Nakijkcommissie ervaringen

december 22, 2016

nakijkcommissie-grades

Leerlingen willen liever geen toetsen maken. Docenten willen liever geen toetsen nakijken. Docenten willen wel dat leerlingen iets leren. Leerlingen willen ook iets leren. Eerder schreef ik hier al over dat gedachten zoals deze hebben geleid tot het ontstaan van de nakijkcommissie, over hoe ‘Nakijkwerk helpt leerlingen lesstof beheersen‘ en plaatste ik het gastblog ‘Corriger les corrections‘ van docente Frans, Elise Bouwman.

Deze keer wil ik graag de ervaringen delen van een van mijn eigen collega’s, die ik hier vandaag over heb geïnterviewd.

Omstandigheden

Pieter is docent wiskunde. Hij heeft de nakijkcommissie ingevoerd bij klas 4-vwo voor het vak wiskunde A. Deze klas bestaat uit 21 leerlingen.

Samenstelling nakijkcommissie

Pieter heeft er de eerste keer voor gekozen de commissie niet volledig random samen te stellen maar te kijken naar het niveau van de leerlingen. Zijn overweging hierbij is het feit dat het bij wiskunde lastig is voor leerlingen die moeite met dit vak hebben om te kunnen beoordelen of berekeningen die niet volgens het model zijn uitgevoerd al of niet (gedeeltelijk) juist zijn. Pieter heeft hij in de les voorafgaand aan de toets verteld welke leerlingen in de nakijkcommissie zouden zitten. De nakijkcommissie bestond uit 5 leerlingen.

Uitvoering

Alle leerlingen hebben de toets gemaakt. In de volgende les hebben de leerlingen van de nakijkcommissie, gebruikmakend van hun eigen antwoorden op de toets, gezamenlijk het antwoordmodel opgesteld. In dit groepsoverleg fungeerde Pieter zelf als gespreksleider. Hij gaf de leerlingen geen nakijkmodel en de antwoordbladen van de leerlingen van de nakijkcommissie zelf, met hierop de aanvullingen/aanpassingen na het overleg fungeerden als het nakijkmodel bij het nakijken. In de daaropvolgende les heeft de nakijkcommissie de toetsen nagekeken, en waar nodig met elkaar overlegd of overlegd met de docent. Er werd per vraag nagekeken. In de derde les na de toets werd de toets besproken. Leerlingen zaten in groepjes aan tafel, de normale opstelling bij de lessen van Pieter, en per groepje was er één lid van de nakijkcommissie beschikbaar.

Ervaringen

Bij de bespreking van de toets door de nakijkcommissie met de andere leerlingen verliep alles soepel en waren er geen onduidelijkheden of grote meningsverschillen met betrekking tot de beoordeling. Er was ook weinig inhoudelijke discussie. Het was geen heel moeilijk en de resultaten waren voor de meeste leerlingen naar tevredenheid.

Een groot voordeel dat Pieter heeft ervaren tijdens de bespreking is dat er nu 5 leerlingen waren om vragen aan te stellen en hij anders zelf een stuk of tien 1-op-1 gesprekken zou hebben gevoerd. Dit zorgde voor een flinke versnelling van de bespreking. Wel heeft het maken van het nakijkmodel en het nakijken zelf (een deel) van de leerlingen natuurlijk tijd gekost.

Pieter vind het op dit moment nog moeilijk om in te schatten of de leerlingen uit de nakijkcommissie de stof uit deze toets nu uiteindelijk beter beheersen. Hij heeft ze hier zelf nog niet specifiek naar gevraagd en zal dit later zeker doen.

De leerlingen uit de nakijkcommissie hebben de toets zelf relatief slecht gemaakt. Een aantal geeft aan minder hard geleerd te hebben omdat zij vooraf wisten dat hun cijfer niet zou meetellen. Dit was enigszins teleurstellend.

Pieter heeft zelf de toetsen ook nagekeken, omdat hij vind dat de docent ten alle tijd verantwoordelijk is voor de cijfers. Gemiddeld kwam hij tot een score die 0,3 punt lager was dan wat de nakijkcommissie had gegeven. Hij ziet dit niet als een op enigerlei wijze bewuste actie van de leerlingen maar meer als gevolg van het feit dat hij een strenge docent is. Een absoluut cijfer bestaat tenslotte ook bij wiskunde toetsen niet.

Toekomst en aanpassingen

Pieter zal zeker doorgaan met de nakijkcommissie dit jaar. Hij heeft al eerder een planning gemaakt voor 5 toetsen, zodat uiteindelijk alle leerlingen aan bod komen en ziet geen reden van dit plan af te wijken.

Op grond van de ervaringen van de eerste ronde zal Pieter een aantal aanpassingen doorvoeren. Zo zal hij de namen van de leden van de nakijkcommissie pas bekend maken nadat alle leerlingen de toets hebben gemaakt. Bij het maken van het nakijkmodel zal hij de leerlingen uit de nakijkcommissie dit eerst zelf laten maken en uitschrijven en het vervolgens vergelijken met dat van hemzelf. Hij zal ook tussentijds gaan evalueren met leerlingen om onderdelen van de uitvoering waar nodig te kunnen bijstellen. Hij zal weer zelf bepalen wie er in de nakijkcommissie zit en dit niet random gaan doen.

Pieter schat in dat bij een moeilijker onderwerp het meer tijd zal gaan kosten voor de nakijkcommissie om tot een gezamenlijk antwoordmodel te komen.

Toevoegingen

In een volgende blog zal ik ingaan op mijn eigen wijze van uitvoeren en mijn ervaringen met de nakijkcommissie en deze vergelijken met die van Pieter. Hierbij zullen ook mogelijke verschillen tussen vakken, docenten en leerlingen die een rol spelen bij de toepassing van een nakijkcommissie en die deels in het interview met Pieter naar voren kwamen besproken worden. Het interviewen van een collega is overigens een leuke en leerzame ervaring, het is toch iets anders dan zomaar een gesprek.

In een volgende gastblog hoop ik ook de ervaringen te kunnen delen van een van mijn andere collega’s, een docente Nederlands, die hier zelf over zal schrijven.

 


Nakijkcommissie

juli 12, 2016

Leerlingen willen liever geen toetsen maken. Docenten willen liever geen toetsen nakijken. Docenten willen wel dat leerlingen iets leren. Leerlingen willen ook iets leren. Enter: de nakijkcommissie.

Het begon met een tweet van  Iris Driessen @irismp.

Nakijkcommissie tweet 1 irismp 2016-07-12_0950

Wat mij persoonlijk vooral aantrok was de eerste zin. ‘Ik ga het doen.’

Hoe het werkt

Elke toets is een groep van 5 leerlingen verantwoordelijk voor het nakijken van de toetsen van de hele klas. Zelf hoeft de nakijkcommissie de toets niet te maken. Zij bespreken vooraf met de docent de toets en het antwoordmodel. Er zijn zes toetsen per jaar, iedereen komt aan de beurt. De leerlingen van de nakijkcommissie krijgen een 8 voor de tijd en de moeite. Dat is het.

Er kwamen snel reacties op twitter. Dat het een briljant idee is was direct duidelijk.

Voor leerlingen. Iedere leerling komt eens per jaar aan de beurt om na te kijken. Hiervan, en van de voorbespreking met de docent, leren zij, mogelijk nog meer dan van alleen het maken van de toets. Zij leren niet alleen over de inhoud maar ook over het formuleren van antwoorden en het nemen van verantwoording bij het besluiten over wat goed is en wat niet.

Voor docenten. De docent hoeft minder tijd te besteden aan nakijken. Een deel van deze tijd zal gaan zitten in het de leerlingen leren nakijken een feedback geven. Er zal veel meer interactiviteit zijn tussen docent en leerlingen over de stof. De overgebleven tijd kan de docent besteden aan het verbeteren van zijn lessen of het verbeteren van zijn toetsen.

Hoe het in te zetten

De nakijkcommissie kan worden ingezet zoals boven beschreven. Gebaseerd op een berekening van het aantal toetsen per jaar en het aantal leerlingen. De docent zal moeten nadenken over de samenstelling van de nakijkcommissie per toets en de uitvoering van het bespreken van het antwoordmodel. De nakijkcommissie zou ook beperkter kunnen worden ingezet, bij slechts een aantal toetsen per jaar, hoewel het daarmee mogelijk juist de kracht van het idee verliest.

Vrijwel direct na de tweet van Iris kwam er een korte discussie op gang op twitter. Die ging vooral over de ‘beoordeling’ van het werk van de nakijkcommissie.

Nakijkcommissie tweet 3 Frans 2016-07-12_0958

De vraag die in deze discussie vooral naar voren kwam is of de leerlingen van de nakijkcommissie een cijfer moeten krijgen voor hun werk, en zo ja hoe dit bepaald zou moeten worden. Ik heb hierover met Rob van Bakel @RPvanBakel een email uitwisseling gehad en samen met andere reacties op twitter zijn wij gekomen tot de volgende opties:

  • de leerlingen krijgen een vast cijfer voor hun werk voor de nakijkcommissie, bijvoorbeeld een 8 zoals Iris dit voorstelt
  • de leerlingen krijgen geen cijfer
  • de leerlingen geven zichzelf een cijfer
  • de leerlingen krijgen een cijfer voor hun nakijkwerk en feedback, dit cijfer wordt gegeven door de docent
  • de leerlingen krijgen een cijfer voor hun nakijkwerk en feedback, dit cijfer wordt gegeven door de leerlingen

Gaat het gebeuren?

Ja. In ieder geval gaat Iris het doen. 😄

Een dag later kwam er ook een reactie van de mannen die zeker ook van daden zijn naast hun woorden.

Nakijkcommissie tweet 2 Per-Ivar 2016-07-12_0952

 

En ja. Ik ga het ook doen. In klas vier. Ik kies voor de optie waarbij de leerlingen een cijfer geven aan hun peers voor de feedback. Dit zijn mijn leerlingen bij opdrachten uit eerdere jaren al gewend en past dus in mijn situatie. Ik denk dat dit van groot belang is voor het succesvol inzetten van dit briljante idee. Hoe past het in jouw situatie?

Vertrouwen

Een essentiële bouwsteen van een nakijkcommissie is denk ik vertrouwen. Vertrouw jij je leerlingen? Vertrouwen zij jou? Vertrouwen zij elkaar? Misschien is een extra waarde van een nakijkcommissie wel dat het een mooie manier is om vertrouwen te bouwen.

Reageren?

Graag! Dat kan onder deze post maar bijvoorbeeld ook op de Facebook groep Actief leren zonder cijfers waar Sander Claassen een discussie hierover heeft gestart.


%d bloggers liken dit: