Daan en het begin van de Maatschappijleer

april 27, 2016

Op 16 mei zal door de VPRO op NPO 2 – om 20.55 uur – de documentaire 2DOC: Maatschappijleer worden uitgezonden. In de film wordt de 26-jarige Daan Faasen gevolgd als student van de Academische opleiding Maatschappijwetenschappen, bij zijn eerste stappen in de lespraktijk op het Theresialyceum in Tilburg. Wat zijn zijn ervaringen? Kan hij in de klas waarmaken wat hij voor zich ziet in zijn hoofd? Hoe gaat hij om met eisen? Welke obstakels komt hij tegen? Hoe verwerkt hij de gebeurtenissen van vandaag in de les van morgen? Hoe begint Daan aan zijn leer van de Maatschappij?

Op 14 mei is er al de gelegenheid de film te zien tijdens een voorvertoning, gevolgd door een nagesprek, in de Balie in Amsterdam.

In de maanden mei en juni zal deze film langs tien verschillende middelbare scholen toeren, waar aansluitend een gesprek over burgerschapsvorming zal worden gehouden. Op 15 juni is er een groot slotdebat over burgerschapsvorming in de Balie in Amsterdam.

Een aantal edubloggers van HetKind heeft de film reeds mogen zien en zij gaan er ieder op hun eigen wijze een verhaal over schrijven. Deze verhalen zullen na het vertonen van de film op 16 mei verschijnen. Ook zullen de edubloggers aanwezig zijn op de scholen om wat zij ervaren tijdens de gesprekken met de leerlingen te spiegelen aan hun eigen beelden over burgerschapsvorming. De verhalen zullen mogelijk een bijdrage kunnen leveren aan het slotdebat op 15 juni.

Ik heb als een van de edubloggers inmiddels een verhaal geschreven over wat de film over Daan in mij los maakte, tijdens het zien en tijdens het overdenken daarna. Dit verhaal is nog even onder embargo. Ik zal ook aanwezig zijn bij het vertonen van de film op een van de scholen en mijn ervaringen met de reacties en interacties van de leerlingen proberen te vangen in woorden.

Een trailer van de film is hieronder te zien. Heb je na het zien hiervan interesse meld je dan aan voor de voorvertoning op 14 mei en/of het slotdebat op 15 juni.

Maatschappijleer – Officiële trailer from eenvandejongens on Vimeo.

Advertenties

Wat je ziet zijn de wolken #blimageNL

november 1, 2015

Een verhaal van Geert Bors. Aan de hand van een plaatje, een #blimageNL verhaal.

Blogpost Wat je ziet zijn de wolken r146076_512723

Scène 1: Ontbijttafel

“Papa, kun je het nóg een keer vertellen?” Laatste keer dan, vent. Mijn zoon van 3,5 kijkt naar de uitvergroting die boven onze eettafel hangt en luistert naar het verhaal dat erbij hoort. Het is een foto van de Arafurazee bij Darwin in Australië. Diepzwartpaarsblauwe lucht – de kleur van een venijnige blauwe plek. Op de voorgrond stromen geelverlichte golven het strand op. Het element dat de dominante horizontale lijnen breekt, is een pier met daarop enkele roekelozen. De lucht is namelijk helemaal gevuld met witte, kronkelige bliksemschichten.

Ik hoor mezelf vertellen over de tijd dat mijn vriendin en ik in Noord-Australië woonden en werkten. Over hoe het daar eerst lang heel droog is. Hoe het dan langzaam steeds warmer en plakkeriger wordt. Hoe wekenlang stapelwolken je plagen, omdat ze zo op regenwolken lijken, maar nooit hun verkoelende lading lossen. En hoe het dan opeens losbarst. Ik vertel dat dit het eerste onweer was dat zijn moeder en ik meemaakten. Dat, terwijl deze bevriende fotograaf voor zijn huis stond te fotograferen, wij op weg waren naar de openluchtbioscoop, maar in plaats daarvan nog net onze auto haalden. Slagregens, ruitenwissers niet berekend op hun taak, stapvoets rijdend naar huis, afgebroken palmtakken die over de weg woeien, de elektriciteit die bij thuiskomst uitgevallen bleek. Zo’n avond waarop je beseft dat je leeft.

“Mag ik van tafel?”, vraagt mijn zoon. Vijf minuten later zit zijn moeder zijn zusje te voeden op de bank. “Mama, ben je klaar met eten? Je wilt zeker naar de film? Nou, kijk eens naar boven: de lucht is rood en paars en groen en geel. Het gaat bliksemen. En ík ga foto’s maken.” Hij laat zijn caleidoscoop zien. Nu is het zijn fototoestel. Hij maakt handgebaren – woesj, woeeeeh gaat de wind. Hele bomen vallen neer over de straat. Hij beleeft mijn herinnering.

Scène 2: Waalbrug

Een uur later in de trein werk ik interviewaantekeningen uit, over een leraar die het perspectief van zichzelf als kind nog zo levendig voor de geest kan halen, dat hij als vanzelf begrijpt wat de kinderen in zijn klas nodig hebben. Als we Nijmegen naderen, klap ik mijn laptop dicht en kijk ik naar buiten. Er trekt een landschap van herinneringen langs. De Lentse dijk – van die ongemakkelijke bachelorparty. De Ooijpolder, waar toen die blauwborst zat. Het oude pand van de Gelderlander, waar we voorlangs renden op ons handlooprondje. De nieuwbouw waar onze tijdelijke dijkwoning stond…

Ik heb hun stemmen al wel eerder opgemerkt, maar weg gefilterd terwijl ik werkte. Twee broertjes, de één ongeveer zeven, de ander tien: “Kijk al die rook – dat komt omdat ze daar een groot vuur opstoken.” Ze kijken naar de schoorsteen boven de Elektrabelcentrale. “Nee, ze hebben de wolken gevangen en nu geven ze die terug aan de lucht”, meent de jongste. Hij wordt overtroefd door zijn grote broer, maar laat zich niet van de wijs brengen: “Wat je ziet, is gewoon de lucht.”

Eigenlijk klopt het wel, dat van die gevangen wolken en de lucht, mijmer ik. Het is een kolencentrale, waar grote bergen steenkool liggen, die ooit, lang geleden planten waren die leefden bij de gratie van zonlicht, grondwater en de koolstofdioxide, die ze opnamen uit de lucht. De elementen die zolang vastgelegd zijn geweest in steenkool, gaan nu als water en koolstofdioxide de schoorsteen uit. De warmte drijft een dynamo aan en wordt elektriciteit. Hier wordt basale fysica bedreven, en als de jongens nog wat verder praten wordt het dadelijk nog filosofie.

Scène 3: De Blonde Pater

Mijn kappersafspraak is over een half uur. Ik zit aan de overkant bij Café de Blonde Pater, achter hun nieuwste, experimentele koffie, die ik niet nog eens ga bestellen. Wie mij ziet, ziet een man, zijn laptop, zijn koffie, zijn rugzak, alleen en driftig tikkend. Maar eigenlijk zit ik nog in de trein. En aan de ontbijttafel. En in Darwin.

Ik besef opeens hoe vaak mijn leven, mijn kennis, mijn interpretaties gekleurd worden door het verleden. Hoe particulier dat is. Hoe ik misschien net zo makkelijk als die leraar terug naar bepaalde jeugdervaringen kan, maar ook hoeveel bagage het me oplevert. Travelling light is er niet meer bij, als ik er zo aan hecht vast te houden. Darwin, Nijmegen, de wereld steeds meer ingevuld. Want bij die energiecentrale denk ik niet aan de rook die ik zojuist feitelijk voor me kon zien, maar aan die twee magistrale jaren dat ik in een groot studentenhuis bij de sluis, pal naast het fabrieksterrein woonde.

Van welke chemische stoffen zijn mijn herinneringen gemaakt en hoe kan ik er af en toe iets van teruggeven aan het medium waaraan ze zijn ontsproten? Schrijvend dan maar. Schrijven, niet om vast te leggen, maar om los te laten. Ik heb wolken gevangen en geef ze terug aan de lucht.


De hand toelichting

juni 21, 2015

Donderdag heb ik hier een post geplaatst, getiteld De hand. Deze post heb ik ook aangeboden voor plaatsing op de site van HetKind. In reactie hierop werd mij gevraagd een toelichting te schrijven over de achtergronden en de redenen voor het schrijven van De hand. Deze toelichting  is hieronder te vinden.

Dit jaar ben ik voor het eerst actief als blogger voor HetKind. Voorafgaand aan de onderwijsavonden die regelmatig door NIVOZ / HetKind worden georganiseerd komen een aantal van de bloggers van HetKind bijeen om te praten over en actief te zijn met bloggen en onderwijs.

Afgelopen woensdag was dit in de vorm van een workshop over fenomenologie, naar aanleiding van een eerder hierover verzorgde masterclass door Max van Manen. Een onderdeel van de workshop was het met elkaar in groepjes bespreken van eerder geschreven, of speciaal geschreven, blogposts en deze dan met een fenomenologische bril bekijken. Ik was van plan geweest hiervoor speciaal een blogpost te maken en hij zat ook deels in mijn hoofd maar had geen tijd kunnen vrijmaken hem daadwerkelijk te schrijven.

Samen met Femke Cools en Rob Bekker heb ik de verhalen die zij hadden meegenomen besproken, om de essentie ervan te achterhalen en te zien wat nu het moment was dat zij probeerden te delen en hoe dit er fenomenologisch geschreven uit zou kunnen gaan zien. Hoe beschrijf je een moment achteraf op een wijze die recht doet aan het moment zonder vervuiling achteraf? Het verhaal dat ik in mijn hoofd had werd hierbij stapsgewijs duidelijker en in onze uitwisselingen werd de essentie van het moment dat ik probeerde te vangen steeds dichter bereikt. Zeker toen de vraag gesteld werd of ik iets aan de uitwisseling had gehad en dit moest verwoorden zag ik het moment zoals ik het moment had beleefd.

Toen ik thuiskwam heb ik meteen geschreven. En op publish gedrukt.

Het verhaal dat ik heb geschreven kwam naar boven omdat ik regelmatig na afloop van dit soort momenten bedenk dat ik niet in staat ben wat ik voel op dat moment zelf voldoende over te brengen. En dat bedenken is natuurlijk voelen.

De belangrijkste reden dat dit verhaal naar boven kwam is echter omdat het voor mij de zingeving van lesgeven illustreert. De parels die je voelt in onderwijs die niet zijn te meten. En nooit te vergeten. Daarmee waard om te delen.

Een ervaring als deze fenomenologisch beschrijven, en publiek maken, zie ik als een goede oefening voor mijzelf en als een verrijking door zijn verbreding.

De hand en De hand toelichting zijn inmiddels ook gepubliceerd als gecombineerd verhaal op de site van HetKind.


%d bloggers liken dit: