Samen (media) wijzer

augustus 11, 2016

Gisterochtend stuurde ik de volgende tweet, over een kikker die bevriezing kan overleven:

Bevriezende kikker tweet 2016-08-10_1610

Ik kreeg daarop vrijwel direct een reactie van Per-Ivar, waarop ik reageerde:

Bevriezende kikker tweet reactie Per-Ivar 2016-08-10_1611

Niet veel later kregen wij een reactie van Arjan:

Bevriezende kikker tweet reactie Arja 2016-08-10_1612

Arjan kon het dus echt niet geloven en had het opgezocht. Iets wat Per-Ivar en ik hadden nagelaten. Terwijl wij dat toch regelmatig genoeg tegen onze leerlingen zeggen. ‘Stuur niet zomaar iets door. Check eerst of het klopt.’ ‘Schrijf niet zomaar iets op. Controleer eerst de bronnen.’ Mediawijsheid en wetenschappelijk wijsheid. Wij hadden dit zelf nu niet gedaan en Arjan wel. En dat is mooi. Zo is twitter een fantastisch medium. Er wordt iets gedeeld en er wordt op gereageerd.

Toen begon ik te twijfelen welke actie te ondernemen. Als het echt volledig onjuist was zou ik een correctie op de verzonden tweet moeten plaatsen met een excuus. Dat was ik dus van plan. Maar ik had dit toch al wel eens eerder gelezen? Hoe zat dat dan? Had ik toen ook iets geloofd wat niet klopte? Ik besloot het dus uit te zoeken.

Ik checkte de link van Arjan en leerde daar dat het plaatje van de ‘Alaskan Tree Frog’ al sinds 2013 op internet rondgaat, voorzien van drie verschillende onderschriften. Het plaatje is een hoax. Wat er ook te zien is, het is geen ‘Alaskan Tree Frog’. Die bestaat namelijk niet.

In dezelfde bron leerde ik dat er wél een ‘Wood Frog’ bestaat en dat is vastgesteld dat deze in het wild tot wel 218 dagen achter elkaar temperaturen onder nul kan onderleven, waarbij 100% van de kikkers overleeft. Niet tevreden met slechts één bron heb ik naar een tweede bron gezocht en geleerd dat ook uit laboratorium onderzoek is gebleken dat deze ‘Wood Frog’ in staat is te overleven wanneer 65-70% van zijn lichaamswater bevriest, bij een temperatuur van -6 °C, gedurende 4 weken.

De werkelijkheid in de natuur kan toch inderdaad ongelofelijk zijn!

Tegelijkertijd laat bovenstaande zien dat mensen het soms nodig vinden die werkelijkheid nog mooier te maken, bijvoorbeeld door er een plaatje aan toe te voegen dat niet klopt. De verleiding hiertoe is groot door de kracht van een beeld. Diezelfde kracht van het beeld zorgt ook voor de snelle verspreiding van in dit geval niet volledig juiste informatie.

De waarheid in het leven ligt soms echt in het midden. In dit geval klopt het plaatje niet en een (deel van) de bewering wel. Het kan wat moeite kosten om de feiten te vinden die de waarheid maken. Ik vind het die moeite altijd waard. Ik heb van bovenstaande weer het nodige geleerd, over twitter, feiten en de ‘Wood Frog’, en deel dit voorbeeld graag.

Om af te sluiten een plaatje van de echte ‘Wood Frog’, in een bevroren toestand. Inderdaad misschien wat minder sexy op het eerste gezicht dan de toch echt niet niet echt bestaande ‘Alaskan Tree Frog’.

Tweet bevriezende kikker Wood Frog frozenfrog_2

Bronnen:
http://urbanlegends.about.com/od/animalkingdom/ss/Alaskan-Tree-Frog.htm
http://www.units.miamioh.edu/cryolab/projects/woodfrogfreezing.htm

 


MeetUp010 baart MeetUp020

juli 19, 2016

Meet010 logo cropped-SCN_0015-website

Ik schreef hier een aantal dagen geleden een post over het succes dat MeetUp010 afgelopen schooljaar heeft mogen beleven. Ook voor komend schooljaar staan er al weer een aantal mooie, gevarieerde bijeenkomsten gepland. Een van de succesfactoren is in mijn ogen de kracht van het regionaal georganiseerd zijn van MeetUp010. De bijeenkomsten zijn voor iedereen open, maar zijn bewust vooral gericht op het onderwijs en zijn betrokkenen in Rotterdam. De organisatoren komen zelf ook vrijwel allemaal uit Rotterdam of de directe omgeving en zijn daar ook werkzaam. De belemmerende factor (reis)tijd, een kostbaar goed in het onderwijs, wordt hiermee tot een minimum beperkt. Ook zijn de netwerken die nodig zijn voor de organisatie sterk en de lijnen kort.

De post over het succes van MeetUp010 is niet onopgemerkt gebleven en heeft onder andere geleidt tot de oprichting van MeetUp020:

MeetUp020 logo H4n_Jox5_400x400

Verbinden, delen en van en met elkaar leren in het Amsterdamse onderwijs. PO, VO, MBO & HBO. We zijn nog in oprichting. Meetup020@gmail.com als je wil meedoen.

Binnen één dag waren er, na bovenstaande oproep van Sander Claassen @sndrclsn op twitter, al zeven collega’s die willen meehelpen organiseren en zijn er inmiddels 4o volgers.

Gaat er ook een MeetUp030 komen?

Die is er al 😄, alleen heet die anders, namelijk Onderwijs Netwerk 030, ofwel @ON030. Ook zij organiseren MeetUps:

Onderwijs Netwerk regio Utrecht / van en met elkaar leren over onderwijs / open en voor iedereen / MeetUps organiseren en delen met 

ON030 logo 9V-IX65u_400x400

Gaan er komend schooljaar meer MeetUp0x0’s komen?

Mijn verwachting en hoop is van wel. Mocht je interesse hebben dan zijn de mensen van MeetUp010 altijd bereid tips te geven en je kunt hiervoor altijd contact met hen opnemen.

Charlie Hebdo Meetup010 Meetup050 2016-01-07_1828

Hier alvast een aantal tips, uit de werkwijze en ervaringen van MeetUp010:

  • betrek in de organisatie mensen uit verschillende stromen: PO, VO, MBO, HBO, dit vergroot de netwerken
  • maak een whatsapp of slack groep aan voor overleg, dit scheelt veel tijd
  • maak een lijstje en kom als organisatie bij elkaar tijdens een etentje om keuzes te bespreken, wie er bij kan zijn doet mee
  • organiseer gewoon die eerste bijeenkomst, het is nooit perfect
  • bepaal een onderwerp
  • bepaal een datum
  • zoek een locatie, bij voorkeur een school die het initiatief steunt
  • laat een kleine groep de leiding nemen bij de organisatie, gaat veel sneller en vergroot betrokkenheid
  • maak de bijeenkomsten interactief en laagdrempelig, geen lange verhalen van experts
  • plan tijd en ruimte in voor informeel overleg, voor en na de bijeenkomst
  • zet je netwerken in om de MeetUp onder de aandacht te brengen
  • probeer (overkoepelende) schoolbesturen te betrekken, dit maakt het gemakkelijker bekendheid te genereren buiten het eigen en sociale media circuit
  • laat je verrassen door alle positieve reacties en medewerking die je zult gaan krijgen

Alle reacties, opmerkingen en vragen zijn als altijd welkom. Delen is altijd fijn.


Een dagje nakijken

mei 22, 2016

Grading United States aid490434-728px-Calculate-a-Test-Grade-Step-6-Version-6

Grading UK en India Calculate-a-Test-Grade-Step-7-Version-6

Het is examentijd.

Leerlingen maken zich druk over het maken van examens. Docenten maken zich druk over het nakijken van examens.

Leerlingen zijn druk met het leren voor examens. Docenten zijn druk met het nakijken van examens.

Allerlei mensen die geen leerling of docent zijn maken zich druk over het nut en de vorm en de kwaliteit van examens.

Vrijdag 20 mei van 13:30 – 16:30 uur was het eindexamen biologie voor de havo.

Ik heb ervoor gekozen van zaterdag 21 mei dus een nakijkdag te maken. Ik heb dus voor die dag niets anders gepland. Ik heb het eten en drinken voor het weekend al in huis gehaald. Het avondeten laat ik brengen door Hello Fresh.

Ik begin de dag met een bord brinta, een glas water en een dubbele espresso. Daarvoor heb ik de viervoeters al hun lasten laten lichten, tegelijkertijd mijzelf voorziend van frisse lucht met lekker veel zuurstof. Ook de viervoeters voorzie ik van voer.

Om 07:15 uur begin ik.

In mijn klas zitten 32 leerlingen en het examen bestaat uit 42 vragen. De vragen zijn gegroepeerd via een onderwerp (ofwel context in het jargon), bij dit examen zijn dit er 8. Zij hebben titels als; ‘Lichtjes in zee’, ‘Sushi’, ‘Biertje? Of toch maar niet?’, ‘De ‘Biobag’ ‘. Het correctievoorschrift heb ik gisteren thuis al uitgeprint.

Per onderwerp maak ik eerst zelf de toetsvragen, zonder naar het correctievoorschrift te kijken.

Ik kijk de examens na per vraag en niet per leerling. Dit betekent veel verplaatsten van papier maar zorgt voor de meest objectieve vergelijking van de antwoorden. Ik schrijf de score per vraag met potlood op het examenwerk van de leerling. Ik doe dit per onderwerp. Ik las een andere activiteit of pauze in afhankelijk van de hiervoor benodigde tijd.

De eerste sessie duurt ruim anderhalf uur. Zij omvat de eerste twee onderwerpen. Ik markeer een van de vragen met het doel deze later opnieuw te bekijken. De formuleringen van de antwoorden door de leerlingen geven aanleiding hier nog even goed over na te denken.

Ik neem een glas water.

Ik leen de laptop van mijn vrouw en download en installeer daarop het programma WOLF. Dit is een programma van het CITO en hierin dienen de exacte scores van minimaal de eerste vijf leerlingen te worden ingetypt. Bij een open vraag het aantal gegeven punten, bij een gesloten vraag de gekozen letter. Deze gegevens worden door het CvTE gebruik om tijdens de normeringsvergadering gebruikt om de N-term te bepalen. Ik leen de laptop van mijn vrouw omdat het programma WOLF niet op een MacBook kan worden geïnstalleerd. Na installatie van het programma lees ik vanaf de site van het CITO de schoolgegevens in en vanaf de site van school de informatie over mijn klas.

Om 09:30 uur start ik de tweede sessie.

Deze duurt iets meer dan een uur en omvat één onderwerp. Ik markeer twee vragen voor herziening.

Ik neem een pauze van een half uur, waarin ik de krant lees en een glas water en een dubbele espresso drink. Ik loop even naar buiten, de tuin in.

Om 11:00 uur start ik de derde sessie.

Deze duurt ruim een uur en omvat twee onderwerpen. Ik markeer een vraag voor herziening.

Ik voer de scores voor de tot zover nagekeken vragen in in het programma WOLF. Dit zijn 512 cijfers en letters in evenzoveel vakjes. Ik vul de gegevens van al mijn leerlingen in, niet alleen van de verplichte eerste vijf. Als ik dit doe krijg ik later een analyse van de resultaten van mijn klas in vergelijking met andere leerlingen in Nederland, uitgesplitst naar de concepten die onder de contexten liggen. Dit is voor mij bruikbare informatie met betrekking tot de analyse van het niveau van mijn klas en kan ik gebruiken om mijn lessen eventueel aan te passen. Ik wissel bewust het nakijken af met het invoeren. Beide moeten gebeuren en beide vereisen een andere concentratie. Deze afwisseling maakt het voor mij efficiënt.

Ik neem een pauze van ruim een half uur. Ik eet een tosti en een boterham met pindakaas en drink een glas melk, ondertussen de krant verder lezend. Ik loop even een rondje in de tuin en kijk naar de eenden in de sloot.

Om 13:30 uur start ik de vierde sessie.

Deze duurt iets meer dan anderhalf uur en omvat twee onderwerpen. Ik markeer vier vragen voor herziening.

Ik neem een pauze van ongeveer een half uur, ik drink een glas water en eet twee beschuitjes met aardbei. Ik kijk de Giro op de Belgische T.V.

Om 15:30 uur start ik de vijfde en voorlopig laatste sessie.

Deze duurt een half uur en omvat één onderwerp. Ik markeer twee vragen voor herziening.

Ik voer de scores in in het programma WOLF. Het geluid achter mij van de Giro op de Belgische T.V. komt ook bij mij binnen. Af en toe kijk ik achterom. Waneer de renners bij de één-na-laatste berg zijn besluit ik even te stoppen met invoeren. Het zou zomaar kunnen dat de Nederlands wielrenner Kruiswijk iets moois gaat doen. En dat doet hij dus ook! Hij wint net niet de etappe maar behaalt wel de roze trui. Ik ga verder met het vullen van vakjes, uiteindelijk zijn er 1344 gevuld.

Ik vul de voorlopige resultaten van het CE (centraal examen), de cijfers  die ontstaan bij een N-term van 1,o, in in mijn Excel file met daarin alle cijfers van mijn leerlingen. Ik bereken het gemiddelde en maak een vergelijking tussen de SE (schoolexamen) cijfers en de CE cijfers. De grafiek toont mij voor mij interessante informatie. Bijvoorbeeld dat de correlatie tussen beide cijfers dit jaar een stuk kleiner is dan in eerdere jaren. Bijvoorbeeld dat de spreiding in de cijfers van het CE groter is dan die van het SE. Bijvoorbeeld dat bij een N-term van 1,0 het verschil tussen het gemiddelde van het SE en het CE dit jaar voor deze klas 0,02 is.

Ik ga nu even nadenken over de vragen die ik gemarkeerd hebt. Ik ga overleggen met een aantal collega’s hoe zij tegen bepaalde formuleringen van antwoorden aankijken. Ik ga wachten op het verslag van de kringgesprekken. Dan ga ik al deze informatie verwerken en de gemarkeerde vragen opnieuw bekijken en beoordelen. En dan zal ik de werken met mijn beoordeling opsturen naar de tweede corrector.


Eindexamen nakijken en Google Drive mooie combi

mei 19, 2016

Google-Drive-1huqpdd

Eindexamen zaal Matura2005_ILOSzczecin

Na een eindexamen voor een bepaald vak en een bepaald nivo vinden er op verschillende plaatsen in het land kringgesprekken plaats om het examen te bespreken. Verschillende vakverenigingen verzamelen deze kringgesprekken en publiceren ze op hun website. Deze resultaten kunnen zeer nuttig zijn voor het nemen van beslissingen voor een eerste corrector en ook voor overleg tussen eerste en tweede corrector.

Wanneer een examen wat later zit in het examenprogramma komen deze gegevens echter niet altijd op tijd beschikbaar. Ook is het voor de eerste corrector fijn om al eerder contact te maken met vakgenoten.

Om deze redenen maakt Hans Huigen nu al voor het 3e jaar gebruik van een gedeeld Google Drive document waarin collega’s gezamenlijk kunnen reageren op het examen biologie vmbo-tl. Op twitter deed hij een oproep dit initiatief te verspreiden en op de vraag van Carla Upperman of hij dit ook voor de havo ging doen was het antwoord dat zij dit natuurlijk prima zelf kon doen. En dat gaat zij dus ook doen.

Opmerkingen bij havo examen biologie 2015 1e tijdvak

Deze twitterdiscussie volgend heb ik aangemeld om het Google Drive document voor het examen biologie vwo aan te maken en te delen.

Hoewel het examen voor het vwo pas volgende week dinsdag is heb ik direct even het formulier aangemaakt:

Opmerkingen bij vwo examen biologie 2016 1e tijdvak.

Wil je meedoen dan kun je via bovenstaande link het document invullen. Breng ook je niet zo actief op sociaal media zijnde collega’s op de hoogte! Je kunt het natuurlijk desgewenst ook alleen raadplegen zonder iets toe te voegen. Er zijn geen verplichtingen.

Ik weet niet of andere vakken ook al op deze manier samenwerken maar ik vind het goed en nuttig idee. Heb je opmerkingen of suggesties voor aanpassingen dan hoor ik die graag.

PS: De gezamenlijke reacties en het overleg kunnen natuurlijk ook via andere cloudoplossingen dan Google Drive worden gerealiseerd.


En de tafels gaan direct weer in rijtjes van twee

mei 16, 2016

Maatschappijleer 2016-05-16_1652

2Doc: Maatschappijleer volgt het eerste half jaar van Daan als docent maatschappijleer op een middelbare school. Hij ontdekt door schade en schande hoe ver de theorie en praktijk van het lesgeven uit elkaar liggen. Daan volgt de eerstegraads opleiding Maatschappijleer aan de universiteit en begint in augustus 2015 vol goede moed aan zijn carrière als docent op een middelbare school in Tilburg. Zijn ideaal: een inspirerend docent zijn en de leerlingen afleveren als zelfstandige burgers met verantwoordelijkheidszin. Maar naarmate het eerste semester vordert, blijkt de realiteit weerbarstig. Lukt het Daan om zijn eigen stijl van lesgeven te vinden, en tegelijk ook om de leerlingen echt te bereiken? De uitzending is maandag 16 mei, NPO2, 20:55 uur.

Ik heb Daan gesproken. Afgelopen dinsdag. Daan sprak met een Brabantse toonval, waarvan hij zelf vond dat hij wel meeviel, en zat naast me in een klas op een school in Gouda, de Goudse Waarden. Op deze school was een voorvertoning van de documentaire ‘Maatschappijleer’, gevolgd door een discussie met docenten van deze school. Er gaan nog negen van deze bijeenkomsten op scholen volgen.

De tafels staan tijdens het bekijken van de film en de daaropvolgende discussie in een Open U. Ik had de film vooraf al mogen bekijken en zag hem nu dus voor de tweede keer. Beide waardevolle ervaringen. En verschillend.

Ik was ruim op tijd, maar stond bij het verkeerde gebouw. Bij het goede gebouw was de conciërge even niet aanwezig. Toen hij was gevonden bleek hij van niets te weten. Gelukkig brachten mobieltjes uitkomst. Er waren er meer te laat. Niemand mopperde. Zo gaat dat nou eenmaal wel eens in het onderwijs. We begonnen dus gewoon iets later.

De film start. Ik kijk rond.
Gekruiste armen, geconcentreerde blikken. Reacties vooralsnog intern.

‘Waar zijn je lesvoorbereidingen?’ Gelach, niet al te hard.
Opleiders en begeleider hameren vaak op structuur  Daan wil vrijer. Kan structuur vrijheid brengen? Moet je valkuilen (her)kennen om ze te vermijden? Kun je er op gevoel langs? Doodt structuur gevoel?

‘Door opschrijven wordt het duidelijker.’ Daan knikt, omdat hij hiervoor heeft gekozen.
Is dat zo?

‘Als jij het niet vervelend vindt.’ De begeleider is al opgestaan voor hij deze woorden heeft gesproken en neemt een stukje les over. Er wordt nu harder gelachen. Geroezemoes, onderlinge interacties, de docenten worden even leerlingen.
Is stilte nodig? Hoe lang kan in stilte luisteren effectief zijn? Hoeveel mis je als je niet stil bent?

‘Doelen operationaliseren’, zegt Daan. Ik schrik van zijn woorden.
De interactie is de essentie. Iemand moet het gesprek beginnen. Ook al gaat het nog zo traag. Zien doet begrijpen. Het kost moeite om te kijken om te zien.

Dan is Daan er een tijdje niet. Hij is er natuurlijk wel, maar niet op school. Hij twijfelt. Hij is aan het leren.

Daan komt terug en laat ze hun mobiel gebruiken en de leerlingen doen mee. Daan is hun wereld ingestapt en dwingt ze niet in die van hem.

Ze gaan voetballen. De leerlingen van Daan met zij die in de buurt wonen maar van ver komen. Daan heeft de eerste stap geregeld, zijn leerlingen zetten de volgende.

Er volgt een discussie over de film. Met vooraf bedachte vragen en betrokken docenten. Docenten die daar zitten in hun ‘vrije tijd’, omdat zij daarvoor hebben gekozen. Het gaat over burgerschap en vorming daarvan. Het gaat over kennis versus kunde. De docenten delen graag, zij praten graag. Soms teveel, maar wel vanuit drijvende kracht. Het gaat over #onderwijs2032 en burgerschapsvorming. ‘Dat doen we allemaal al!’ De ontzuiling heeft een groot effect gehad op het onderwijs. ‘Een docent moet het ook maar allemaal kunnen.’
Diversiteit van docenten sluit aan bij en levert diversiteit van leerlingen. 
De obstakels? ‘Tijd!’ ”Programma’. ‘Klasgrootte.’ ‘Rooster.’ Welke vraag je ook stelt, deze antwoorden komen altijd terug.

Er is ook iemand van de schoolleiding aanwezig en zij zegt iets dat zo overduidelijk is dat het vaak wordt vergeten. ‘Het gaat niet om geld, het gaat om keuze’s. Ruimte is er genoeg.’
En wie neemt hem of geeft hem? Wie laat toe dat hij wordt genomen?

Het zien van de film bracht mij terug naar mijn eigen tijd als stagiair. Ik had een begeleider van de ‘oude’ stempel, directief, overtuigd van haar eigen gelijk. Ik had collega’s met een verdorde blik, murw door wat telkens weer had gemoeten en wat zij zo toch goed mogelijk hadden proberen te doen. ‘NIET ZO WORDEN.’  Dat is wat ik mij toen voornam en gelukkig altijd heb onthouden. Ik zie dat het kan gebeuren, ik zie waardoor het gebeurt. Maar ik niet. Daan niet.

De film en de discussie stelden mij ook twee vragen. Wat is burgerschap en doe ik iets aan burgerschapsvorming? Voor mij is burgerschap bewust deelnemen aan de maatschappij. Ja, ik doe er iets mee in mijn lesgeven, door als docent mezelf en dus burger te zijn, daar waar het past, daar waar het kan. Eerlijk, zonder masker. Gewoon, gewoon.

Daan doet zijn best de wereld zijn lokaal in te halen. Maar hij doet meer. Hij gaat verder. Hij neemt zijn leerlingen de wereld in. Letterlijk. En hij laat ons zien dat het werkt. Hoe belangrijk ze ook zijn, Daan laat ons zien dat het niet gaat om lesvoorbereidingen op papier, met vakjes en vinkjes. Het gaat om leren. Dat Daan dat heeft geleerd is duidelijk.

In één les heeft Daan het jaar voor zijn leerlingen gemaakt.

Daan heeft op het moment van dit schrijven nog geen baan. Hij verdient er wel een. Ergens is er een school die Daan verdient. Ergens zijn er leerlingen die Daan verdienen. De maatschappij verdient Daans. Daans maakt meer dan vakkenvullers. Daans verbinden. Daans maken burgers.

Zodra de discussie is afgelopen staan de docenten op. Zij maken direct van de Open U weer rijtjes van twee.

Toch zijn er zaadjes gepland. Er zijn docenten van deze school die gaan nadenken over Daan en hoe hij zijn leerlingen de wereld in bracht. Zij gaan dit ook doen, dat zie ik.

Dank je, Daan.

Bron: http://www.vpro.nl/programmas/2doc/2016/Maatschappijleer

Daan en telefoontjes CiWE86JW0AA0nyO


Van krijtbord naar verbeterbord

mei 12, 2016

Leerkracht

We hadden het krijtbord. We hadden het whitebord. We hadden het digibord. Nu hebben we het verbeterbord.

Ik ben een groot fan van verbeteren, en dus van Stichting leerKRACHT. ‘Elke dag samen een beetje beter.’ Ik  ben een groot fan van (ook de organisatie van) leren in de handen van leerlingen leggen. Ik ben een groot fan van docenten die dingen net even anders doen.

Zelf probeer ik al zolang als ik in het onderwijs werk leerlingen te betrekken bij de manier waarop ik les ‘geef’ en de manier waarop zij les ‘ontvangen’. Dat gebeurt dus ook in steeds grotere mate in mijn lessen en dit heb ik bereikt via verschillende kleine initiatieven. Een VVV-uur ‘Wat en hoe wil jij leren?‘. Twee dagen GeenSchool. Een uur per week Genius Hour. Gisteren nog heb ik leerlingen gevraagd hoe zij het VVV-uur ‘Wat is dit nu weer?‘ zouden willen invullen en of zij een module voor volgend jaar zouden willen maken. Prachtige interacties en leerzame momenten volgden.

Ik heb veel nagedacht over hoe ik de werkwijze van Stichting leerKRACHT in mijn klas zou kunnen krijgen. Niet echt moeilijk dacht ik steeds, toch ben ik er nog niet toe gekomen. Een van die dingen die maar blijft hangen, of liggen.

Zojuist las ik op LinkedIn het onderstaande verhaal van Jaap Versfelt, de initiator van Stichting leerKRACHT, en onmiddellijk na het lezen ervan heb ik besloten dat dit voor mij de manier gaat zijn om komend schooljaar leerlingen invloed te gaan geven op HUN leren. En dat ik dit hier zou delen, mede omdat dit verhaal op LinkedIn alleen te lezen is als je zelf een account daar hebt.

Ik heb niet vooraf toestemming gevraagd aan Jaap in de volledige veronderstelling dat dit echt ‘elke dag samen een beetje beter’ is.

Elke dag samen een beetje beter leren delen


Binnen de aanpak van Stichting leerKRACHT werken leraren en schoolleiders gezamenlijk aan het verbeteren van het onderwijs. Dat doen ze door samen lessen te ontwerpen, elkaars lessen te bezoeken om van en met elkaar te leren én ze door wekelijkse bordsessies. Bordsessies zijn korte, effectieve, staande vergaderingen, waar teams samen successen vieren en doelen stellen om het onderwijs te verbeteren. Nadat we met leerKRACHT startten op scholen gebeurde er iets onverwachts. Leraren gingen het verbeterbord gebruiken met hun leerlingen in de klas. Dat hadden wij niet bedacht! Tot onze stomme verbazing zagen we dit niet op een paar geïsoleerde scholen, maar op bijna elke leerKRACHT school. Overal gingen leraren met leerlingen bordsessies houden: de ‘mood’ van de leerlingen peilen, successen vieren, met hun leerlingen doelen stellen, acties bedenken en samen uitvoeren. Ik heb dit zelf in actie gezien op basisscholen, middelbare scholen en MBOs. Waarom deden leraren dit? Wat voor effect bereiken ze hiermee met hun leerlingen? Hoe maken ze er een succes van? En hoe kun je dit zelf in je eigen klas uitproberen. Dat zijn de onderwerpen van deze blog.

Een voorbeeld van een basisschool

Laat me beginnen met een voorbeeld van een basisschool uit Zeeland, de Linge. Leraar Marleen de Ridder nam zich al bij de eerste kennismaking van leerKRACHT voor om het bord in haar klas met de leerlingen in te gaan zetten. De eerste lessen nam Marleen nog zelf de leiding, maar al snel namen de leerlingen het van haar over. Marleen zette een stapje naar achteren terwijl haar leerlingen zelf bedachten hoe het onderwijs te verbeteren en elkaar daarbij te helpen. Wat voor doelen stelden de leerlingen? Ze gingen aan de slag met allerlei doelen: “als de juf om stilte vraagt zijn we in 5 seconden stil”, “wij kunnen elkaar positief aanspreken over elkaars handelen en daar positief op reageren” en “we worden beter in spelling”.  Vervolgens bedachten ze acties om die doelen te realiseren en gingen daar mee aan de slag. Het effect: leerlingen die veel beter weten wat voor doelen ze proberen te halen, die zich meer bij die doelen betrokken voelen omdat ze zelf mee bedacht hebben en leerlingen die elkaar helpen om die doelen te halen.

Wil je zien hoe dat werkt, kijk dan naar deze drie korte video’s:

Een voorbeeld van een middelbare school: de mentorles

Je vraagt je dan af, dit kan waarschijnlijk alleen maar bij oudere kinderen in de bovenbouw van een basisschool? Nee dus. Op dezelfde school zijn ook kleuters aan de slag met de bordsessie, terwijl we bordsessies met leerlingen ook op middelbare scholen en MBOs zien werken.

Een voorbeeld daarvan is een middelbare school in Den Haag, de Populier. Daar bedachten de mentor leraren van Mavo 3 om met het bord aan de slag te gaan in hun mentorlessen. Ze vroegen de leerlingen ‘wat willen jullie dit jaar bereiken?’. Het zal niemand verbazen dat het antwoord was ‘Overgaan’ (oftewel, niet nóg een keer Mavo-3). ‘Ok’ zeiden de leraren, ‘en hoe gaan we meten hoe we ervoor staan?’ waarop de leerlingen bedachten ‘cijfers!’.  Daarna werden elke maand de ‘virtuele zittenblijvers’ bijgehouden. ‘Maar wat daar aan te doen?’ was de volgende vraag. Dat vonden de leerlingen niet erg ingewikkeld: elkaar helpen. Zij maakten een lijst van vakken waar elk kind óf bij kon helpen óf hulp nodig hadden. De mentorlessen werden daarna gebruikt om elkaar in groepjes te helpen. Het effect was dat leerlingen enorm gemotiveerd aan de slag gingen en leraren verbaasd waren over het effect.

En wat kun jij hiermee in jouw klas?

Wil je wel eens weten of het voor jou en je klas ook werkt? Probeer het gewoon uit. Daar hoef je geen leerKRACHT school voor te zijn, dat kan elke leraar. Hoe doe je dat:

  1. Ga eerst kijken: grasduin eens op Youtube naar video’s over hoe dit werkt. Die kun je vinden op Youtube als je zoekt op ‘leerkracht bordsessie’
  2. Begin klein: bijvoorbeeld alleen met de ‘smileys’, om te ervaren met de leerlingen hoe het is om met de ‘mood’ van de klas de dag te beginnen
  3. Zorg voor veiligheid: waardeer alle input van leerlingen en zorg dat ze op elkaar voortbouwen.
  4. Bouw het uit: voeg na de smileys het delen van successen toe. Loopt dat? Ga dan met je leerlingen nadenken over doelen die zij willen bereiken en welke acties daar bij horen
  5. Heb even geduld: de eerste doelen waar leerlingen mee komen zijn misschien niet de belangrijkste voor jou als leraar, maar er komen vanzelf steeds serieuzere doelen op het bord
  6. Geef leerlingen de leiding: draait het, wacht dan tot de leerlingen je vragen of zij het van je over mogen nemen. Geef ze dan de pen en geniet!
  7. Laat leerlingen samenwerken: één leidt de bordsessie, één schrijft, één houdt de tijd bij, één geeft feedback aan het einde
  8. Evalueer en verbeter: Vraag na een week of 4 aan je leerlingen hoe de bordsessie nog beter kan? Bijvoorbeeld door ze na te laten denken over 5 onderwerpen: wat meer, wat minder, wat anders, wat stoppen en waarmee doorgaan?

Bron:
https://www.linkedin.com/pulse/het-verbeterbord-de-klas-kan-dat-jaap-versfelt?trk=hb_ntf_MEGAPHONE_ARTICLE_POST


Daan en het begin van de Maatschappijleer

april 27, 2016

Op 16 mei zal door de VPRO op NPO 2 – om 20.55 uur – de documentaire 2DOC: Maatschappijleer worden uitgezonden. In de film wordt de 26-jarige Daan Faasen gevolgd als student van de Academische opleiding Maatschappijwetenschappen, bij zijn eerste stappen in de lespraktijk op het Theresialyceum in Tilburg. Wat zijn zijn ervaringen? Kan hij in de klas waarmaken wat hij voor zich ziet in zijn hoofd? Hoe gaat hij om met eisen? Welke obstakels komt hij tegen? Hoe verwerkt hij de gebeurtenissen van vandaag in de les van morgen? Hoe begint Daan aan zijn leer van de Maatschappij?

Op 14 mei is er al de gelegenheid de film te zien tijdens een voorvertoning, gevolgd door een nagesprek, in de Balie in Amsterdam.

In de maanden mei en juni zal deze film langs tien verschillende middelbare scholen toeren, waar aansluitend een gesprek over burgerschapsvorming zal worden gehouden. Op 15 juni is er een groot slotdebat over burgerschapsvorming in de Balie in Amsterdam.

Een aantal edubloggers van HetKind heeft de film reeds mogen zien en zij gaan er ieder op hun eigen wijze een verhaal over schrijven. Deze verhalen zullen na het vertonen van de film op 16 mei verschijnen. Ook zullen de edubloggers aanwezig zijn op de scholen om wat zij ervaren tijdens de gesprekken met de leerlingen te spiegelen aan hun eigen beelden over burgerschapsvorming. De verhalen zullen mogelijk een bijdrage kunnen leveren aan het slotdebat op 15 juni.

Ik heb als een van de edubloggers inmiddels een verhaal geschreven over wat de film over Daan in mij los maakte, tijdens het zien en tijdens het overdenken daarna. Dit verhaal is nog even onder embargo. Ik zal ook aanwezig zijn bij het vertonen van de film op een van de scholen en mijn ervaringen met de reacties en interacties van de leerlingen proberen te vangen in woorden.

Een trailer van de film is hieronder te zien. Heb je na het zien hiervan interesse meld je dan aan voor de voorvertoning op 14 mei en/of het slotdebat op 15 juni.

Maatschappijleer – Officiële trailer from eenvandejongens on Vimeo.


%d bloggers op de volgende wijze: