Leer me dan!

mei 13, 2015
Blogpost Leer me dan drukdruk
In Belgie wordt gewerkt aan een grote hervorming van het vervolgonderwijs. Hieronder de bijdrage van een leerling, Alice Elliot, aan het debat hierover. Het is een beschrijving van een gedreven persoon met een oproep aan het onderwijs. Het is niet de standaard maar het geeft zeker te denken. Het betreft de situatie in Belgie maar is misschien niet zo heel veel anders in Nederland. Zien docenten hun leerlingen wel vaak genoeg zoals zij thuis doen? Zijn docenten zich bewust van de druk die leerlingen voelen? Durven docenten na te denken over het doel van onderwijs als leerlingen dit soort meningen delen en dit soort vragen stellen?

Het is donderdagavond, half twaalf. Met mijn cursus wiskunde voor me zit ik aan één stuk door te geeuwen. Een verdieping lager liggen mijn ouders al in hun bed. Slaperig werk ik een vraagstuk over goniometrische functies af om zodadelijk nog een laatste keer de leerstof Romeins Recht door te nemen. De afgelopen week heb ik elke avond tot na elf uur voor school gewerkt. Morgen heb ik drie herhalingstesten. En dit weekend wordt al even druk want er moeten twee presentaties en een groepswerk worden afgewerkt.

Ik zit in het vijfde jaar ASO Latijn-Moderne talen, en natuurlijk heb ik niet altijd zoveel werk als hierboven beschreven. Maar de avonden waarop ik meer dan een uur vrije tijd over heb, zijn schaars geworden. Veel van mijn vrienden hebben hobby’s moeten opgeven omdat ze die niet langer konden combineren met school.

In vergelijking met de energie die ik in studeren stop, hou ik er enorm weinig aan over. En dat is jammer.

Het Algemeen Secundair Onderwijs heeft als functie een zo breed mogelijke basis mee te geven. Hoewel ik vrijwel continu bezig ben met school, heb ik niet het gevoel dat ik de afgelopen jaren zoveel heb geleerd. Vraag me iets over de aardrijkskundeleerstof van het derde jaar en ik sta met mijn mond vol tanden. In vergelijking met de energie die ik in studeren stop, hou ik er enorm weinig aan over.

Wanneer een examen gedaan is, telt alleen nog de leerstof van het volgende vak. De leerstof die we er een paar dagen eerder wanhopig in gepropt hebben, is volledig naar de achtergrond verdwenen. Vrijwel alle details ben ik direct na het examen alweer vergeten. En wanneer mijn jongere zusje me twee jaar later komt vragen of ik haar kan helpen met chemie, of haar wil ondervragen over geschiedenis, merk ik dat ik er bijna niets meer over weet.

En dat is jammer. Is onze manier van onderwijs wel zo efficiënt en rendabel wanneer meer dan drie kwart van de leerstof uiteindelijk in ons kortetermijngeheugen belandt? We worden gedurende het schooljaar wel aangespoord om te herhalen, maar iedereen weet dat slechts een enkeling dat ook daadwerkelijk doet. Moeten we niet dringend eens op zoek gaan naar een andere manier van onderwijs? Een manier van onderwijs die wél efficiënt en rendabel is, die ervoor zorgt dat we er op lange termijn veel meer aan hebben?

Neem nu de taalvakken. Zou talen leren niet veel meer praktijkgericht moeten zijn? Want in vergelijking met het aantal uren dat we erin stoppen, hebben slechts weinigen het gevoel dat ze na afloop van hun humaniora écht goed Frans kunnen. We hebben het vak nochtans wel zo’n drie tot vijf uur per week. Met de moderne technologieën zouden we daarvan toch minstens een uurtje al Skypend moeten kunnen doorbrengen? Met Franstalige scholen bijvoorbeeld. Een taal leren door te spreken met Franstaligen lijkt me veel zinvoller dan zinnetjes vertalen en woordjes leren in je werkschrift.

School krijgt mijn honger naar kennis niet gestild.

Ik ben altijd leergierig geweest, maar heb het gevoel dat school me niet meer echt kan boeien, kan motiveren. Mijn motivatie om voor school te werken is om mijn ouders tevreden te stellen, om mijn jaar niet over te moeten doen, om zo veel mogelijk toekomstmogelijkheden open te houden. Mijn motivatie is géén honger naar kennis, terwijl dàt het juist zou moeten zijn. Of laat ik het anders zeggen: school krijgt mijn honger naar kennis niet gestild. De dingen die ik op school leer zijn ongetwijfeld belangrijk, maar vaak slaag ik er niet in om het nut er van in te zien. Geschiedenis, talen, godsdienst, esthetica… Ik vind het allemaal enorm interessant, en toch zit ik een groot deel van de leerstof gewoon zonder nadenken van buiten te blokken.

Waarom die acht op tien me dan toch blij maakt weet ik niet. Het is een teken dat ik goed geleerd heb, een bevestiging dat er niets mis is met mijn geheugen, dat ik in staat ben om na te denken. We leren dat een acht op tien goed is, een zes middelmatig en een vier ondermaats. Punten lijken wel het enige wat van belang is, niemand die zich afvraagt of we van al dat studeren ook daadwerkelijk iets geleerd hebben.

Die cijfergerichte motivatie is volgens mij volledig fout. Het is juist zo belangrijk dat jongeren gemotiveerd worden om écht te willen leren, en niet om hun ouders tevreden te stellen, of gewoon om de beste van de klas te zijn. Leren zou geen verplichting, last of straf moeten zijn, maar iets wat we graag doen. We zitten tenslotte twaalf jaar lang op de schoolbanken, dan kunnen we toch proberen om van die periode iets leukers te maken?

Onze samenleving verandert enorm snel, maar het onderwijs lijkt niet mee te veranderen.

Leraren moeten zich aan hun leerplannen houden en dat lijkt het allerbelangrijkste. Dat de leerlingen in staat zijn om een zelfstandig, gezond en maatschappijkritisch leven te leiden wanneer ze de middelbare school verlaten, lijkt bijzaak.

Dat die eindtermen niet werken, verbaast me eerlijk gezegd niet.

Leren leren, sociale vaardigheden, opvoeden tot burgerzin, milieu- en gezondheidseducatie. Het zijn allemaal mooie eindtermen – en ook erg belangrijk – maar blijkbaar moeilijk haalbaar. Na vijf jaar middelbare school worstelen velen nog steeds met onze studiemethode, weten we nog veel te weinig over actuele politiek en moet ik vaststellen dat leeftijdsgenoten vaak liever het papiertje van hun koek op de grond achterlaten, dan dat ze twintig meter naar de vuilnisbak lopen.

Dat die eindtermen niet werken, verbaast me eerlijk gezegd niet. Leerkrachten weten niet hoe die vaardigheden en attitudes aan te pakken, want ze gaan over meer dan hun afgebakend vakgebied. En je kan er geen cijfer op plakken.

Ik denk dus dat ons onderwijssysteem dringend toe is aan verandering. Meer permanente evaluatie en herhaling, minder marathonblokken om snel weer te vergeten. Dat is veel zinvoller. En als je leerlingen wil motiveren om te leren, dan moet je ze ook tonen waaròm leren zo belangrijk is, en hoe geweldig het is om veel te weten. Je moet hen aan projecten laten werken waar ze achteraf ook fier op kunnen zijn, in plaats van ze hapklare brokken leerstof te presenteren die ze totaal niet kunnen plaatsen in de wereld.

Leerstof moet ons nieuwsgierig maken en een nieuwe wereld doen opengaan, in plaats van ons alleen te doen zuchten.

Je moet niet verwachten dat leerlingen vanzelf het nut inzien van de leerstof. Leerkrachten moeten net veel meer energie steken in het doen inzien van dat nut en wat je ermee kan bereiken. Door leren leuker te maken. Leerstof moet ons nieuwsgierig maken en een nieuwe wereld doen opengaan, in plaats van ons alleen te doen zuchten over het aantal pagina’s dat tegen morgen weer geblokt moet worden.

Het einde van mijn middelbare schoolcarrière komt stilaan in zicht. Grote veranderingen zal ik dus niet meer meemaken. Maar voor mensen zoals mijn jongere zus, hoop ik dat ze ooit even hard naar school zullen uitkijken, als naar vakantie.

Update: Na het verschijnen van deze post kreeg ik een reactie uit Belgie in de vorm van een tweet van @AnnDejaegher. Het blijkt dat Alice Elliot gisteren op de Belgische T.V. was in het programma Reyers Laat en hier sprak met de Vlaamse minister van onderwijs Hilde Crevits, die ver kan meegaan in de mening van Alice over het huidige onderwijs. De minister sluit zich aan bij Alice en wil docenten meer vrijheid geven. De uitzending is hier terug te zien.

Bron:
http://charliemag.be/wereld/leren/


Leerlingen ruimte geven voor moois: VVV-uren tunnelproject

mei 12, 2015

Al een aantal jaren werken we op onze school met VVV-uren. Verbetering, verdieping, verrijking voor leerlingen, geleverd door de inzet, de interesses, de motivatie, de connecties, de extra kwaliteiten, die iedere docent naast zijn vak heeft. Sommige van deze modules zijn het delen meer dan waard. Hieronder een voorbeeld.

De beschrijving van de module ‘Tunnelproject’ op de wiki van de VVV-uren op het Wolfert Lyceum.

We willen even je aandacht vragen voor een bijzonder project.
Heb je creatieve ideeën? Ben jij kunstzinnig aangelegd? Kun je goed tekenen/schilderen en wilde je altijd al dat jouw kunstwerk door veel mensen gezien zou worden? Dan is dit je kans! We zoeken ongeveer 30 leerlingen die een origineel ontwerp gaan maken voor in de fietstunnel achter sporthal De Zijde.
Samen met de kunstenaar Marco de Keizer wordt deze tunnel volledig beschilderd/gespoten en tot een aantrekkelijke plek gemaakt om doorheen te fietsen. Binnen de tunnel is er plek voor 10 kunstwerken van jullie en 10 kunstwerken gemaakt door leerlingen van Melanchthon. Het thema is ENERGIE, BEWEGING en VERANDERING.
De tekening hoef je niet thuis te maken. Jullie gaan dit doen in het aankomende blok VVV-uren. (Op donderdag het 4de lesuur). Het is een professioneel project in samenwerking met de gemeente Lansingerland, energiemaatschappij NUON, Melanchthon en Wolfert Lyceum!

Wordt jouw ontwerp niet verkozen tot de 10 beste dan kun je misschien samen met de kunstenaar de tunnel gaan beschilderen/spuiten. Ook hiervoor zijn we op zoek naar enthousiaste leerlingen!

Inmiddels zijn de leerlingen aan de slag. Donderdag 4 juni is de officiële opening.

VVV-uren tunnelproject 11151018_701828539943571_4204210327229094609_n

VVV-uren tunnelproject 11050654_701356349990790_4003974691993261415_n

VVV-uren tunnelproject 11212778_701828596610232_4809149714538078490_n

VVV-uren tunnelproject 10409622_701828649943560_6525512454370682062_n

VVV-uren tunnelproject 10384297_701828626610229_9097551566104993197_n

VVV-uren tunnelproject 11265560_701356369990788_2407564859193831996_n

VVV-uren tunnelproject 11118837_701356379990787_467305813674373631_n

VVV-uren tunnelproject 10983193_701828556610236_4786863235158073659_n

Foto’s: Marina Zwijnenburg.


Eindexamen

mei 12, 2015

Eindexamen definitie 2015-05-12_1649


Leerlingen uitdagen

mei 4, 2015

Ik kwam vanochtend een video tegen op Facebook van iemand die zo mooi en goed 3D kan tekenen dat het moeilijk is je ogen niet te geloven.

Een van de reacties op Facebook was van een docent die suggereerde dat dit iets voor een Daltonweek zou zijn.

Blogpost leerlingen uitdagen 2015-05-04_1553

Mijn eigen eerste gedachte was dat ik dit graag wilde delen met twee leerlingen die voor hun Genius Hour bezig zijn met het zelf maken van optische illusies en het ontdekken van hoe deze werken. Ik wilde hen dit laten zien en kijken of dit voor hen een uitdaging zou kunnen zijn.

Ik wilde deze video dus delen via Facebook maar  deze leerlingen en ik zijn geen vrienden, althans niet op Facebook. Ik moest dus op zoek naar een andere manier van delen. Als eerste probeerde ik de video via Facebook te embedden op mijn blog. Maar dat bleek niet te werken, althans niet voor mijn type blog. Dus ging ik op zoek naar het origineel van de video. Dat bleek redelijk snel gevonden op YouTube. Niet door het zoeken naar de titel overigens maar door het zoeken naar de maker, PortraitPainterPabst. Via het zoeken op de titel kwam ik wel andere, soortgelijke video’s tegen. Ook hele leuke. Zeker een aanrader

Terwijl ik aan het zoeken was dacht ik dit misschien wel iets was om breder dan alleen met deze leerlingen te delen. Ook gezien de opmerking van mijn collega docent. Leerlingen uitdagen! Stel je eens voor dat je leerlingen uitdaagt vergelijkbare tekeningen te maken die een geheel gaan vormen? Een kast met glazen? Een eettafel vol met?

Verschillende soorten gaten?

 

 

Onmogelijkheden?

 

 

Voorbeelden genoeg. Creativiteit en leren gezocht en gevonden :-)

 

 

 


Wat is een edcamp?

mei 3, 2015

EdcampNL logo open 2013-08-10_1924Wat is een edcamp?
Een edcamp is: een ‘onconferentie’ (Engels: unconference), ofwel een door deelnemers gedreven bijeenkomst zonder specifiek programma en met een vrije structuur, waarbij de conferentie in meer of mindere mate wordt ingevuld of tot stand komt tijdens de conferentie zelf. Vooraf wordt mogelijk wel de bedoeling, de richtlijnen en de parameters bekendgemaakt. (bron; Wikipedia).
De Edcamp Foundation omschrijft het als volgt: ”Edcamp is free, democratic, participant-driven professional development for teachers.”

Wat zijn de kenmerken van edcampNL?
– het is gratis voor deelnemers
– deelname is open voor iedereen met een warm hart voor onderwijs
– er zijn géén uitgenodigde sprekers
– er zijn géén commerciële activiteiten
– het thema is onderwijs
– de organisatie wordt gedaan door de deelnemers
– de inhoud wordt bepaald door de deelnemers
– de inhoud van de sessies wordt op de dag zelf pas vastgelegd
– de kosten van de organisatie worden zo laag mogelijk gehouden
– deelnemers nemen hun eigen lunch mee
– deelnemers nemen zoveel mogelijk hun eigen materialen mee

Voor wie is edcampNL?
Voor iedereen die iets met onderwijs te maken heeft. Voor iedereen die zijn kennis over het onderwijs graag deelt of vergroot.
Dat betekent in de eerste plaats leerkrachten en docenten maar ook onderwijs ondersteunend personeel, teamleiders en directieleden. Hiernaast zijn ook mensen actief in jeugdwerk, kunst en cultuur of werkend in bedrijven die een interesse hebben in onderwijs van harte welkom om een bijdrage te leveren.
edcampNL is voor mensen die iets komen delen, brengen of halen, het is uitdrukkelijk niet voor mensen die iets komen verkopen.

Edcamp inschrijfbord img_2448Hoe werkt het op de dag zelf?
Er is een duidelijke tijdsplanning voor de dag, maar de inhoud van de geprogrammeerde sessies wordt bepaald door de deelnemers. Het thema van alle sessies is onderwijs.
Er zal een groot prikbord zijn waarop deelnemers die iets willen presenteren of delen of bediscussiëren dit aangeven in één van de aangegeven tijdsloten. Vervolgens geven alle deelnemers op dit zelfde bord aan bij welke sessie zij aanwezig willen zijn. Bij voldoende interesse gaat een sessie door en er geldt vol = vol.
De tijdsloten zijn 25 minuten met 5 minuten wisseltijd.
Het is heel goed denkbaar dat op de dag zelf de deelnemers naar aanleiding van de opgedane ervaringen of uitwisselingen zelf in groepsverband met elkaar aan de slag gaan.

Waaruit bestaat een sessie?
Een sessie of activiteit kan uit van alles bestaan.
– lezing of presentatie
– discussie
– vraag
– brainstormen
– een praktijkvoorbeeld delen
– kringgesprek
– iets met of door leerlingen
– iets maken
– ………..

Hoe kun je zelf bijdragen aan een edcamp?
– door mee te helpen bij de organisatie vooraf
– door mee te helpen bij de organisatie op de dag zelf
– door ideeën aan te leveren, wat zou jij wel/niet willen zien?
– door zelf een sessie te verzorgen
– door te sponsoren of sponsors te helpen zoeken
– door materialen aan te leveren
– door een geschikte locatie aan te leveren
– door catering te verzorgen 
of hierbij te helpen
– door te helpen informatie over het edcamp te verspreiden!


Welke vragen geven welke antwoorden?

mei 2, 2015

Vragen stellen is een essentieel onderdeel van onderwijs. Leerlingen stellen docenten vragen, docenten stellen leerlingen vragen. Vragen vormen bouwstenen van onderwijs.

Goede vragen stellen is een belangrijk deel van goed onderwijs. Er zijn allerlei soorten vragen en de vraag die gesteld wordt stuurt het antwoord dat verkregen wordt. Goede vragen vormen goed onderwijs.

Op twitter kwam ik een tweet tegen van  met een afbeelding. Dit leek mij een handige afbeelding voor zowel docenten als leerlingen en ik hem daarom zo goed als mij mogelijk vertaald.

Blogpost vragen stellen vakken 3 2015-05-04_0836

 

Suggesties ter aanpassing / verbetering zijn altijd welkom!

Hieronder de originele tweet:

Blogpost Vragen stellen vakken origineel 2015-05-02_1211

 

Update. Inmiddels de blogpost gevonden waar de figuur mogelijk origineel vandaan komt.


Participatiecijfers als motoren voor motivatie

april 30, 2015

participatie nav_3_2241294__participation

Kun je leerlingen met cijfers motiveren?

De leerlingen in Nederland zijn minder gemotiveerd dan in andere landen, zo is gebleken uit een rapport van de Onderwijsinspectie. Dit is een grote bron van ergernis en vertwijfeling voor zowel docenten als beleidsmakers. Een oorzaak mogelijk ook voor de vele zittenblijvers, met name in bijvoorbeeld klas 3 en 4 van havo en vwo. Een oplossing hiervoor zou kunnen zijn een cijfer te geven voor actieve deelname aan de lessen. Een participatie cijfer. In Duitsland en Zwitserland is dit niet ongebruikelijk.

Ik werd op het participatiecijfer opmerkzaam gemaakt door een ex-collega Duits, die gewend was hiermee te werken en veel moeite had met de in haar ogen zeer ongemotiveerde en lakse houding van leerlingen in Nederland. Zij wees mij, verzuchtend en hoopvol, op deze optie tot orde en motivatie.

Het participatiecijfer is meer dan alleen het aantal keren dat een leerling zijn vinger opsteekt. (als dit al mag in de klas, zie Vingers opsteken verboden :-)). Het gaat ook over de kwaliteit van de bijdrage. De leerling moet laten zien dat hij kritisch meedenkt, verbanden legt en een eigen mening kan onderbouwen. Docenten houden dit bij, geven er feedback op en verbinden er een cijfer aan.

Kerstin Hämmerling van het Duitsland Instituut heeft vorig jaar een oproep gedaan om leerlingen naar Duits voorbeeld te motiveren en is dit jaar met 30 geïnteresseerde docenten in Duitsland gaan kijken. Er werd onderzocht wat een participatiecijfer concreet inhoudt en er werd gesproken met experts over de validiteit van de beoordeling en het effect op motivatie. Vier scholen werden bezocht om de praktijk te zien en met docenten te kunnen spreken.

De deelnemers bleken unaniem onder de indruk van de actieve deelname van de Duitse leerlingen aan de lessen en de verantwoordelijkheid voor het verloop van de lessen die zij toonden. Er was grote verbazing over de vanzelfsprekendheid waarmee zowel docenten als leerlingen het bestaan van een participatiecijfer accepteren. De redenering hierachter is bij nader inzien eenvoudig. Bij het voorbereiden voor de toekomst is het van belang dat er naast schriftelijke toetsmomenten ook aandacht en ruimte is voor meningsvorming en onderbouwing, kritisch denken, mondelinge presentatie- en argumentatievaardigheden, inzet, samenwerken, zich aan afspraken houden, materialen goed verzorgen en voorbereid zijn. Zowel docenten als leerlingen kunnen zich hier in vinden.

Zou dit in Nederland ook kunnen werken?

De meeste deelnemers aan de nascholing in Essen zijn van plan om de komende maanden pilotprojecten op te zetten op hun scholen en een aantal is hiermee al aan de slag gegaan. Wat zij onder andere tegenkomen is de vrees die in Nederland leeft dat gegeven participatie cijfers niet betrouwbaar, niet valide en arbitrair en subjectief zouden zijn. Ook zou gedrag niet beoordeeld mogen worden. Reacties hierop zijn dat het gaat om het leergedrag en dat je vooraf zeer bewust moet kiezen waarom en hoe je een participatiecijfer invoert. Zoals bij elke verandering die wordt doorgevoerd in het klaslokaal is de juiste didactische en pedagogische aanpak hier essentieel. Een participatiecijfer succesvol invoeren en uitvoeren doet een groot beroep op het meesterschap van de docent. En het vertrouwen dat door schoolleidingen in hem of haar wordt gesteld.

Docenten of scholen die willen deelnemen aan een pilot kunnen mogelijk profiteren van een goede begeleiding en ondersteuning en het Duitsland Instituut Amsterdam wil hier graag een rol in spelen. Wil jij deelnemen aan dit netwerk meld je dan.

Geef jij cijfers voor participatie? Denk jij dat ze motiverend kunnen zijn?

participatie Volunteering250_8_250

Bronnen:
– Inspectie van het Onderwijs, 2014. Motivatie leerlingen kan beter
– Kerstin Hämmerling, Opinie: Participatiecijfer werkt
– Kerstin Hämmerling, Opinie: Stimuleer leerlingen naar Duits voorbeeld
– Marja Verburg, Duitse scholieren krijgen cijfer voor meedoen in de les


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 4.103 andere volgers

%d bloggers op de volgende wijze: