GeenSchool op het St. Gregorius College

april 27, 2015

GeenSchool logo Startpagina2Het St-Gregorius College in Utrecht werkt sinds vier jaar samen met de GeenSchool-beweging. Deze beweging bestaat uit een groot netwerk van jonge mensen, die graag nadenken over hoe onderwijs ook en anders kan.

Van de website van GeenSchool:

GeenSchool is een beweging van mensen die geloven dat onderwijs slimmer, beter en leuker kan. Niet morgen, maar nu. Waar in het onderwijs de wens ontstaat om te ontwikkelen, zien we dat vaak wordt aangelopen tegen muren van gebrek aan geld, geen tijd of ingewikkelde beleidsaanpassingen. Toch geloven wij dat er heel veel mogelijk is. Want als school even geen school is, dan kan er ineens best veel. Wanneer er ruimte ontstaat binnen het onderwijssysteem, denkt GeenSchool graag mee over een waardevolle invulling. Dit gaat vaak gepaard met wilde, grootse en gekke ideeën. Juist omdat we daarmee even losweken van de alledaagse gang van zaken. En op die manier leren we “per ongeluk” ontzettend veel samen. 

De enige manier om erachter te komen hoe we onderwijs ontwikkelen, is door te doen. De mensen binnen de GeenSchool beweging geloven dat alles mogelijk is, als je het maar probeert.

GeenSchool is op het Gregorius begonnen met het organiseren van een projectweek. In deze week probeerden ze de leerlingen zoveel mogelijk te enthousiasmeren en aan te zetten tot actie en ondernemen. Ze laten de leerlingen ervaren wat er allemaal mogelijk is als je het maar probeert en je durft te vragen. Zo heeft een groep leerlingen afgelopen jaar de grauwe grijze fietsenkelder opgeknapt door bij alle bouwmarkten verf en verfspullen te vragen. Met een groot schilderteam was de fietsenkelder aan het einde van de week een kleurrijke plek en het had geen cent gekost.

Sinds twee jaar organiseert de school de GeenSchool-projectweek zelf. Hierbij maken we gebruik van het GeenSchool-netwerk. Een verslag, door twee leerlingen geschreven, van het afgelopen jaar is hier te lezen.

GeenSchoolGregorius 2015

‘Urban dreams’

Een groep van ongeveer 20 enthousiaste betrokken mensen heeft een avond gebrainstormd op school. Fantastische ideeën kwamen daar op tafel en er is een mooi thema uit voortgekomen: ‘Urban dreams’. De 42 leerlingen van vwo 5 gaan dit jaar aan de slag rond de vraag:

‘Wat zou jij willen doen om de stad Utrecht beter te maken?’

Op dag 1, dinsdag, ontvangen we de leerlingen om 9h00 met een lekker gezond ontbijt en om 9h30 gaan zij de stad in in groepjes. Zij lopen een parcours dat langs verschillende plekken leidt waar burgerinitiatieven zijn ontwikkeld, sociale projecten zijn of waar de openbare ruimte interessant is ontworpen of juist niet. Met selfiesticks maken zij foto’s van het groepje op deze plekken. Er zit ook een competitie-element in het parcours. Het groepje dat het beste samenwerkt en het snelste is, verdient prijzen die in de loop van de week van pas komen. (prijzen: een lunch met je groepje in het NH-hotel, tijdstip van pitchen voor de Nationale Jeugdraad en vijf minuten extra pitchtijd, de eerste keuze voor de coach, sowieso meedoen aan de yoga/massageworkshop, een afgedrukte parcoursgroepsfoto in een lijstje, een presentatieplek voor de wethouder, een persmoment op vrijdag). Om 12h00 zijn alle groepjes weer op school.

’s Middags na de lunch krijgen de leerlingen twee workshops aangeboden. De eerste workshop is ‘Ik ben geweldig’ en gaat over de vraag hoe je jouw kwaliteiten kan inzetten om iets voor een ander te doen. De workshop wordt gegeven door de Nationale Jeugdraad. Zij hebben voor ‘Urban dreams’ ook subsidiegeld te verdelen (tot €1000) om goede ideeën ook tot uitvoer te kunnen laten brengen. De leerlingen maken onder andere collages en een mindmap om hun talenten te ontdekken. Tijd 12h30 – 13h45.

De tweede workshop wordt verzorgd door studenten van de opleiding Bestuur- en Organisatiewetenschappen van de Universiteit Utrecht. Hun workshop is tweeledig. De ene workshop gaat over een meer procesmatig aspect waarbij de leerlingen tools krijgen aangereikt om het plan te maken. Waar moet je op letten? Ze gaan aan de slag met een soort Business Model. De andere workshop gaat over het inhoudelijke aspect, verschillende perspectieven (sociaal, economisch, duurzaamheid) zullen geïntroduceerd worden waarmee de studenten naar problemen kunnen kijken of waaruit ze ideeën kunnen putten voor hun projectplan. Tijd 14h00-15h30.

15h30 prijsuitreiking parcours

Op dag 2, woensdag, stellen we de leerlingen om 9h00 de 7 coaches voor: Thalitha, Maria, Lisanne, Brian, Robbert, Frans en Amber! Elk groepje leerlingen van 6 à 7 leerlingen kiest de coach die bij hen past. Met de coach gaan zij deze ochtend aan de slag om de opgedane ideeën van de vorige dag te vertalen naar een of meerdere plannen. Als het groepje aanspraak wil maken op subsidiegeld van de Nationale Jeugdraad, dan bereiden zij ook een pitch voor die zij ’s middags op het kantoor van de NJR (Kromme Nieuwegracht 58) mogen houden. De pitchtijden worden in de loop van de ochtend bekend gemaakt als duidelijk wordt hoeveel groepjes hiervoor willen gaan.

De voorwaarden voor het subsidiegeld van de NJR zijn:

  1. Je wilt iets doen voor een ander (bijvoorbeeld ouderen, gehandicapten, kinderen) in je eigen omgeving
  2. Die ‘ander’ is geen familie of vrienden
  3. Met je activiteit breng je mensen met elkaar in contact
  4. Je bent zelf (of met een groepje) verantwoordelijk voor het organiseren en uitvoeren ervan
  5. Je bent niet ouder dan 24 jaar
  6. Wat je gaat doen (of organiseren), doe je niet namens een organisatie of als schoolopdracht / maatschappelijke stage (dat betekent dat het niet ‘moet’ van school)
  7. Je activiteit is niet bedoeld om geld op te halen voor een goed doel

Voorbeelden en inspiratie zijn hier te vinden.

De leerlingen kunnen ook ideeën opdoen in lokaal 540 waar op de computerschermen verschillende bestaande projecten zichtbaar zijn. Bijvoorbeeld Studio Roosegaarde (Rainbow station), De Tuinfabriek (tuinen op de daken van Hoog Catherijne), cultuurhuis Kanaleneiland (workshops geven door en voor jongeren), Al-Amal (jongeren helpen anderen (ouderen, buurtbewoners, niet-Nederlandstaligen) met de digitale wereld.

De leerlingen kunnen een uitgebreid projectplan schrijven (dat zij bijvoorbeeld aan het einde van de week bij de gemeente kunnen indienen) of zij voeren hun plannen in de projectweek meteen uit al dan niet met subsidiegeld (bijvoorbeeld een etentje voor daklozen, een activiteit organiseren in een bejaardentehuis/buurtcentrum/sportclub, een feestje organiseren in een leegstaand gebouw voor jongeren, een tuin aanleggen op een braakliggend terrein, een park opruimen, zoveel mogelijk pers benaderen en aandacht genereren voor het project, in de stad aan iedereen een compliment uitdelen, een muurschildering maken, wildbreien, een sporttoernooi organiseren voor de kinderen in de wijk, etc.). Als zij geen subsidie krijgen, kunnen zij toch proberen zoveel mogelijk voor elkaar te krijgen door bijvoorbeeld sponsoring.

Belangrijk is daarom dat op woensdagochtend keuzes worden gemaakt. Ook moet ieder groepslid een rol vervullen binnen het projectplan. Het groepje werkt toe naar de eindpresentatie op vrijdag.

Vrijdag presenteert elk groepje aan de jury en voor het publiek van leerlingen, ouders, coaches, docenten en pers. De jury bepaalt welk groepje wint. Een origineel idee? Een fantastisch projectplan? Sublieme samenwerking? Ondernemers? Wat hebben jullie bereikt? Dit is waar de jury op let!

Woensdagmiddag: pitchen bij de NJR of doorwerken aan het plan

Ter ontspanning wordt er op deze dag een massageworkshop van een uur aangeboden om 13h30 (en eventueel een extra workshop om 14h30).

Dag 3, donderdag, is de ‘aan-de-slag-dag’. Zoveel mogelijk proberen voor elkaar te krijgen (al dan niet met subsidiegeld)! De coaches zijn niet allemaal meer aanwezig, maar misschien nog wel digitaal of telefonisch bereikbaar voor de groepjes. Op deze dag wordt er een tussentijdse presentatie gegeven, die bepaalt welke (drie) plannen er op vrijdag aan de wethouder worden voorgelegd! De overige plannen zijn ook zeker nog in de race voor de prijzen.

Op deze dag is er om 10h30 een yogaworkshop voor maximaal 14 leerlingen.

Dag 4, vrijdag, is de dag van de finale!

Maximaal 32 leerlingen spelen van 9h30 tot 11h00 een 21stcenturyskillsgame onder leiding van Marcel Derksen. De vraag waar we met de workshop van dinsdag mee zijn begonnen: ‘Wat zijn jouw kwaliteiten en hoe kan je deze inzetten voor een ander?’ komt terug in dit spel en de leerlingen reflecteren hiermee op hun kwaliteiten (en op wat ze deze week van zichzelf zijn tegengekomen).

In de ochtend bereiden de groepjes ook hun presentatie voor de finale voor. Ook hier is de rolverdeling weer heel belangrijk! Er zijn verschillende presentatievormen mogelijk, PowerPoint, Prezi, filmpje, maquette, poster. De presentatie is maximaal 5 minuten.

Om 14h00 starten we met de finale. Wethouder Margriet Jongerius komt luisteren naar de drie geselecteerde presentaties in de aula van de Van Asch van Wijckskade. Zij zal dan een golden ticket voor een groepje uitreiken aan de jury (sowieso prijs)! De jury van vandaag zal na alle zeven presentaties het eindoordeel vellen en de felbegeerde prijzen uitreiken. Ook ouders en de pers worden uitgenodigd om bij dit feestelijke moment aanwezig te zijn. Natuurlijk is iedereen die heeft bijgedragen aan deze week van harte uitgenodigd om de leerlingen aan te moedigen.

Bovenstaande tekst heb ik als een van de coaches toegestuurd gekregen om mijzelf te kunnen voorbereiden. Het zou kunnen gebeuren dat ik ergens deze week iemand die ik ken of niet ken via de sociale media om hulp vraag. Dan weet je alvast waar het om gaat :-)


De Leerling Centraal

januari 24, 2015

Deze blogpost is geschreven voor de NOT 2015, als onderdeel van een serie blogposts waarin United4Education zichzelf voorstelt en laat zien hoe zij binnen duizend dagen de beweging naar werkelijk vernieuwend onderwijs onomkeerbaar in gang wil zetten door een gerichte en actieve aanpak gebaseerd op de transitiewetenschap.

Het transitiepad ‘De Leerling Centraal’ van United4Education richt zich op de invloed van de leerling op zijn eigen onderwijs. Wat en hoe willen leerlingen leren? Waar lopen zij tegenaan in de huidige organisatie van het onderwijs? Welke ideeën hebben zij om dit te veranderen? Hoe kan het proces om leerlingen meer invloed te geven vorm gegeven worden? Hoe kan er gebruik gemaakt worden van de expertise over leren die binnen de groep leerlingen aanwezig is?

Het transitiepad ‘De Leerling Centraal’ bestaat op dit moment uit 30 mensen uit alle niveau’s en geledingen van het onderwijs. Van PO tot HBO, van leerkracht tot directeur en ouder. De wens tot het werkelijk centraal stellen van de leerling wordt breed gedeeld.

Achtergrond

In veel schoolplannen staat het in een of andere vorm: ‘De leerling staat bij ons centraal’.

Maar hoe vaak is dit ook echt zo? De praktijk leert dat op dit moment vooral de organisatie centraal staat. Er zijn x vakken die een x aantal uren moeten worden gegeven. Er zijn x docenten die een x aantal uren lessen moeten verzorgen. Er is een rooster dat deze eisen samenbrengt om het x aantal lokalen zo efficiënt mogelijk te vullen. Op dit moment wordt lesgeven georganiseerd. Wij zouden graag leren organiseren.

Om de leerling werkelijk centraal te stellen is het nodig dat de leerling gehoord wordt. Leren gebeurt in de hoofden van leerlingen, dit maakt leerlingen hiermee ervaringsdeskundigen. Wat werkt? Wat werkt niet? Wat zou wel werken?

Werkwijze en stand van zaken

Het transitiepad is twee wegen ingeslagen. Als eerste zijn we begonnen met de initiatieven die er al bestaan om leerlingen inspraak te geven in hun eigen leren te verzamelen en zichtbaar te maken. Aanmelden van initiatieven kan door iedereen, via het volgende formulier, en wij roepen iedereen op dit vooral ook te doen. Deze initiatieven, alsmede alle activiteiten van het transitiepad ‘De Leerling Centraal’ zijn terug te vinden op de website die hiervoor is gestart.
Alle initiatieven zullen gegroepeerd worden en in subgroepen zullen we deze initiatieven gaan analyseren met als leidende vragen wat essentieel is voor succes en hoe wij wat werkt kunnen delen en versterken. Wij zullen hiervoor actief contact opnemen met deze initiatieven, waarbij we vooral direct contact zullen zoeken met de leerlingen zelf.

Het tweede pad dat we zijn ingeslagen is het een actief vervolg geven van een van de initiatieven die we zijn tegengekomen. De Quadraam scholengroep heeft leerlingen een kans gegeven een plan te maken om hun eigen lesdag samen te stellen en deze ook daadwerkelijk uit te voeren. De resultaten hiervan hebben zij gepresenteerd op de TEDxQ dag en zijn hier terug te zien. Wij zien dit als een fantastische manier om leerlingen een stem te geven en deze stem ook landelijk te delen. Wij streven er daarom naar voor 1 oktober een soortgelijke activiteit op 75 scholen te gaan laten uitvoeren. Dit zullen scholen zijn van alle niveaus, van PO tot HBO. De ervaringen van deze lesdagen zullen op 1 oktober worden gepresenteerd door de leerlingen zelf, tijdens een aantal regionale bijeenkomsten volgens het TEDx format. Tijdens de tweede grote jaarlijkse bijeenkomst van United4Education op 1 oktober zal hiervan live verslag worden gedaan.

Op 5 februari, tijdens de tweede introductiebijeenkomst van United4Education, op de HAS in Den Bosch, zullen er namens dit transitiepad natuurlijk leerlingen aanwezig zijn om onze plannen toe te lichten. Als je interesse hebt: aanmelden voor deze bijeenkomst kan via een mail aan aanmeldingen@united4education.org

United4Education op de NOT

United4Education zal op de NOT een aantal presentaties verzorgen en iedereen is van harte uitgenodigd om kennis te komen maken en van gedachten te wisselen.

Woensdag 28 januari.
10.15 – 11.00 uur. De Leerling Centraal. Harald Wiggers en Sandra Verbruggen.
12.15 – 13.00 uur. Agora, revolutionair nieuw leerconcept voor het VO. Omdat het anders moet en blijkt dat het anders kan. Sjef Drummen.

Donderdag 29 januari.
12.15 – 13.00 uur. De democratische school: ultieme leerlingparticipatie. Simone Haenen.

Zaterdag 31 januari.
10.15 – 11.00 uur. Faciliteren van onderwijstransitie – van iedereen langs dezelfde lat, naar iedereen tot volle bloei. Claire Boonstra.
12.15 – 13.00 uur. Onderwijsonderzoek: waardeloos? Hartger Wassink.


Twee weken tot tweede edcampNL

januari 24, 2015

Vandaag over precies twee weken zal het tweede edcampNL gaan plaatsvinden. Zaterdag 7 februari, Oranje Nassau College, lokatie Clauslaan, Zoetermeer.

Gisteren hebben Marco, Gerard en ik daarom onze laatste bijeenkomst gehad om alles op de locatie nog even goed door te nemen. We zijn er helemaal klaar voor en hebben er weer veel zin in!

We gaan op dit moment richting de 100 deelnemers, met een mooie spreiding over alle geledingen van het onderwijs, van PO tot HBO. Er komt zelfs een heuse onderwijstoerist! Zo’n 30% van de deelnemers geeft aan wel een of meer sessies te willen verzorgen, dus over het aanbod maken we onze geen zorgen. We gaan niet uitgebreid noemen wie wat zou willen gaan vertellen maar onderwerpen die we langs hebben zien komen zijn: programmeren met kinderen, systeemdenken, mediawijsheid, omgaan met online informatie, docent- versus leerlinggestuurd onderwijs, de rol van de mentor en die van de vakdocent, werken met een 3-D printer, hoe creëer  je een uitdagend leerklimaat voor docenten, formatieve evaluaties, schoolzone, kracht van visual notes, hoe stimuleer je kinderen de juiste vragen te stellen, Genius Hour, de Stem van de Leerling en nog veel meer.

Aanmelden voor dit tweede edcampNL kan natuurlijk nog steeds! En wel heel eenvoudig door het invullen van het formulier dat hier te vinden is. We zien je graag!

Ben je onbekend met wat edcampNL is en wil je een idee krijgen hoe zo’n dag er uitziet,  of wil je het onbeschrijfelijke gevoel dat aanwezig was tijdens het eerste edcampNL nog eens herbeleven, bekijk dan de video die Leraar24 van deze dag maakte.

Je kunt op de website van edcampNL ook een pagina vinden die uitlegt wat een edcamp is en voor meer sfeer impressies zijn er links te vinden naar de meer dan twintig (!) blogs die er over zijn geschreven.

Ik vind het zelf weer spannend maar zie er ook erg naar uit. En als ik, soms, heel even, twijfel of het allemaal wel de moeite waard is lees ik een aantal van de suggesties die wij op het aanmeldingsformulier hebben mogen ontvangen:

Graag wil ik jullie danken voor dit weer schitterende initiatief

Het wordt een mooie dag!

Kan ik nog helpen bij de organisatie?

Super dat jullie het weer doen!

Ik biedt mijn hulp aan bij de organisatie

#zinin

Nieuwsgierig

Het zal weer warm leren worden. Heerlijk!

Oranje Nassau College 2015-01-24_1746

 

 

 


Verrassing!

januari 4, 2015

stickgirlWat is het belangrijkste dat leerlingen zouden moeten leren bij de ‘beta-vakken’?

Door Richard Feynman is dit ooit omschreven als een houding: ‘wetenschappelijke integriteit’. Het is de bereidheid om al het mogelijke te doen om te onderzoeken of jouw favoriete theorie, over wat dan ook, wel degelijk juist is. Wat dit precies betekent en hoe ver je precies moet gaan is niet te expliciteren, maar de hoop is dat leerlingen het oppakken door alle gegeven voorbeelden.

Deze houding aanleren is makkelijker gezegd dan gedaan.

Leerlingen, of wie dan ook, overtuigen dat zij het bij het verkeerde eind kunnen hebben is lastig, zwaar, vermoeiend. Het vereist activiteit om naar signalen te zoeken dat onze eigen veronderstellingen onjuist zijn. Een indruk is snel gevormd en beinvloedt de interpretatie van de feiten die pas daarna worden gepresenteerd.

Een signaal dat onze veronderstellingen wel eens onjuist zouden kunnen zijn is het gevoel van verrassing. Ons brein voorspelt continu wat we verwachten dat er gaat gebeuren. De meeste van ons zijn ons zijn zich hier de meest tijd niet van bewust. Totdat er iets onverwachts gebeurt! Verrassing!

Een afwijking van de standaard wordt graag ‘weg’ uitlegd, als uitzondering. Maar de uniekere kwaliteit om dit niet te doen leidt vaak tot goed onderzoek.

Leuk verhaal, maar wat moet je hiermee in het onderwijs, dacht ik.

Verrassing!

Laat leerlingen opschrijven:

  1. wanneer zij verrast zijn
  2. waarom zij verrast zijn
  3. wat dit vertelt over henzelf

Een docent, Charlie Toft , heeft dit een semester lang gedaan en zo meer dan 1000 momenten van verrassing verzameld. Dit leerde hem, en zijn leerlingen, o.a. het volgende over verrassingen en hun oorzaken:
– een fout die voorkomen had kunnen worden
– een verrassend goed of slecht resultaat

Verrassing: we waren te laat
Reden: we hadden op het schema gekeken maar naar de verkeerde tijd
Wat vertelt dit: zeker zijn van de informatie is noodzakelijk

Verrassing: ik dacht dat we het dansje dat we moesten instuderen erg moelijk was
Reden: omdat het nieuw was en ik er nog nooit van gehoord had
Wat vertelt dit: nieuwe dingen zijn niet per se moeilijk

Verrassing: ik was patat aan het bakken en niet naar mijn moeder geluisterd en ze werden helemaal zwart
Reden: ik dacht dat ik wel kon koken en frieten bakken leek me niet zo moeilijk
Wat vertelt dit: ik moet beter luisteren naar mijn moeder, als het over koken gaat

Na afloop van het semester vroeg Charlie Toft aan zijn leerlingen of het bijhouden van hun verrassingen hun gedrag in de toekomst zou beïnvloeden. Zeventig procent zei ja. Met als opvallendste opmerking voor mij: “ik heb het vaker mis dan ik denk, maar dat voel ik niet op dat moment, ik realiseer me het alleen later.”

Het lijkt mij een geweldig instrument.

Een lijst met verrassingen.
Ik ga dat dus doen.
Ik laat me graag verrassen.
Ik word graag tot nadenken aangezet.

En zo bedenk ik me dat het verhaal begon met ‘beta-vakken’ maar in elk vak, of beter gezegd in alles wat wij zo graag willen leren, is verrassing een welkome aanvulling en instrument.

Bronnen
– What a great idea: http://larryferlazzo.edublogs.org/2015/01/02/what-a-great-idea-surprise-journals-it-has-great-student-examples-too/
http://www.slate.com/articles/health_and_science/science/2015/01/surprise_journal_notice_the_unexpected_to_fight_confirmation_bias_for_science.1.html


Onderwijsmoment

januari 4, 2015

Blogpost onderwijsmoment moment-in-time

Het is mij niet gelukt.
Een bijdrage leveren aan dit prachtige initiatief van Karin Winters: onderwijsmoment.

Onderwijsmoment is een website met verhalen uit het onderwijs door mensen uit het onderwijs die vertellen wat bij hen de meeste indruk heeft achtergelaten het afgelopen jaar. Inspirerende verhalen, ontroerende verhalen, kleine verhalen, grote verhalen. Herkenbare verhalen, verrassende verhalen. Fijne verhalen en mooie verhalen. Pijnlijke en verrijkende verhalen. Neem wat tijd om deze verhalen te lezen als je wilt weten wat er in onderwijs gebeurt en wat meer is dan je er in de krant, op een afstand, door een filter, over leest.

Karin is een voorbeeld van iemand die niet direct betrokken is bij het primaire onderwijsproces maar er een ongelofelijk groot hart voor heeft. Karin is een voorbeeld van een zelfstandige, een ‘adviseur’, die het niet doet om het geld, maar die het doet omdat zij wil dat het onderwijs beter wordt. Zij is dus ook altijd bereidt hier iets voor te doen.
Ze zijn er, volop, in het onderwijs. Adviseurs. Gooi ook hen, net als leerlingen, niet op een hoop, hoe vermoeiend dit soms ook mag zijn. Kijk even iets langer, iets dieper, iets opener.

Ik was gevraagd om voor onderwijsmoment iets te schrijven en had direct toegezegd dit te doen en was er ook aan begonnen en had dit ook heel graag afgemaakt.
Maar er kwam iets tussen.
Mijn lijf en mijn omgeving vertelden mij dat mijn geest even niet langer de baas was. Het was tijd voor wat rust en afstand. En wie ben ik om niet naar mijzelf te luisteren?
Het klinkt natuurlijk wel leuk: ‘lesvrijeperiode’, maar soms moet het toch, schijnbaar, niet alleen dat zijn, maar iets meer dan dat.

Het is mij dus niet gelukt.
Een bijdrage leveren aan ‘onderwijsmoment’.
Of toch wel?

Mijn onderwijsmoment is onderwijsmoment.
Zij heeft mij de ogen voor iets geopend en doet dit met regelmaat opnieuw.
Bedankt Karin!

Blogpost onderwijsmoment cropped-karin3


Geen School baart Education Design Lab

oktober 21, 2014

Er wordt veel geschreven over onderwijs. En ook over leerlingen, al is dat wel al heel wat minder.

Hier ook weer zo’n stukje. Over onderwijs en leerlingen.

Over leerlingen ruimte geven om mee te praten over hun onderwijs. En niet zomaar even in een klaslokaal of tijdens een mentor les of tijdens een verloren moment. Nee, gewoon een hele dag lang, of zelfs twee. Over wat er dan kan gebeuren. Over het moois dat dan kan gebeuren. Over het moois dat dan gebeurt.

Over mijn ervaringen, die van anderen kan ik niet delen. Over mijn beleving, die van anderen heb ik niet gevoeld. Wel geobserveerd. En dat was meer dan observeren met ogen en oren, dat was ook voelen.

Ik zal hier niet praten over het toeval en de oorzaken die deze ruimte deden ontstaan. Dat doet er niet meer toe. Later misschien weer wel, maar dan misschien elders, niet nu, niet hier.

Ik zal hier niet spreken over de tijd en moeite die het heeft gekost om het allemaal voor elkaar te krijgen. Dat doet er niet meer toe. En die tijd en moeite kun je ook gewoon een investering noemen. Dat doe ik dus gewoon.

Ik zal hier niet refereren aan de twijfels, die in het traject voorafgaand klonterend zand in de motor leken te gaan vormen. Die doen er niet meer toe. De motor liep, soms hortend en stotend, veel vaker als een tierelier.

Ik zal hier niet ingaan op de dingen die niet helemaal goed verliepen. Die doen er niet meer toe. Die doen er ECHT niet meer toe.

Wat ik wel HEEL GRAAG wil vertellen is het volgende. Het afgelopen schooljaar heb ik samen met een tiental leerlingen uit klas 3-VWO de laatste twee officiële  lesdagen mogen voorbereiden en vullen.

En dit betekende natuurlijk: GEEN SCHOOL!

Maar dan wel deze:

GeenSchool logo Startpagina2

GeenSchool motto 2014-09-28_1655

Zeven vrijwilligers van GeenSchool kwamen langs om het een en ander vorm te geven. Via een goed doordachte, mooie start in een kring in de aula werden de leerlingen opgeroepen na te denken over hoe zij hun eigen onderwijs zouden willen inrichten. Vervolgens, 90 leerlingen aan de slag in groepjes, begeleid door de mensen van GeenSchool en aantal van mijn collega’s van het Wolfert Lyceum.

Er kwam, natuurlijk, van alles naar voren en boven, sommige zaken wat vaker, andere uniek. Op grote vellen werden de ideeën en wensen verzameld en uiteindelijk via een centrale korte pitch aan elkaar toegelicht.

Leerlingen konden vervolgens kiezen aan welke idee zij meer tijd wilden gaan besteden. Of niet. Daarover later meer. Er zaten prachtige dingen tussen. Andere vakken, zelf docenten mogen kiezen, meer keuze, minder uitleg, minder opdrachten, meer praktijk, leren buiten het lokaal. Maar nu eerst over wat voor mij een hoogtepunt was. Een openbaring. Iets wat ook de mensen van GeenSchool niet eerder waren tegengekomen.

Eén groep had als centraal idee een opmerking die wij niet direct hadden verwacht:

wij willen het LEERRENDEMENT van de lessen VERHOGEN

Dus!

Amber was zeer opgetogen toen zij mij dit vertelde en ik werd er stil van. Wij voelden hetzelfde.

Na de pitches, en een welverdiende pauze, werd er door de leerlingen die hier affiniteit mee voelden vervolgens, onder de bezielende leiding van de mensen van GeenSchool, gewerkt aan het concreter vormgeven van dit idee. Wat werd hier precies mee bedoeld? Hoe krijg je dit in de praktijk voor elkaar?

Uit het overleg, door het mooie weer die dag, toevallig of niet, buiten de school, op het gras in de zon, ontstond er een lijst met wensen en een vorm.

En toen werd er iets geboren. Het:

Education Design Lab

Ik werd uitgenodigd, buiten op het gras, en mij werd verteld van deze geboorte. En mij werd gevraagd de ‘peetvader’ te zijn. De volwassen docent die het contact tussen leerlingen en schoolleiding zou kunnen vergemakkelijken. Ik zei natuurlijk ja.

Ik was trots op deze baby. En ik ben dat nog steeds. Ook al ben ik niet de vader of de moeder. Ook al is het dus niet mijn baby. Het is de baby van de leerlingen die ik mag lesgeven. Het is de baby van de leerlingen die de mensen gaan worden die ik graag zou willen zijn.

Er werden meteen spijkers met koppen geslagen en er werd een brief geschreven aan de schoolleiding. Een paar stukjes uit deze brief (arcering door mij):

Met het Education Design Lab (EDL) willen we graag opnieuw kijken naar de invulling en vorm van onderwijs op het Wolfert Lyceum met als doel het efficiënter, leuker en beter maken van ons onderwijs. Wij hebben vaak goede ideeën en merkten tijdens de projectdag dat we veel ideeën deelden. Omdat wij als leerlingen als geen ander weten waar de behoeften liggen, zouden we met het EDL de school en schoolleiding willen adviseren vanuit onze ervaring. Bijvoorbeeld wanneer er veranderingen worden doorgevoerd, maar ook gewoon om de docenten en schoolleiding up to date te houden. Zo willen we de schoolleiding en leerlingen samen brengen.

Ons team bestaat uit denkers en doeners, we vullen elkaar aan.  Naast ons eigen overleg zouden we maandelijks een overleg met schoolleiding willen, om ze op de hoogte stellen.

Omdat we vinden dat iedereen een stem moet hebben, maken we graag een e-mail adres aan voor input van andere leerlingen. We willen nu een pilot draaien voor het vierde leerjaar en dan kijken of het werkt. Dan zouden we het volgend jaar voor andere leerjaren kunnen invoeren.

De EDL is anders dan de leerlingenraad. Met de EDL houden we ons bezig met essentiële vraagstukken in onze school, gericht op de invulling en vormgeving van ons onderwijs. Wij kijken naar wat leerlingen boeit, bindt en bezig houdt, maar dan met het oog op leren.

Wij willen graag serieus kijken naar het onderwijs en actieplannen maken in overleg.

Ik werd zo blij en was zo trots toen ik dit las, het deed pijn. Maar dan wel een fijne pijn.

Hoe kun je zoiets nu niet aanmoedigen? Hoe kun je zoiets nu niet de ruimte geven die het verdient? Ik besloot direct alles te doen wat ik zou kunnen om deze leerlingen te ondersteunen. Dit verhaal plaatsen is een van die dingen.

wordt vervolgd…..

Hartstikke bedankt voor jullie onmisbare bijdrage! Mensen van GeenSchool:

Amber Passtoors: Alles kan. En als het niet kan, kan het anders.
James Smith: All Senses
Haaike Sachtler & Geert van ‘t Land
Pauline Nonnekes: New Shoes & Walter Nonnekes
Richard Pols

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Genius Hour, tijd voor passie!

september 14, 2014

Elke leerling heeft een passie. Een droom onder het oppervlak. Een docent kan de vonk zijn die de passie doet ontbranden. De deur tussen droom en daad.
Ik probeer mijn onderwijs elke dag een klein beetje beter te maken. Mijn leerlingen probeer ik zoveel mogelijk voor te bereiden op een toekomst, waarvan ook ik niet weet hoe die er uit gaat zien. Ik denk dat het belangrijk is dat leerlingen ervaren dat leren leuk kan zijn en dat het geleerde een beloning kan vormen. Dat school meer is dan saai.

Iedereen vraagt om meer tijd en ruimte. Schoolleiders van besturen. Docenten van schoolleiders. Leerlingen van docenten. Iedereen wil het krijgen. Maar wie durft het te geven? Ik wil het graag krijgen. Dus moet ik het durven geven. Vandaar Genius Hour, op mijn school tijd die door leerlingen volledig zelf mag worden ingevuld.
Genius Hour gaat uit van het principe dat elke leerling unieke kwaliteiten bezit en biedt een keuze in wat en hoe te leren. Het geeft leerlingen de kans zelf te ontdekken, zelf te ervaren, zelf stappen te zetten. Het creëert ruimte tot variatie in leerproces, uitvoering en presentatie. Het daagt leerlingen uit en leert ze om te gaan met vrijheid. Genius Hour biedt de mogelijkheid passie leidend te laten zijn voor leren. Dit zorgt voor betekenisvolle activiteiten en dus leren.

De oorsprong. Bij Google mogen werknemers 20% van hun tijd besteden aan zelf gekozen projecten. In het boek ‘Drive’ beschrijft Daniel Pink als algemene kenmerken voor motivatie van mensen om iets te doen de begrippen autonomie, meesterschap en zingeving. Drijvende krachten achter Genius Hour in het onderwijs zijn Angela Maiers en Amy Sandwold met hun boek ‘The Passion-driven Classroom.’

Screen-shot-2011-01-26-at-2.49.27-PM3

Ik heb de leerlingen verteld: “You are a genius, and you get an Hour!
Verbazing alom. Toelichting dus:
“Van de vier uur in de week mogen jullie er vanaf nu één zelf invullen.”
“Hoe dan?”
“Hoe je wilt!”
“Echt?”
“Ja, echt! Als het maar iets met het vak te maken heeft en jij er iets van leert.”
“Moeten we in groepjes?”
“Dat mag je zelf weten.”
“Moeten we een verslag schrijven?”
“Dat mag je zelf weten?”
“Moeten we iets presenteren?”
“Ja, maar hoe mag je zelf weten.”

Voor de meesten duurde het even om op gang te komen. Om vrijheid te accepteren. Sommigen hadden het zo rond:
“Meneer, mogen wij muziekinstrumenten maken?”
“Ja, dat mag.”
“Dan kunnen we ontdekken hoe geluid ontstaat en wat het is. Want we hebben die formules wel gehad maar echt snappen doen we het niet.”
“Meneer, mogen wij onderzoeken hoe een voetbal in de lucht de bocht om kan gaan?”
“Ja, dat mag.”
“Meneer, mogen wij….”
“Ja, dat mag.”

Bij anderen duurde wat het langer, en alleen van dat alleen al leerden ze zoveel. Kiezen bleek nog niet zo makkelijk. Anderen wisselden tot drie keer toe van onderwerp en ook daarvan leerden ze veel.
“Meneer, U zei dat mocht, maar het mag helemaal niet!”
“Wat niet?”
“Een aardappelkanon bouwen. We hebben het opgezocht en het is volgens de wet verboden. Je kunt een boete van 17.500 euro krijgen!”
“Ok, dan weten we dat ook weer.”

Er gebeurde van alles in de weken die volgden. Soms leek het niks, soms zinderde het. Soms leek het een chaos, af en toe was dat ook zo.

Lucy is een rustig meisje met een interesse in techniek. Lucy zit in klas 2 en zij ging ‘iets doen met robots’, misschien er een zelf bouwen. Regelmatig vroeg ik Lucy naar haar vorderingen, want ik zag haar niet zoveel doen, het waren vooral plannen waarover ik hoorde.
“Ik doe ook heel veel dingen thuis voor Genius Hour, meneer.”
“Ok.”
Lastig voor mij als docent, maar ik moest vertrouwen.
Gisteren was de presentatie van Lucy. Ik schrok. Lucy was naar de universiteit van Delft geweest om een interview te houden met een roboticus! Zij had hiervan een video gemaakt, inclusief een demonstratie van een lerende robot. Zij legde haarfijn en perfect gestructureerd uit wat een robot is en hoe hij werkt. Ook had ze een robot bij zich, zelf gebouwd. Lucy demonstreerde live (!) hoe je deze kon programmeren! Kalm en overzichtelijk vertelde ze haar verhaal. Toen zij de video van de roboticus afspeelde, keek ik niet alleen naar de video, maar vooral naar Lucy. Haar gezicht glom! Zij straalde! Zij was trots! Ik zag passie in beeld. Ik genoot met haar mee. Het cadeau ‘vertrouwen’ werd meer dan beloond.

Leerlingen zitten vol met passie, vol met vragen. Ik hoef eigenlijk helemaal niets te doen. Alleen wat tijd en ruimte geven. Een kleine moeite. Een groot gewin. De echte onderwijshelden zijn de leerlingen. Stuk voor stuk.

onderwijshelden

Deze post vormt mijn bijdrage aan het boek Onderwijshelden, een boek waarin 60 verhalen zijn gebundeld die laten zien dat op allerlei plaatsen in het onderwijs mensen zijn die vinden dat het anders moet en kan hiermee gewoon aan zelf aan de slag gaan. Het boek is op zaterdag 13 september gepresenteerd tijdens het Permanent Beta Festival en is te hier te bestellen via bol.com (inmiddels is de eerste oplage uitverkocht :), vanaf maandag 15 september is het boek weer verkrijgbaar) of hier te downloaden als pdf of epub.

 


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 3.996 andere volgers

%d bloggers op de volgende wijze: