Samen (media) wijzer

augustus 11, 2016

Gisterochtend stuurde ik de volgende tweet, over een kikker die bevriezing kan overleven:

Bevriezende kikker tweet 2016-08-10_1610

Ik kreeg daarop vrijwel direct een reactie van Per-Ivar, waarop ik reageerde:

Bevriezende kikker tweet reactie Per-Ivar 2016-08-10_1611

Niet veel later kregen wij een reactie van Arjan:

Bevriezende kikker tweet reactie Arja 2016-08-10_1612

Arjan kon het dus echt niet geloven en had het opgezocht. Iets wat Per-Ivar en ik hadden nagelaten. Terwijl wij dat toch regelmatig genoeg tegen onze leerlingen zeggen. ‘Stuur niet zomaar iets door. Check eerst of het klopt.’ ‘Schrijf niet zomaar iets op. Controleer eerst de bronnen.’ Mediawijsheid en wetenschappelijk wijsheid. Wij hadden dit zelf nu niet gedaan en Arjan wel. En dat is mooi. Zo is twitter een fantastisch medium. Er wordt iets gedeeld en er wordt op gereageerd.

Toen begon ik te twijfelen welke actie te ondernemen. Als het echt volledig onjuist was zou ik een correctie op de verzonden tweet moeten plaatsen met een excuus. Dat was ik dus van plan. Maar ik had dit toch al wel eens eerder gelezen? Hoe zat dat dan? Had ik toen ook iets geloofd wat niet klopte? Ik besloot het dus uit te zoeken.

Ik checkte de link van Arjan en leerde daar dat het plaatje van de ‘Alaskan Tree Frog’ al sinds 2013 op internet rondgaat, voorzien van drie verschillende onderschriften. Het plaatje is een hoax. Wat er ook te zien is, het is geen ‘Alaskan Tree Frog’. Die bestaat namelijk niet.

In dezelfde bron leerde ik dat er wél een ‘Wood Frog’ bestaat en dat is vastgesteld dat deze in het wild tot wel 218 dagen achter elkaar temperaturen onder nul kan onderleven, waarbij 100% van de kikkers overleeft. Niet tevreden met slechts één bron heb ik naar een tweede bron gezocht en geleerd dat ook uit laboratorium onderzoek is gebleken dat deze ‘Wood Frog’ in staat is te overleven wanneer 65-70% van zijn lichaamswater bevriest, bij een temperatuur van -6 °C, gedurende 4 weken.

De werkelijkheid in de natuur kan toch inderdaad ongelofelijk zijn!

Tegelijkertijd laat bovenstaande zien dat mensen het soms nodig vinden die werkelijkheid nog mooier te maken, bijvoorbeeld door er een plaatje aan toe te voegen dat niet klopt. De verleiding hiertoe is groot door de kracht van een beeld. Diezelfde kracht van het beeld zorgt ook voor de snelle verspreiding van in dit geval niet volledig juiste informatie.

De waarheid in het leven ligt soms echt in het midden. In dit geval klopt het plaatje niet en een (deel van) de bewering wel. Het kan wat moeite kosten om de feiten te vinden die de waarheid maken. Ik vind het die moeite altijd waard. Ik heb van bovenstaande weer het nodige geleerd, over twitter, feiten en de ‘Wood Frog’, en deel dit voorbeeld graag.

Om af te sluiten een plaatje van de echte ‘Wood Frog’, in een bevroren toestand. Inderdaad misschien wat minder sexy op het eerste gezicht dan de toch echt niet niet echt bestaande ‘Alaskan Tree Frog’.

Tweet bevriezende kikker Wood Frog frozenfrog_2

Bronnen:
http://urbanlegends.about.com/od/animalkingdom/ss/Alaskan-Tree-Frog.htm
http://www.units.miamioh.edu/cryolab/projects/woodfrogfreezing.htm

 


Dagmomentonderwijs juli

augustus 1, 2016

Inmiddels de twaalfde maandelijkse blogpost met dagelijkse momenten uit mijn onderwijs. Een toelichting is hier te vinden. Deze twaalfde is de laatste van het jaar. Of ik er mee doorga weet ik nog niet. Voor mezelf zal ik zeker dagelijkse mijn momenten ook komend jaar koesteren. Of ik ze opnieuw in maandelijkse blogs zal delen is nog even een vraag. Fijne vakantie!

Vr 1 juli
EEN MAIL ONTVANGEN VAN EEN COLLEGA MET IN DE TITEL ALLEEN MAAR HOOFDLETTERS.

Za 2 juli / Zo 3 juli

Ma 4 juli
Zeer gezellig mentoruitje, voor het vierde jaar met dezelfde klas. Hele fijne groep. Bloemetjes gekregen. Bloemetjes

Di 5 juli
Uitreiking diploma’s aan leerlingen 6-vwo. Verhalen over hun toekomst. Bijvoorbeeld deze: via ambo-havo-vwo nu naar opleiding kinderarts. Dat raakt.

Wo 6 juli
Feiten/fictie? Realiteit/beleving? Opmerkelijk onopgemerkt.
De idee leeft onder docenten dat lln te weinig doen aan het PWS. (Profielwerkstuk)
Ik zoek even de gegevens van afgelopen jaar. Gem cijfer VWO: 8,91.
Dan zal het dus bij de HAVO liggen…
Gem cijfer HAVO: 7,63

Do 7 juli
“Ik heb nog nooit zoveel en zo hard gelachen.” 😄 😄😄 Collega van de mediatheek die in ons groepje zat bij het personeelsuitje. 😜

Vr 8 juli
Impromptu samenzijn met paar collega’s na officiële afscheid schooljaar. Met ineens een pijnlijke herinnering. Toch fijn.

Za 9 juli
Een van de hardwekendste en liefste leerlingen die ongelofelijk vriendelijk en bedachtzaam geformuleerd verzoek doet aan verplicht vakjes vullend management.

Zo 10 juli
Van leerling, die nu toch ook echt vakantie heeft, op zonnige zondag toch nog inhoudelijke vraag krijgen over Profielwerkstuk voor nieuwe schooljaar.

Ma 11 juli
Achteraf horen dat je niet in video bent gekomen die tijdens uitreiking eindexamen diploma’s is vertoond… omdat de filmer teveel lachte. 😄

Di 12 juli
Ik laat geen leerlingen die ik nog lesgeef mij volgen op Facebook. Op 2e dag vakantie drie verzoeken van examenleerlingen. 😄

Wo 13 juli
Stil. Beduusd.
Nakijkcommissie dank tweet Iris 2016-07-19_1508Do 14 juli
Buiten. Boek.
Viervoeters. Bloemengeur.
Zonnetje. Windje.
Moetloos. Gedachtenvol.
Starend. Ziend.
Langzaam. Snel.
Dankbaar. Delend.

Vr 15 juli
Met drie collega’s op pad voor locatie MeetUp010#8. Verrassend gesprek met man uit familiebedrijf die waarde leermoment boven snelle beleving stelt.

Za 16 juli / Zo 17 juli

Ma 18 juli
Via de docenten WhatsApp een vraag van collega nav #PokemonGo. Hij heeft een gaaf idee voor de Parijs reis!

Di 19 juli
Nav verhaal in AOB blad waardevolle discussie over overgangsvergadering gehad met collega ‘in den lande’ die voor eerste keer mentor is.

Wo 20 juli
Binnen 5 min 2 reacties op verzoek schrijven verhaal over zomervakantie docent. Binnen een uur een aanbod voor een baan. 😜

Do 21 juli
Dat je na aantal dagen reageren, deleten mails eindigt met mailbox bijna zero. Mail van oud-leerling blijft staan…

Vr 22 juli
Bericht binnen dat we met MeetUp010#8 toch op de RDM werf terecht kunnen! ✅🍀

MeetUp010#8 RDM CoCb9s7WYAEX8Ne

Afbeelding: Claire Ohlenschlager

Za 23 juli / Zo 24 juli

Ma 25 juli  –

Di 26 juli  –

Wo 27 juli  –

Do 28 juli
Na wandeling langs Geul, lunch bij Rustplaats Achterum, bezoek aan Wijngaard Fromberg, nu webinar Chromebooks volgen. #nietomdathetmoetmaaromdathetkan

Vr 29 juli
Facebook bericht krijgen van twee mentor leerlingen dat zij na 2,5 jaar sparen en voorbereiden vandaag vertrekken naar Ghana. Deels ook voor hun Profielwerkstuk. Toppers!

Za 30 juli / Z0 31 juli


Feedback via OnzeLes

juli 13, 2016

Is het mijn les? Of is het de les van de leerlingen?

Aan het begin van de vakantie ben ik altijd bezig met de voorbereidingen van het nieuwe schooljaar. Ik wil elk jaar een klein beetje beter worden en probeer hiervoor zoveel mogelijk input te krijgen.

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat docenten een van de invloedrijkste rollen vervullen op school. Ook blijkt dat zij hun werk nóg beter gaan doen als zij feedback vragen aan hun leerlingen (zie bijvoorbeeld dit OESO rapport). Er zijn vele manieren voor docenten om feedback te verkrijgen. Een nieuwe vorm is de app OnzeLes.

Het is niet mijn les, het is niet de les van de leerlingen, maar het is OnzeLes.

OnzeLes is bedacht door De Nationale DenkTank en ontwikkeld door Stichting leerKRACHT. Twee van de grootste leerling- en studentenorganisaties (LAKS en JOB) enthousiast genoeg over het effect dat ze OnzeLes actief ondersteunen en verspreiden onder hun achterban. Ook twee van de grootste lerarenorganisaties (AOb en CNV-Onderwijs) zien OnzeLes als een mogelijk instrument voor leraren om hun lessen nog beter te maken.

OnzeLes is een programma waarmee leerlingen op een makkelijke en veilige manier feedback kunnen geven aan hun leraar, ondersteund door een web-app. De app laat leerlingen anoniem feedback geven, op zo’n manier dat de leraar altijd gebalanceerde feedback krijgt. OnzeLes is géén beoordeling, maar een middel om voor docenten in kaart te brengen wat er al goed gaat en wat er nóg beter zou kunnen. Een leraar maakt een account aan en binnen dit account maakt hij klassen aan. Vervolgens bespreekt hij met zijn leerlingen wat de kenmerken van een goede les zijn en waar hij dus op feedback op gaat ontvangen. Een sterk onderdeel van OnzeLes omdat er direct al een gesprek is tussen leraar en leerlingen. Is dit proces eenmaal doorlopen dan is het geven van de feedback op een les door de leerlingen eenvoudig een kwestie van net zoveel tops als tips geven. De uitkomsten leiden vervolgens tot een nieuw gesprek en waar nodig acties van de leraar.

In onderstaande video is te zien hoe OnzeLes werkt.

Ik ben er zelf nog niet uit of ik OnzeLes ook daadwerkelijk ga gebruiken komend schooljaar. Ik zie de kracht van de werkwijze maar twijfel of deze uitvoering van feedback vragen bij mij en mijn leerlingen past.


Nakijkcommissie

juli 12, 2016

Leerlingen willen liever geen toetsen maken. Docenten willen liever geen toetsen nakijken. Docenten willen wel dat leerlingen iets leren. Leerlingen willen ook iets leren. Enter: de nakijkcommissie.

Het begon met een tweet van  Iris Driessen @irismp.

Nakijkcommissie tweet 1 irismp 2016-07-12_0950

Wat mij persoonlijk vooral aantrok was de eerste zin. ‘Ik ga het doen.’

Hoe het werkt

Elke toets is een groep van 5 leerlingen verantwoordelijk voor het nakijken van de toetsen van de hele klas. Zelf hoeft de nakijkcommissie de toets niet te maken. Zij bespreken vooraf met de docent de toets en het antwoordmodel. Er zijn zes toetsen per jaar, iedereen komt aan de beurt. De leerlingen van de nakijkcommissie krijgen een 8 voor de tijd en de moeite. Dat is het.

Er kwamen snel reacties op twitter. Dat het een briljant idee is was direct duidelijk.

Voor leerlingen. Iedere leerling komt eens per jaar aan de beurt om na te kijken. Hiervan, en van de voorbespreking met de docent, leren zij, mogelijk nog meer dan van alleen het maken van de toets. Zij leren niet alleen over de inhoud maar ook over het formuleren van antwoorden en het nemen van verantwoording bij het besluiten over wat goed is en wat niet.

Voor docenten. De docent hoeft minder tijd te besteden aan nakijken. Een deel van deze tijd zal gaan zitten in het de leerlingen leren nakijken een feedback geven. Er zal veel meer interactiviteit zijn tussen docent en leerlingen over de stof. De overgebleven tijd kan de docent besteden aan het verbeteren van zijn lessen of het verbeteren van zijn toetsen.

Hoe het in te zetten

De nakijkcommissie kan worden ingezet zoals boven beschreven. Gebaseerd op een berekening van het aantal toetsen per jaar en het aantal leerlingen. De docent zal moeten nadenken over de samenstelling van de nakijkcommissie per toets en de uitvoering van het bespreken van het antwoordmodel. De nakijkcommissie zou ook beperkter kunnen worden ingezet, bij slechts een aantal toetsen per jaar, hoewel het daarmee mogelijk juist de kracht van het idee verliest.

Vrijwel direct na de tweet van Iris kwam er een korte discussie op gang op twitter. Die ging vooral over de ‘beoordeling’ van het werk van de nakijkcommissie.

Nakijkcommissie tweet 3 Frans 2016-07-12_0958

De vraag die in deze discussie vooral naar voren kwam is of de leerlingen van de nakijkcommissie een cijfer moeten krijgen voor hun werk, en zo ja hoe dit bepaald zou moeten worden. Ik heb hierover met Rob van Bakel @RPvanBakel een email uitwisseling gehad en samen met andere reacties op twitter zijn wij gekomen tot de volgende opties:

  • de leerlingen krijgen een vast cijfer voor hun werk voor de nakijkcommissie, bijvoorbeeld een 8 zoals Iris dit voorstelt
  • de leerlingen krijgen geen cijfer
  • de leerlingen geven zichzelf een cijfer
  • de leerlingen krijgen een cijfer voor hun nakijkwerk en feedback, dit cijfer wordt gegeven door de docent
  • de leerlingen krijgen een cijfer voor hun nakijkwerk en feedback, dit cijfer wordt gegeven door de leerlingen

Gaat het gebeuren?

Ja. In ieder geval gaat Iris het doen. 😄

Een dag later kwam er ook een reactie van de mannen die zeker ook van daden zijn naast hun woorden.

Nakijkcommissie tweet 2 Per-Ivar 2016-07-12_0952

 

En ja. Ik ga het ook doen. In klas vier. Ik kies voor de optie waarbij de leerlingen een cijfer geven aan hun peers voor de feedback. Dit zijn mijn leerlingen bij opdrachten uit eerdere jaren al gewend en past dus in mijn situatie. Ik denk dat dit van groot belang is voor het succesvol inzetten van dit briljante idee. Hoe past het in jouw situatie?

Vertrouwen

Een essentiële bouwsteen van een nakijkcommissie is denk ik vertrouwen. Vertrouw jij je leerlingen? Vertrouwen zij jou? Vertrouwen zij elkaar? Misschien is een extra waarde van een nakijkcommissie wel dat het een mooie manier is om vertrouwen te bouwen.

Reageren?

Graag! Dat kan onder deze post maar bijvoorbeeld ook op de Facebook groep Actief leren zonder cijfers waar Sander Claassen een discussie hierover heeft gestart.


Dagmomentonderwijs juni

juli 2, 2016

Inmiddels de elfde maandelijkse blogpost met dagelijkse momenten uit mijn onderwijs. Een toelichting is hier te vinden.

Wo 1  juni
Leeruur, dat is 25 min in stilte leren.
Dan digitale test en resultaten direct bespreken.
1 leerling start de test niet…?
Zit met oortjes in nog te leren!

Do 2  juni
Met bril op die kokerzicht simuleert geluisterd naar presentatie slechtziendheid #geniushour

Genius Hour kokerzicht CkWPkm-WgAAJiSqVr 3  juni
Opdracht: ‘Zoek de fout! Winnaar krijgt prijs.’
Leerlingen boekloze lessen: 40 min bezig met 4 pagina’s definities geconcentreerd lezen, stellen vele vragen.

Za 4  juni
Slachtemarathon gewandeld.

Zo 5  juni
Terwijl je in gesprek bent met een van je 2e correctoren gebeld worden door een van je andere 2e correctoren.

Ma 6  juni
‘Meneer, hoe komt U zo bruin, zeker het weekend in de zon gezeten?’
‘Nee. Marathon gewandeld in boomloos Friesland.’

Di 7  juni
Tijdens gesprek met 2e corrector krijgt hij telefoontje van buurman. Iets niet goed met een koe, hij gaat even helpen.

Wo 8  juni
Nogal kritische lln.
‘Meneer, U heeft vandaag goed uitgelegd.’
‘Dank je!’
‘Jammer dat dit de laatste les van het jaar was.’

Do 9  juni
Alles ruim op tijd door ons klaargezet voor surveillance.
‘Zullen we lln kopje thee geven?’ suggereer ik.
‘Ja,’ zei collega.

Vr  10 juni
Vraag als antwoord op vraag of lln aan deze campagne zouden doneren. campagneteamhuntington.nl/landing
‘Waarom deze en niet andere?’

Za 11  juni
Hoe ik heet op het #eindexamen:
FDG – Droog – dhr. Droog – meneer Droog – F. Droog – Frans Droog – Dr. Ir. F.N.J. Droog

Zo 12  juni

Ma 13  juni
Lln maken zelf kahoot voor rest klas om laatste les van het jaar nuttig én aangenaam af te sluiten, met prijsjes

Di 14  juni
Dat laatste van 14 presentaties #geniushour over vuurwerk gaat en eindigt met een demonstratie van een luciferraket!

Wo 15  juni
Laatste uur van VVV module ‘Hoe wil jij leren?’ gevuld door leerlingen die les geven in sushi maken.
Het was lekker.

Do 16  juni
Portemonnee die kwijt is terugvinden in koelkast in plastic tasje met salade…

Vr 17  juni
Dat het gelukt is. Toets 5V, inclusief dyslecten, eindigde om 15:15 uur. Om 23:38 uur zijn alle 38 cijfers ingevoerd.

Za 18  juni

Zo 19  juni

Ma 20  juni
De eerste set surveillance zit er bijna op. Dus bijna koffie.

Di 21  juni
Collega die Google Agenda nog net niet helemaal begrijpt plaatst aantal nogal persoonlijke afspraken in gedeelde agenda.

Wo 22  juni
Collega 3 dagen intensief gewerkt met lln voor haar herkansing van het eindexamen. Na het maken hiervan in gesprek, zittend op de aulatrap.

Do 23  juni
‘Meneer, wat moeten wij leren voor de laatste toets? Ik weet dat het in de studiewijzer staat, maar daar kijk ik nooit.’

Vr  24  juni
Nakijkend op een terras in afwachting van de bbq van @thecrowdNL getuige van een huwelijk van een politieman

Za 25  juni
Nog van vrijdag. Uiterste inlevermoment.

Uiterste inlevermoment Cl3eB3AWgAAXCAG

Het begin van zaterdag. Dit beinvloedt mijn lesgeven dus ook. Glastonbury ervaren via de BBC.

Zo 26  juni
Gisteren. Vandaag weer. Luisterend, kijkend. Glastonbury. Beseffend dat ik hier iets leer dat ik wil en zal doorgeven.

Ma 27  juni
Weinig commentaar bij deze herkansing.

Herkansing Cl8fuTeWYAA-LOR

Mentorklas. Na de laatste toetsweek en de laatste herkansingen van 7 naar 0 bespreekgevallen voor de overgangsvergadering. 😀

Di 28  juni
Van: Lln valt voor 3e jaar in bespreekmarge. Doubleren voorgesteld. Naar: In verkeerde kolom gekeken.. hij is bevorderd.

Wo 29  juni
Dankzij gedisciplineerd vergaderen eerste dag overgangsbesprekingen op geplande tijd kunnen beeindigen!

Do 30 juni
EEN MAIL ONTVANGEN VAN EEN COLLEGA MET IN DE TITEL ALLEEN MAAR HOOFDLETTERS.

 


Dagmomentonderwijs mei

mei 31, 2016

Inmiddels de tiende maandelijkse blogpost met dagelijkse momenten uit mijn onderwijs. Een toelichting is hier te vinden.

Zo 1 mei
Facebook likes van lln die je in klas 1 voor het laatst hebt lesgegeven voor delen site berekenen #eindexamen cijfer: Wanneergeslaagd.nl

Ma 2 mei
Via NVOX serie video’s gedrag David Attenborough op YouTube -> niet beschikbaar 😢.
Op Facebook nog wel te vinden 😄!
Wil ze heel graag volgende week gebruiken bij introductie PO Diergedrag. Facebook link

Di 3 mei
Geschreven over een blogparade. Een middel om visies over onderwijs te delen. Benieuwd of er interesse is.
(Update: niet zo heel veel, ook goed)

Wo 4 mei
Op één dag na één vraag tien enthousiaste reacties van collega’s op twitter die ook aan #mijnweek gaan meedoen ✅

Do 5 mei
Terwijl ik (buiten in de ☀️) op twitter discussieer over gebruik mobieltjes in klas krijg ik ineens de nog nooit eerder geziene mededeling: ‘de iPhone moet afkoelen.’ 😄

Vr 6 mei Dagmomentonderwijs mei 702076 PottedFlowers

 

Za 7 mei

 

Zo 8 mei

 

Ma 9 mei
Mooi gezicht. 7 leerlingen smartphone, 12 Chromebook, 12 alleen boek.
Rekenen, info zoeken, verwerken, opdrachten maken.
Allen aan het werk! ✅

Na de mei #lesvrijeperiode met paar collega’s in de pauze voor de eerste keer dit jaar buiten in de zon 🌞

Di  10 mei
Een indrukkende ontmoeting met Daan, leraar in opleiding die 7 maanden gevolgd is. Verslagje geschreven: En de tafeltjes gaan direct weer in rijtjes van twee

Wo 11 mei
Leerlingen die je met andere ogen naar je ziet kijken door jouw omgang met de viervoeters die je meegenomen hebt het lokaal in.

Do 12 mei
Lln die bij start uitleg toestemming vragen lokaal te mogen verlaten.
Ze hebben een #geniushour afspraak!
Ja, dat mag.

Vr 13 mei
Meneer, de wifi doet het niet. We kunnen de chromebooks niet gebruiken.’
‘Weet ik’
‘Ok, dan gaan we wat anders doen.’

Za 14 mei

Zo 15 mei

Ma 16 mei
Ik stuur een mail aan mijn 5-vwo mentorklas.
‘Wie wil bijles geven aan een eersteklasser?’
Binnen 5 minuten drie aanmeldingen.

Di  17 mei
Ontwikkelgesprek…

Wo 18 mei
Vandaag met leerlingen 2doc:maatschappijleer over Daan gekeken. Aanrader! Daan en zijn lln maken veel indruk. Mijn leerlingen willen ook meer buiten de muren van de school leren. ‘Dat is echt.’

Do 19 mei
Leerling die ik dit jaar geen les meer geef komt in mijn Daltonuur vragen stellen over een vak dat ik niet geef.

Vr 20 mei
Leerling gaat Profielwerkstuk doen over huidkanker, basaalcelcarcinoom. Haar vader is geopereerd en zij verzorgt nu zijn ontsteking.

Za 21 mei
Een dagje nakijken. Eindexamen 5-havo.

Onderdeel examenvraag. Omrekenen cm naar mm.
32 leerlingen totaal
1 leerling: 1 cm = 1000 mm
3 leerlingen 1 cm = 100 mm

Zo 22 mei
Wandelen

Ma 23 mei
Met 8 leerkrachten op vrije avond onder genot fijne maaltijd mooie #onderwijs ontmoetingen gepland voor Meetup010

Di  24 mei
Twee directe collega’s sectie exact vertrekken.
Vier nieuwe collega’s zijn aangenomen.

Wo 25 mei
Tijdens het nakijken van het #eindexamen aan het papier ruiken van welke leerling het is.

Do 26 mei
Op het eindexamenwerk van een leerling:
‘Let op: de laatste uitwerkingen van dit examen staan op de volgende pagina.’
(net zoals op het examen zelf 😄)

Vr 27 mei
Vijf uur ‘s middags. In mijn tuin, in de zon, sippend aan een tomatensapje, denk ik na over mijn #dagmomentonderwijs

Za 28 mei
Een dagje nakijken. Eindexamen 6-vwo.

Zo 29 mei
Wandelen

Ma 30 mei
‘Belangrijk voor eindtoets’
Met klas boek A langslopen
Weet U hoeveel dat is!’

‘O, maar dat weet ik allemaal nog!’

Di 31 mei
Door omstandigheden twee groepen in twee lokalen hetzelfde uur. Heen en weer lopend genietend van hoe makkelijk zij het mij maken.


Van krijtbord naar verbeterbord

mei 12, 2016

Leerkracht

We hadden het krijtbord. We hadden het whitebord. We hadden het digibord. Nu hebben we het verbeterbord.

Ik ben een groot fan van verbeteren, en dus van Stichting leerKRACHT. ‘Elke dag samen een beetje beter.’ Ik  ben een groot fan van (ook de organisatie van) leren in de handen van leerlingen leggen. Ik ben een groot fan van docenten die dingen net even anders doen.

Zelf probeer ik al zolang als ik in het onderwijs werk leerlingen te betrekken bij de manier waarop ik les ‘geef’ en de manier waarop zij les ‘ontvangen’. Dat gebeurt dus ook in steeds grotere mate in mijn lessen en dit heb ik bereikt via verschillende kleine initiatieven. Een VVV-uur ‘Wat en hoe wil jij leren?‘. Twee dagen GeenSchool. Een uur per week Genius Hour. Gisteren nog heb ik leerlingen gevraagd hoe zij het VVV-uur ‘Wat is dit nu weer?‘ zouden willen invullen en of zij een module voor volgend jaar zouden willen maken. Prachtige interacties en leerzame momenten volgden.

Ik heb veel nagedacht over hoe ik de werkwijze van Stichting leerKRACHT in mijn klas zou kunnen krijgen. Niet echt moeilijk dacht ik steeds, toch ben ik er nog niet toe gekomen. Een van die dingen die maar blijft hangen, of liggen.

Zojuist las ik op LinkedIn het onderstaande verhaal van Jaap Versfelt, de initiator van Stichting leerKRACHT, en onmiddellijk na het lezen ervan heb ik besloten dat dit voor mij de manier gaat zijn om komend schooljaar leerlingen invloed te gaan geven op HUN leren. En dat ik dit hier zou delen, mede omdat dit verhaal op LinkedIn alleen te lezen is als je zelf een account daar hebt.

Ik heb niet vooraf toestemming gevraagd aan Jaap in de volledige veronderstelling dat dit echt ‘elke dag samen een beetje beter’ is.

Elke dag samen een beetje beter leren delen


Binnen de aanpak van Stichting leerKRACHT werken leraren en schoolleiders gezamenlijk aan het verbeteren van het onderwijs. Dat doen ze door samen lessen te ontwerpen, elkaars lessen te bezoeken om van en met elkaar te leren én ze door wekelijkse bordsessies. Bordsessies zijn korte, effectieve, staande vergaderingen, waar teams samen successen vieren en doelen stellen om het onderwijs te verbeteren. Nadat we met leerKRACHT startten op scholen gebeurde er iets onverwachts. Leraren gingen het verbeterbord gebruiken met hun leerlingen in de klas. Dat hadden wij niet bedacht! Tot onze stomme verbazing zagen we dit niet op een paar geïsoleerde scholen, maar op bijna elke leerKRACHT school. Overal gingen leraren met leerlingen bordsessies houden: de ‘mood’ van de leerlingen peilen, successen vieren, met hun leerlingen doelen stellen, acties bedenken en samen uitvoeren. Ik heb dit zelf in actie gezien op basisscholen, middelbare scholen en MBOs. Waarom deden leraren dit? Wat voor effect bereiken ze hiermee met hun leerlingen? Hoe maken ze er een succes van? En hoe kun je dit zelf in je eigen klas uitproberen. Dat zijn de onderwerpen van deze blog.

Een voorbeeld van een basisschool

Laat me beginnen met een voorbeeld van een basisschool uit Zeeland, de Linge. Leraar Marleen de Ridder nam zich al bij de eerste kennismaking van leerKRACHT voor om het bord in haar klas met de leerlingen in te gaan zetten. De eerste lessen nam Marleen nog zelf de leiding, maar al snel namen de leerlingen het van haar over. Marleen zette een stapje naar achteren terwijl haar leerlingen zelf bedachten hoe het onderwijs te verbeteren en elkaar daarbij te helpen. Wat voor doelen stelden de leerlingen? Ze gingen aan de slag met allerlei doelen: “als de juf om stilte vraagt zijn we in 5 seconden stil”, “wij kunnen elkaar positief aanspreken over elkaars handelen en daar positief op reageren” en “we worden beter in spelling”.  Vervolgens bedachten ze acties om die doelen te realiseren en gingen daar mee aan de slag. Het effect: leerlingen die veel beter weten wat voor doelen ze proberen te halen, die zich meer bij die doelen betrokken voelen omdat ze zelf mee bedacht hebben en leerlingen die elkaar helpen om die doelen te halen.

Wil je zien hoe dat werkt, kijk dan naar deze drie korte video’s:

Een voorbeeld van een middelbare school: de mentorles

Je vraagt je dan af, dit kan waarschijnlijk alleen maar bij oudere kinderen in de bovenbouw van een basisschool? Nee dus. Op dezelfde school zijn ook kleuters aan de slag met de bordsessie, terwijl we bordsessies met leerlingen ook op middelbare scholen en MBOs zien werken.

Een voorbeeld daarvan is een middelbare school in Den Haag, de Populier. Daar bedachten de mentor leraren van Mavo 3 om met het bord aan de slag te gaan in hun mentorlessen. Ze vroegen de leerlingen ‘wat willen jullie dit jaar bereiken?’. Het zal niemand verbazen dat het antwoord was ‘Overgaan’ (oftewel, niet nóg een keer Mavo-3). ‘Ok’ zeiden de leraren, ‘en hoe gaan we meten hoe we ervoor staan?’ waarop de leerlingen bedachten ‘cijfers!’.  Daarna werden elke maand de ‘virtuele zittenblijvers’ bijgehouden. ‘Maar wat daar aan te doen?’ was de volgende vraag. Dat vonden de leerlingen niet erg ingewikkeld: elkaar helpen. Zij maakten een lijst van vakken waar elk kind óf bij kon helpen óf hulp nodig hadden. De mentorlessen werden daarna gebruikt om elkaar in groepjes te helpen. Het effect was dat leerlingen enorm gemotiveerd aan de slag gingen en leraren verbaasd waren over het effect.

En wat kun jij hiermee in jouw klas?

Wil je wel eens weten of het voor jou en je klas ook werkt? Probeer het gewoon uit. Daar hoef je geen leerKRACHT school voor te zijn, dat kan elke leraar. Hoe doe je dat:

  1. Ga eerst kijken: grasduin eens op Youtube naar video’s over hoe dit werkt. Die kun je vinden op Youtube als je zoekt op ‘leerkracht bordsessie’
  2. Begin klein: bijvoorbeeld alleen met de ‘smileys’, om te ervaren met de leerlingen hoe het is om met de ‘mood’ van de klas de dag te beginnen
  3. Zorg voor veiligheid: waardeer alle input van leerlingen en zorg dat ze op elkaar voortbouwen.
  4. Bouw het uit: voeg na de smileys het delen van successen toe. Loopt dat? Ga dan met je leerlingen nadenken over doelen die zij willen bereiken en welke acties daar bij horen
  5. Heb even geduld: de eerste doelen waar leerlingen mee komen zijn misschien niet de belangrijkste voor jou als leraar, maar er komen vanzelf steeds serieuzere doelen op het bord
  6. Geef leerlingen de leiding: draait het, wacht dan tot de leerlingen je vragen of zij het van je over mogen nemen. Geef ze dan de pen en geniet!
  7. Laat leerlingen samenwerken: één leidt de bordsessie, één schrijft, één houdt de tijd bij, één geeft feedback aan het einde
  8. Evalueer en verbeter: Vraag na een week of 4 aan je leerlingen hoe de bordsessie nog beter kan? Bijvoorbeeld door ze na te laten denken over 5 onderwerpen: wat meer, wat minder, wat anders, wat stoppen en waarmee doorgaan?

Bron:
https://www.linkedin.com/pulse/het-verbeterbord-de-klas-kan-dat-jaap-versfelt?trk=hb_ntf_MEGAPHONE_ARTICLE_POST


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 5.089 andere volgers

%d bloggers op de volgende wijze: