we kunnen gaan zeggen: het is vol.

En dat we dan zullen kunnen verwijzen naar het 3e edcampNL, dat er dan natuurlijk ook gaat komen. :)

Om een indruk te krijgen hoe het eerste edcampNL was kun je het filmpje bekijken dat Leraar24 van deze dag maakte. Of je kunt één van de twintig blogs lezen. Je kunt het filmpje en de blogs hier vinden.

Inschrijven voor het 2e edcampNL kan via onderstaand formulier. Ik zou er snel bij zijn :)

 

 

 

 


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 3.904 andere volgers

%d bloggers op de volgende wijze: