Dagmomentonderwijs

augustus 29, 2015

Dagmomentonderwijs seize the day flickr

Op 1 januari 2015 ben ik er mee begonnen: #dagmomentonderwijs

Dagelijks een tweet versturen met iets dat mij die dag het meest was opgevallen, bijgebleven, had verbaasd, mij het meest had doen lachen, op mij de meeste indruk had gemaakt, mij het meest had geraakt, mij het meest gelukkigs had gemaakt (op dat moment of later bij het terugdenken er aan), het moment dat ik het liefste wilde delen.

Dagelijks een kort moment van reflectie. Een kort moment om een keuze te maken. ‘Het mag maar één moment zijn’, nam ik mij voor. ‘Maar het móét ook een moment zijn’, nam ik mij voor. En tegelijkertijd wist ik, zonder dit echt te besluiten, dat dit slechts richtlijnen waren waaraan ik mij waarschijnlijk niet dagelijks zou kunnen houden. En ik wist dat dit niet erg zou zijn.

Een andere richtlijn voor mijzelf, in deze poging het bestaan van een docent te schetsen middels een dagelijkse tweet, was dat de momenten vooral positief zouden moeten zijn, of grappig, of ontroerend. In slaap vallen met een positief gemoed leek mij te leiden tot betere dromen, en betere daden in de dag daarna. Het dagelijks delen van positieve ervaringen zou er hopelijk toe leiden ook de dromen en daden van lezers naar de kant van de glimlach te sturen.

Het idee was maandelijks deze #dagmomentonderwijs tweets te verzamelen in een blogpost.

Een schets in woorden van wat een docent dagelijks meemaakt. Waarbij ik dan toevallig de docent bent en het geschetste beeld door mij gekleurd is.

Mijn plan is voor de helft gelukt. Ik geef mijzelf daarvoor een dikke voldoende.

De tweets zijn verstuurd. Niet dagelijks, soms twee of meer, soms een paar dagen geen. De maandelijkse blogs zijn niet geschreven. Het zo herkenbare halfvolle glas. Niet bitter, beter dus.

Dus dit schooljaar nu het eerste blog hierover. Terwijl de maand augustus nog niet tot zijn einde is kunnen komen. Echter (om het woord maar te vermijden, 😉), voor het onderwijs geldt hetzelfde als voor fruit. Plukken als het rijp is. Het moment pakken als het daar is. Nú, zaterdag, heb ik tijd, wat ik maandag heb weet ik nog niet. Wel tijd, maar waarschijnlijk vooral voor mijn leerlingen.

De momenten van augustus:

ma 24. Goedemorgen! Dag één van schooljaar voor regio Midden. Ik benbenieuwd welk #dagmomentonderwijs ik vanavond zal kunnen kiezen. #onderwijs

Drie collega’s die op eerste dag klassen toevoegen aan gedeelde document met groepjesmakers! #dagmomentonderwijs fdroog.wordpress.com/2015/08/13/sne…

di 25. Nog geen lessen vandaag. Wel mentorklas boeken uitgereikt. En weer even wennen aan dit #Magister #dagmomentonderwijs pic.twitter.com/tWOJ96mdhi

wo 26. Benieuwd of er vandaag nog iets specifiekers komt. Op deze vroege morgen mijn #dagmomentonderwijs : IK MAG WEER MET LEERLINGEN GAAN LEREN!

“Zo is het leuk. Waarom kan het niet het hele jaar zo zijn? Een beetje chillen, een beetje leren, een beetje kletsen.” #dagmomentonderwijs

do 27. Negen leerlingen uit drie verschillende klassen die binnen 15 min via WhatsApp afspraak voor volgende week regelen #dagmomentonderwijs

vr 28. Met klas kijken naar @dafneschippers die goud wint en vervolgens leren over spiervezels, genetica, doorzettingsvermogen #dagmomentonderwijs

za 29.  zo 30. Hier ben ik nog niet uit. Ga ik nu op zaterdag en zondag ook een #dagmomentonderwijs kiezen of niet? #onderwijs

ma 31. volgt als update, of niet…

 

 


Zittend in de tuin op een woensdagmiddag

augustus 19, 2015

De zon schijnt licht. Een lichte wind wiegt de bladeren en de kleinere takjes van de bomen tot ruisen. De temperatuur is aangenaam. De stoel zit goed. Het voetenbankje laat de benen rusten. Het tafeltje voor de laptop is ooit een gouden aankoop geweest. Het glaasje water is verfrissend. Het is woensdagmiddag. Ik zit in de tuin.

Geluiden komen van mensen die langslopen, fietsers die langsfietsen, honden die even kort blaffen naar mensen die langslopen en mensen die langsfietsen. Wat verder op de achtergrond een motor die snel optrekt, een man die zich zo voelt.

De werkdag zit er op, hoewel het nog vakantie is. In regio Noord zijn de scholen weer begonnen, in regio Midden beginnen ze volgende week, in regio Zuid de week daarna. Mijn tuin staat in regio Midden.

Ik ken die data nooit precies. Wanneer welke regio weer begint. En stopt. Wanneer welke vakantie begint. Steeds opnieuw zoek ik dat op. Het is schijnbaar geen informatie die ik relevant vind. Ik zet het wel allemaal in mijn agenda. Aan het begin van het schooljaar. Zodat ik het kan opzoeken, als het ergens relevant voor is. Afspraken en zo.

Dat ik nu toch weet dat in regio Noord de scholen weer zijn begonnen komt door die heerlijke sociale media. Die brengen een mens zo veel, zo veel als hij zich wil laten brengen.

Moment… Ik voorspel een blaffende hond… Ik zie de kat aan de andere kant van het hek eerder dan zij…

…. Inderdaad. Een blaffende hond.

…. We kunnen verder. Het is inmiddels weer stil. Zo lang als het duurt.

Wat ik op de sociale media tegenkwam vandaag was een docent die een tool deelde om afspraken te kunnen maken, omdat hij dit handig vindt voor hem en zijn leerlingen. Wat ik op de social media tegenkwam was een leerkracht die een tool deelde om haar tijd te kunnen schrijven, in het kader van de nieuwe CAO PO. Wat ik op de sociale media tegenkwam was een initiatief waarin boeren met burgers delen wat het is dat zij doen, @boerburgertweet. Ik deel deze dingen graag. Ik hoop dat je er iets aan hebt.

Ongemerkt is de middag overgegaan in de avond. Tijd kun je nu eenmaal niet zien.

Ik geef onkruid geen water, maar wordt ook niet boos dat het groeit.

De zon wint het weer even grandioos van de wolken. Heerlijk…..

De geluiden uit de omgeving zijn inmiddels een klein kindje dat huilt en een straaljager die jankt. Ook vogeltjes, verschillende soorten, ik heb er veel moeite mee de verschillen te horen. Ik vind ze wel mooi.

Wat heb ik vanochtend ook alweer gedaan? O ja, ik heb Edmodo en Google Drive opgeschoond en opnieuw ingericht. Dat is nog niet helemaal af, morgen mee verder. Concepten voor studiewijzers gemaakt, een paar mails beantwoordt, een paar even laten liggen. Wat heb ik voor lunch gegeten en waar? O ja, overleg met … over …. Erg benieuwd of en wat daar van gaat komen, hoopvol maar realistisch. Wat heb ik vanmiddag gedaan? Die tools bekeken, aangemeld en getest, en ik ben dat initiatief natuurlijk gaan volgen. Toen was het nu, of een tijdje geleden.

De zon schijnt licht. Een lichte wind wiegt de bladeren en de kleinere takjes van de bomen tot ruisen. De temperatuur is aangenaam. De stoel zit goed. Het voetenbankje laat de benen rusten. Het tafeltje voor de laptop is ooit een gouden aankoop geweest. Het glaasje water is op. Het is woensdagavond. Ik zit in de tuin.

Balen. Het geluid uit de omgeving is nu een drie-tonige hoorn.

Ik ga even een nieuw glaasje water pakken.

Tot morgen.


Waarom ik toch voor zomerscholen ben

augustus 18, 2015

Zomerschool 2015-08-18_1454Dit jaar hebben zo’n 7000 leerlingen gebruik gemaakt van een zomerschool. Is dat goed?

Het gaat om 126 zomerscholen waarin een totaal van 267 scholen leerlingen de kans boden alsnog bevorderd te worden. Uitgesplitst naar niveau gaat om 2035 vmbo’ers, 3030 havisten en 1859 vwo’ers. Het grootste deel van deze leerlingen zit in het jaar voor het eindexamen, respectievelijk 58%, 53% en 31%.

Wat is een zomerschool?

Tijdens een zomerschool worden leerlingen gedurende twee weken bijgespijkerd in een beperkt aantal vakken. Uitvoering van de zomerschool kan gebeuren door docenten van de school zelf maar kunnen hiervoor ook externe begeleiding inhuren. Het ministerie van OCW heeft hiervoor 9 miljoen euro beschikbaar gesteld. Scholen leggen zelf de afspraken vast en bepalen de inhoud en de toetsing en bepalen zelf de normen voor bevordering. Een belangrijk doel van de zomerschool is het terugdringen van het aantal zittenblijvers.

Niet iedereen in het onderwijs is even gelukkig met de zomerscholen, net als niet iedereen in het onderwijs even gelukkig is met de stoomcursussen voor de eindexamens. Er zijn een aantal zeer valide argumenten aan te voeren om tegen zomerscholen te zijn en David Dijkman heeft deze in zijn blogpost “Waarom ik tegen de zomerschool ben” uitgebreid beschreven. En hoewel ik me in een aantal van deze argumenten goed of deels kan vinden ben ik toch voor zomerscholen.

De belangrijkste reden is de leerling, die toch over kan gaan en niet een heel jaar opnieuw hoeft te doen.

En hier zit wat mij betreft de kern. Een harde kern met een zachte inhoud. Cijfers zijn veelzeggend, maar niet alleszeggend. Cijfers zijn een samenvatting van het verleden en geen voorspelling met een garantie voor de toekomst. Geen mens is te vangen in een gemiddelde.

In een perfecte wereld en op een perfecte school zou een zomerschool niet nodig zijn. Dan is alles gedurende het jaar goed verlopen, zijn tijdig de nodige maatregelen genomen. Maar de praktijk is nooit perfect. Niet alle oorzaken voor het niet voldoen aan alle regels en normen voor overgang zijn altijd vermijdbaar. En zeker niet altijd worden deze veroorzaakt door de leerling of door de leerling alleen.

Op vele scholen is er geen mogelijkheid tot een voorwaardelijke overgang of een overgang met een taak. Veel scholen doen (nog) niet mee aan een zomerschool. Het eind van het jaar is het eind van het jaar. Na de laatste toetsweek liggen de cijfers vast. Na de vergadering ligt de toekomst vast.

Ik ben niet tegen doubleren. Ik ben voor het geven van kansen. Zeer bewust besproken door een team van betrokken professionals dat hiervoor voldoende tijd tot zijn beschikking heeft, zou de uitkomst moeten kunnen zijn overgang, doubleren of een extra kans. Of deze extra kans nu een zomerschool is of een taak of een voorwaardelijke overgang. Daar waar de twijfel zeer groot is, een stemming van 8 tegen 7 voor doubleren, verdient een leerling in mijn ogen een extra mogelijkheid.

Wat zeggen de cijfers over de zomerscholen?

Uit een pilot in 2013, waarbij 241 leerlingen waren betrokken, bleek dat 85% van de leerlingen die deelnam aan een zomerschool alsnog werd bevorderd.
En, belangrijker, dat 75% van de leerlingen die werd bevorderd ook het jaar daarop werd bevorderd of slaagde.

In 2014 bleek 86% van de leerlingen alsnog bevorderd. De aansluitende cijfers uit 2015 over deze groep zijn nog niet bekend.

Met de nodige voorzichtigheid zou aan de hand van deze cijfers gezegd kunnen worden dat nu er dit 7000 leerlingen deelnemen er bijna 6000 leerlingen alsnog bevorderd gaan worden. Met de nodige voorzichtigheid zou gezegd kunnen worden dat hierdoor ruim 4400 leerlingen alsnog zonder doubleren hun school afmaken.

Ik vind deze getallen een goed argument om toch voor zomerscholen te zijn.

 

PS: De eerste cijfers van dit jaar laten zien dat opnieuw 80-85% van de leerlingen alsnog is bevorderd.

Bronnen: 
VO-raad:Bijna 7000 leerlingen spijkeren bij op zomerschool
– VO raad: Zomerscholen VO
– David Dijkman: Waarom ik tegen de zomerschool ben.
Zomerscholen: commerciële aanbieders
Revius Lyceum: Zomerschool
Zwijssen College: Zomerschool
Isendoorn College: Zomerschool
– Emmen.nu


Snel groepjes maken

augustus 13, 2015

We gaan bijna weer beginnen!

Het nieuwe schooljaar staat voor de deur en dat betekent onder andere nieuwe klassen en nieuwe leerlingen.
En in die klassen gaat er natuurlijk weer regelmatig in groepjes gewerkt worden.

Dat groepjes maken doet iedere docent elke keer weer anders. Wel zelf laten kiezen, niet zelf laten kiezen, gewoon hoe leerlingen toevallig bij elkaar zitten, via nummertjes geven en die bij elkaar zetten, via de leerlinglijst alfabetisch, verdeling jongens en meisjes evenredig maken, enzovoorts. Er zijn ook een aantal handige online tools beschikbaar om gemakkelijk snel groepjes te vormen. Zelf gebruik ik verschillende van bovenstaande methoden, afhankelijk van klas, opdracht en doel.

Flippity.net logo 2015-08-13_0740Een hele handige manier om groepjes te maken voor leerkrachten of docenten die met Google Apps for Education werken is dit te doen via de random name picker van flippity.net. Dat is wat ik dit jaar veel zal gaan gebruiken, omdat ik er een flink aantal voordelen in zie. Deze zitten vooral in het aantal mogelijkheden, het gemak waarmee aanpassingen kunnen worden gedaan en de mogelijkheid tot samenwerken met collega’s.

De voordelen op een rijtje:

  • je kunt groepen maken van 1 tot 12 leerlingen (bij één leerling is dit om hem/haar de beurt te geven)
  • je kunt, als de groepsindeling je niet bevalt, met één klik nieuwe groepen maken
  • je kunt 2 tot 12 teams maken van een klas
  • je kunt een line-up maken, dus leerlingen op willekeurige volgorde onder elkaar zetten
  • je kunt heel eenvoudig leerlingen verwijderen of toevoegen aan een klas (handig aan het begin van het jaar)
  • je kunt live aanpassingen maken aan de klas, handig bij absenties
  • de klassen kunnen gedeeld worden met collega’s die dezelfde klas lesgeven, handig bijvoorbeeld voor het samenwerken met collega’s die iets minder gemakkelijk met ICT omgaan
  • er kan een plattegrond van een klas gemaakt worden

Hoe het werkt

  1. Je gaat naar de site van flippity.net en download de template voor de random name picker (rechtsboven)
  2. Dit downloaden doe je als een kopie naar je Google Drive, waarbij je de naam aanpast. Handig is om de file direct de naam van de betreffende klas te geven. Ik voeg hier ook direct een jaartal aan toe.
  3. Je vervangt de namen die in het template staan met de namen van de leerlingen van de betreffende klassen, dit is eenvoudig via kopiëren en plakken te doen of door de namen eenmalig in te typen.
  4. Om de aangepaste lijst online te kunnen gaan gebruiken moet je hem publiceren naar het internet, deze optie is te vinden onder de functie bestand in de Google sheet.
  5. Er wordt een unieke url aangemaakt voor deze sheet en deze url kopieer je naar het tweede blad van de Google sheet. Er is op dit tweede blad een specifiek vakje zichtbaar waarin je dit kunt doen.
  6. Er wordt een nieuwe link gecreëerd en deze link leidt naar flippity.net waar je nu dus online jouw klas kunt gaan indelen in groepjes.
  7. Je kunt dit eenmalig doen voor al je klassen en hebt er de rest van het jaar plezier van!

Een hele duidelijke Nederlanstalige video met stap voor stap uitleg hoe je de random name picker van flippity.net kunt gebruiken is gemaakt door Trendmatcher Willem Karssenberg en is hier terug te vinden.

Flippity net random name picker voorbeeldklas 2015-08-13_0929

Ik ga komend schooljaar aan negen klassen lesgeven en, zodra ik de namenlijst heb, ga ik dus negen keer bovenstaande uitvoeren. Dit gaat mij negen links opleveren naar flippity.net, die ik bij elkaar ga bewaren in een apart Google Formulier om ze snel te kunnen terugvinden. (Mijn eigen links zal ik overigens ook plaatsen op een Symbaloo pagina, mijn favoriete manier om links overzichtelijk bijeen te houden.) Ik zal de links gaan delen met collega’s die deze zelfde klassen ook lesgeven en die hierin interesse hebben. Ik zal mijn collega’s ook voorstellen een Google Formulier te maken met de links voor alle klassen van onze school. Ik ga proberen om in de eerste weken van het nieuwe schooljaar een moment te vinden om een en ander kort te introduceren bij geïnteresseerde collega’s middels een korte demonstratie.

Ik denk dat random name picker van flippity.net heel handig gaat zijn voor mijzelf, voor mijn collega’s en voor iedereen in het onderwijs die de mogelijkheid heeft om met Google Apps te werken. Snel en eenvoudig groepjes maken die live zijn aan te passen en makkelijk te delen, wie wil dat niet?

Update:
Inmiddels hebben een aantal collega’s aangesloten en hebben we bijna alle onderbouw klassen met zijn allen ingevoerd. Ongetwijfeld volgen de paar ontbrekende klassen snel:
De Symbaloo webmix pagina is hier te vinden.

Groepjesmaker symbaloo 2015-08-25_1836


Wat zie jij? #blimageNL

augustus 11, 2015

foto regenboog CMEcTVAWEAA9-Rt

Wat zie jij?

De regen of de boog?

De afzonderlijke kleuren of de vorm?

De lucht of de bomen?

Of zie jij ze allebei?

Voel je wat je ziet?

foto ondergaande zon CMEtnzoWEAEJXV2

Wat zie jij?

De ondergaande zon of de komende nacht?

Het licht of de huizen?

De kleuren of het zwart?

Of zie jij ze allebei?

Voel je wat je ziet?

 

Wat zie jij?

Het lesjaar dat verschijnt of de vakantie die verdwijnt?

Het werk dat gaat moeten of het werk dat gaat mogen?

De collega’s die alsmaar zeuren of de collega’s die elkaar opbeuren?

Of zie je ze allebei?

Voel je wat je ziet?

 

Wat zie jij?

Een lokaal vol herriemakers of een lokaal vol vrolijkheid?

De leerling die zich laat horen of die ene stille?

Leerlingen die stil zijn als jij praat of leerlingen die luisteren?

Of zie je ze allebei?

Voel je wat je ziet?

 

De foto’s zijn van Jasper Bloemsma. De uitdaging was van Petra Holstein.

 


Rapportcijfers geven, werkt dat?

augustus 9, 2015

Blogpost Rapportcijfers good-grades-report-card-447423Op de blog van onderwijskunde in Utrecht staan de resultaten samengevat van een interessant Nederlands onderzoek dat is gedaan naar het effect dat cijfers hebben op leerlingen van de brugklas: Rapportcijfers geven, werkt dat? Er is in het onderzoek gekeken naar de emoties die cijfers opleveren en naar de betrokkenheid bij school als mogelijk gevolg hiervan.

Kort, een aantal resultaten, zoals door Jeroen Janssen samengevat in de blogpost:

  • Dalende betrokkenheid: Gedurende het brugklas jaar daalde de emotionele en gedragsmatige betrokkenheid bij school van de deelnemende leerlingen. Deze is voor emotionele betrokkenheid sterker voor jongens dan voor meisjes.
  • Rapportcijfers voorspellen betrokkenheid: Leerlingen die hogere rapportcijfers halen op meetmoment twee ervaren ook hogere emotionele en gedragsmatige betrokkenheid op meetmoment drie.
  • Emotionele reacties mediëren de relatie tussen rapportcijfers en betrokkenheid: Leerlingen die hogere rapportcijfers halen, ervaren meer positieve emoties naar aanleiding van hun rapport; deze positieve emoties voorspellen op hun beurt de emotionele en gedragsmatige betrokkenheid van leerlingen.
  • Perceptie van de prestaties van klasgenoten doet ertoe: Het indirecte effect van rapportcijfers, via negatieve emoties, op emotionele betrokkenheid bij school is sterker wanneer leerlingen inschatten dat hun klasgenoten hogere rapportcijfers halen.
  • Sekseverschillen: Meisjes haalden hogere rapportcijfers dan jongens. Meisjes ervoeren minder negatieve emotionele reacties naar aanleiding van hun rapportcijfers. Het indirecte effect van rapportcijfers, via negatieve emoties, op emotionele betrokkenheid is sterker voor jongens. Jongens reageren dus sterker op slechte cijfers dan meisjes.

De resultaten van het onderzoek sluiten aan bij het bestaande beeld dat cijfers een gevolg zijn van de betrokkenheid bij school en geven aan dat zij hier ook voorspellers van zouden kunnen zijn. Opvallend zijn de dalende betrokkenheid bij alle leerlingen in de brugklas en de verschillen tussen meisjes en jongens.

Op twee opmerkingen die de auteurs maken in hun artikel wil ik graag even wat dieper ingaan.

De vraag of scholen nu moeten stoppen met het geven van toets- en rapportcijfers wordt door de auteurs beantwoord met ‘nee’, met als reden: “Grades can provide vital information to teachers, students, and parents and can be used to enhance both teaching and learning”.

Hierover kun je van mening verschillen. Het testen van de kennis en vaardigheden van leerlingen geeft informatie aan leerling en docent en kan door beiden gebruikt worden om gerichter te werken. Dit wil echter niet zeggen dat hier direct cijfers aan gekoppeld moeten worden, op een manier zoals die nu gebruikelijk is in brugklassen. Het cijfer zelf is een relatieve maat en geeft geen inzicht in waar kennis of vaardigheden onvoldoende aanwezig zijn, hoe dit eventueel te verbeteren en zeker niet of en in hoeverre verbetering haalbaar is voor een individuele leerling. De ene zeven is de andere niet.

De auteurs willen docenten, terecht, opmerkzaam maken op de negatieve gevolgen van het krijgen van slechte cijfers en doen een aanbeveling om dit effect zoveel mogelijk te beperken: “negative effects of grades may be prevented when teachers convey the message to their low-performing students that their difficulties are likely to be temporary and that when they exert more effort and use the right strategies they will be able to perform better“.

Hierover verschil ik van mening, om verschillende pedagogische en didactische redenen.

Harder werken als oplossing suggereren, zonder enige nuance, beschouw ik als “lui lesgeven”. Bij mij komt dan toch heel snel weer het beeld naar boven van de talendocent die zegt: “Woordjes leren kan iedereen”. Maar dat is niet zo. (Diezelfde talendocent die tijdens een cursus voor het docententeam zegt: “Ik kan gewoon niks met computers.” 😄). Het gebeurt helaas in de praktijk wel nog steeds regelmatig. Zeggen dat een leerling harder moet werken zonder te weten of hij/zij dit kan, zonder te weten hoe de leerling heeft gewerkt, zonder aan te geven hoe de leerling dit zou moeten doen. Zeggen dat een leerling harder moet werken zonder een verder individueel gesprek is vrijwel zinloos en mogelijk zelfs contra-productief. Misschien heeft een leerling zijn uiterste best gedaan en kan hij/zij niet harder werken, dan zal zo’n opmerking zeker geen positieve bijdrage leveren. Harder werken heeft weinig zin als dit betekent dat hetzelfde vaker gedaan gaat worden. Na dit drie keer gedaan te hebben nog drie keer het hele hoofdstuk doorlezen leidt niet tot betere beklijven.

Aangeven dat resultaten mogelijk beter zullen worden wanneer leerlingen de juiste strategie gaan gebruiken is een stap in de goede richting. Ook hier zal een docent echter meer moeten doen dan dit alleen benoemen om een, blijvend, effect te bereiken. De docent zal moeten weten welke strategie de leerling gebruikt heeft en of de leerling bekend is met andere beschikbare strategieën voor het vak of het onderdeel. Een docent moet in staat zijn de leerling te overtuigen dat een andere strategie mogelijk beter werkt. De basis voor verbetering ligt dus ook hier in het gesprek dat de docent met de leerling aangaat over de oorzaken van de behaalde resultaten en de mogelijkheden tot verbetering.

 

Het volledig onderzoek is terug te vinden op: Do Grades Shape Students’ School Engagement? The Psychological Consequences of Report Card Grades at the Beginning of Secondary School. Poorthuis, Astrid M. G.; Juvonen, Jaana; Thomaes, Sander; Denissen, Jaap J. A.; Orobio de Castro, Bram; van Aken, Marcel A. G. Journal of Educational Psychology. Advance online publication.

 


“Voor de leeuwen” #blimageNL

juli 31, 2015

Onderstaand verhaal kreeg ik toegestuurd van een oud-leerling, die nu zelf ook docent is. De oud-leerling blijft zelf liever anoniem. Ik vind het een prachtige beschrijving van de ervaringen en de zich ontwikkelende visie van een startende docent.

 

foto leeuw Cecil? cc wikipedia Lion-hwange

Deze foto geeft mij een dubbel gevoel. Het is een rustig plaatje, een ontspannen dier aan het relaxen in de zon maar dit dier kan ook ieder moment aanvallen, zeker als je zijn signalen niet herkent. Om zo dichtbij te komen als deze fotograaf moet er wederzijds vertrouwen zijn en de kennis van de fotograaf om te weten wanneer hij zijn tactiek moet veranderen. Deze leeuw leeft in ‘het wild’ hoewel dat waarschijnlijk een reservaat is. Toch gelden de regels voor het benaderen van dit dier zowel in de natuur als in gevangenschap, de leeuw heeft een bepaalde aard, een karakter, hij heeft dingen meegemaakt, ervaringen opgedaan en kennis verworven over zijn wereld al deze dingen leiden tot bepaald gedrag en dit zal leiden tot bepaalde reacties als hij in aanraking komt met het onbekende.

Nu zul je denken, wat heeft dit met het onderwijs te maken? Op het eerste gezicht misschien niets, mensen zijn geen dieren en wij leven niet in de natuur of een dierentuin. Toch gelden voor mens en dier veel dezelfde regels. Net als de leeuw heeft ieder mens zijn of haar eigen kennis, ervaringen, gewoontes en bovenal een eigen karakter en manier van leren. Hoe wij als mens om gaan met nieuwe situaties en kennis wordt ook door deze factoren bepaald en omdat die combinatie van factoren voor iedereen uniek is betekent dat dat in een klas van 30 leerlingen plus een docent er 31 verschillende reacties mogelijk zin.

De klas kan in deze vergelijking gezien worden als de leeuw, mits op de juiste manier benaderd is hij ontspannen en nieuwsgierig. De docent is de fotograaf. De fotograaf heeft een doel, de juiste benadering vinden voor deze groep en tot een gezamenlijk eindresultaat komen in het geval van de leeuw de foto en in het onderwijs het behalen van leerdoelen en het voorbereiden van de leerlingen op hun verdere loopbaan en de maatschappij.

Als beginnend docent voelt de eerste les vaak letterlijk als ‘voor de leeuwen gegooid worden.’ De spanning: wat voor leerlingen zijn het? Hoe reageren ze op mijn methode? Wat weten ze al en wat willen ze weten? En het belangrijkste: hoe willen ze dat leren? Deze vragen zullen niet tijdens die eerste les beantwoord worden en de docent leert de antwoorden met vallen en opstaan en kan dan deze ervaringen meenemen naar de volgende groep. Door het opdoen van ervaring en het uitproberen van verschillende methoden ontwikkelt de docent een visie op het onderwijs en leert hij zich aanpassen aan verschillende situaties en verschillende leerlingen. Ik als beginnend docent begin langzaam een visie te ontwikkelen.

In mijn ideale onderwijswereld zouden de leerlingen de klas niet zien als een ‘dierentuin’, niet als een ruimte waar ze verplicht moeten zijn en informatie ‘gevoerd’ krijgen maar als een omgeving waar zij zelf actief zijn en met de juiste hulp zelf kunnen leren en ontdekken. Om een dergelijk vrij leerklimaat te creëren is wederzijds vertrouwen essentieel. De leerlingen moeten weten wat ze aan de docent hebben, wat er verwacht wordt en wat zij van de docent kunnen en mogen verwachten. De docent zou hier in oog moeten hebben voor de verschillende behoeften van de leerlingen hier op inspelen, zijn tactiek veranderen waar nodig om waardoor hij uiteindelijk de kans heeft om net als de fotograaf dichtbij genoeg te komen om het beste eindresultaat te krijgen.

Misschien is dit beeld te idealistisch maar ik hoop dat ik het door kennis, ervaring en vallen en opstaan ieder jaar een stukje dichter kan naderen.


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 4.382 andere volgers

%d bloggers op de volgende wijze: