Grotere leerwinst door begeleiding leerkrachten bij gebruik formatieve toetsen

juni 19, 2015

In mijn ontwikkeling als docent ben ik een steeds grotere voorstander geworden van het gebruiken van formatieve toetsen en probeer ik deze dus ook zoveel mogelijk toe te passen in mijn eigen praktijk. Ook probeer ik de kennis hierover, en mijn ervaringen hiermee, zoveel mogelijk te delen met mijn directe collega’s op school, collega’s die ik waar dan ook tegenkom, en hier op mijn blog.

Vandaar dat ik de hieronder beschreven resultaten van een onderzoek naar gebruik van formatieve toetsen, zoals deze zijn gepubliceerd door het NRO op hun website integraal wil delen. Een linkje via een tweet volstaat hier niet.

Een extra reden is dat er een zin in voorkomt die volgens mij algemeen geldend is voor verbetering van onderwijs en professionalisering van docenten. Leren kan niet alleen.

“De toetstechnieken in een boekje beschrijven en dat uitdelen onder leraren, werkt niet”

De tekst van het artikel op de site van het NRO:

Als leerkrachten in het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool worden ondersteund bij het gebruik van formatieve toetstechnieken presteren de leerlingen beter. Dit blijkt uit onderzoek van de Universiteit Utrecht. Formatieve toetsen laten zien wat leerlingen al kennen en kunnen, zodat leerkrachten hun onderwijs daarop kunnen aanpassen.

In het rekenen-wiskundeonderwijs is het al heel gebruikelijk om formatieve toetsvormen toe te passen. Uit een vragenlijst onder ruim 1000 leraren blijkt dat zij formatieve toetsen vaker gebruiken dan summatieve toetsen, die vooral bedoeld zijn om een cijfer te geven. Een formatieve toetsvorm is bijvoorbeeld werk van leerlingen nakijken om op basis daarvan nieuwe instructie te geven”, vertelt Michiel Veldhuis die op 24 juni op dit onderwerp promoveert aan de Universiteit Utrecht. “Leraren doen echter nog weinig met nieuwe inzichten over toetsen. Ze gebruiken bijvoorbeeld nauwelijks opgaven waarin leerlingen kunnen laten zien wat ze al weten.”

Leerwinst

Om de toetspraktijk te verbeteren, hebben de onderzoekers een set formatieve toetstechnieken ontwikkeld voor het reken-wiskundeonderwijs in groep 5. In een onderzoek is gekeken of deze toetstechnieken effectief zijn. Daartoe werden leerkrachten in drie workshops van een uur begeleid in het gebruik van de technieken. De leerlingen van deze leerkrachten bleken na een half jaar, tussen medio en eind groep 5, acht punten vooruit te zijn gegaan op het Cito-leerlingvolgsysteem. De leerlingen uit de controlegroepen gingen ruim vijf punten vooruit.

Begeleiding leraren

Leerkrachten daarbij ondersteuning bieden blijkt belangrijk. De leerkrachten die drie werkgroepen volgden, konden de technieken met collega’s bespreken en erop reflecteren. Alleen hún leerlingen boekten extra leerwinst. “De toetstechnieken in een boekje beschrijven en dat uitdelen onder leraren, werkt niet”, zegt promotor en mede-onderzoeker Marja van den Heuvel-Panhuizen. “Leraren moeten op weg worden geholpen en vervolgens moeten zij hun ervaringen met anderen kunnen delen. Dat geeft hun vertrouwen om de toetsvormen te gebruiken.”

Leuk! Rekenspelletjes doen

De onderzoekers hebben bewust korte, makkelijk te gebruiken toetstechnieken ontwikkeld, die dicht tegen de gangbare rekenen-wiskundemethodes aanzitten. “We hebben geen vast protocol gemaakt”, vertelt Veldhuis, “maar hun werkvormen gegeven die zij zelf konden aanpassen aan de praktijk. De leerkrachten bedachten variaties op wat wij hun aanreikten. Zowel leraren als leerlingen vonden het leuk om met deze technieken te werken. De kinderen vroegen regelmatig wanneer ze weer rekenspelletjes gingen doen.”

Enthousiaste toetsers

“Ten slotte hebben we onderzocht wat voor toetsgedrag leraren laten zien. Op basis van antwoorden uit de eerder genoemde vragenlijst, hebben we vier toetsprofielen van leraren gemaakt.” De grootste groep leerkrachten hoorde bij het profiel van de mainstream toetsers (ruim 35 procent). Dat zijn de leraren die rechttoe rechtaan gebruikmaken van zowel formatieve als summatieve toetsen. Dan is er de groep enthousiaste toetsers, die veel en bewust gebruikmaken van verschillende soorten toetsen. De derde groep zijn de minder enthousiasten, die toetsen niet zo nuttig vinden en ze dus ook niet zo vaak afnemen. De laatste groep zijn de alternatieve toetsers, die toetsen noch belangrijk noch nuttig vinden, maar wel zelf toetsen maken en aanpassen. “Deze profielen helpen om begeleiding op maat te kunnen bieden”, besluit Veldhuis.

Dit promotieonderzoek maakt deel uit van het project Improving Classroom Assessment uit het onderzoeksprogramma Rekenen in het primair onderwijs.

Veldhuis, Improving classroom assessment in primary mathematics education. Universiteit Utrecht, 2015.

 


De onderwijzer aan de macht

januari 31, 2015

De onderwijzer aan de macht vlcsnap-2015-01-27-10h13m38s123Hoe bereiden wij onze kinderen voor op de wereld van morgen? Een samenleving die voortdurend verandert, waarin zekerheden weg zijn gevallen en waarin een hoge mate van flexibiliteit nodig is? En hoe past de school in de maatschappij waarin zij straks werken, doorleren en nu al leren leven?

VPRO’s Tegenlicht besteedt hier op 1 februari om 21:05 uur op NPO2 aandacht aan, met een uitzending onder de titel: ‘De onderwijzer aan de macht‘. Ik raad iedereen die in het onderwijs werkt, of er regelmatig iets over zegt (dus dat is iedereen :-) ), te kijken. Het belooft een prachtige en inspirerende uitzending te worden!

Er is een grote emancipatiebeweging op gang aan het komen in het onderwijs. Tegenlicht zoomt in op drie scholen waar bevlogen bestuurders, schoolleiders, leraren en betrokken ouders de ‘vaste waarden’ van het onderwijs ter discussie stellen: de indeling in verschillende klassen en leerniveaus gebaseerd op gestandaardiseerde toetsen, de traditionele afbakening van de verschillende vakken terwijl de natuur en onze hersens dat onderscheid helemaal niet maken, schooltijden die meer verband lijken te houden met de CAO van de leraren dan de ontwikkeling van leerlingen. Kan dat niet anders? Hoe kun je elke leerling het onderwijs aanbieden dat het beste bij ze past? Volgens Arnold Jonk, hoofdinspecteur Primair Onderwijs, is er meer ruimte voor vernieuwing dan mensen vaak denken, want onderwijsvrijheid is een groot goed in Nederland.

Op de vernieuwingsschool Niekée in Roermond begonnen ze dit schooljaar in samenwerking met de Open Universiteit met een geheel nieuwe leerroute: Agora. Binnen Agora volgen kinderen onderwijs zonder traditionele vakken, lessen, roosters of cijfers. Ook het onderwijs per schoolniveau is er afgeschaft. Maatwerk bieden ze, en die vrijheid krijgen ze van de inspectie. Uiteindelijk moeten de leerlingen wel eindexamen doen, daar komen ze in het huidige systeem (nog) niet onderuit. Maar de school denkt op hun manier veel meer uit de kinderen te halen en garandeert een diploma op instroomniveau. Op z’n minst.

Op het Hyperion Lyceum, in Amsterdam-Noord, werkt Leraar van het Jaar voor het VO Jasper Rijpma. Hij is docent Geschiedenis en Grote Denkers, een nieuw vak, net als bijvoorbeeld Lifestyle Informatics. Op deze nieuwe school is er alle ruimte voor hem en zijn collega’s om de les- en toetsmethode aan te passen aan de leerstijl en interesse van de individuele leerlingen. Ze denken er zelfs over om zonder rector verder te gaan.

De School in Zandvoort is vanuit particulier initiatief ontstaan en biedt regulier basisonderwijs. Maar wel op een ongewone manier: de school is 50 weken per jaar van 8 tot 18 uur open. Want waarom zou je opvang en onderwijs niet samenvoegen, zodat je flexibele tijden en persoonlijke leerwegen kunt bieden? Ouders worden actief betrokken bij het onderwijs aan hun kinderen en de planning daarvan, en kinderen leren aan de hand van thema’s, waardoor leerstof en excursies samenhang bieden en kinderen zich leren te verhouden tot de wereld om hen heen.

Wil je naderhand in gesprek over de uitzending en de onderwerpen die aan bod kwamen? Tegenlicht organiseert zoals gebruikelijk Meets Up, waar en wanneer zij over dit onderwerp zullen zijn is, hier te vinden.
Wil je actief gaan meedoen aan de emancipatie beweging in het onderwijs? Kijk dan eens op de websites van United4Education, The Crowd, Operation Education, LerarenMetLef en kijk wat het beste bij jou past. Je kunt ook op zaterdag 7 februari naar het tweede edcampNL komen om gewoon zonder poespas met en van elkaar te leren.

Bron:
http://bit.ly/onderwijsmacht

De School cropped-banner-experiment-03


The Crowd FAQ sheet

januari 29, 2013

The Crowd logoOp 23 januari 2013 was er voor ons een klein feestje.

The Crowd is op die dag officieel opgericht als vereniging!

Regelmatig komen er vragen wat dit betekent en hoe het nu precies verder gaat nu het eerste jaar met gratis deelname aan alle activiteiten voor iedereen is afgelopen. Achter de schermen wordt op dit moment hard gewerkt om alle veranderingen die dit mee zich meebrengt zichtbaar te maken op een sterk vernieuwde website.

Tot de nieuwe website gereed is leek het ons daarom nuttig een veel-gestelde-vragen-lijst op te stellen.

The Crowd FAQ-sheet.

Wat is The Crowd?
The Crowd is een vereniging met leden.
The Crowd is een open professionele leergemeenschap en een platform voor onderwijs professionals die de regie voor een leven lang leren zoveel mogelijk in eigen hand willen houden en samen willen werken aan inspirerend onderwijs voor de toekomst.
The Crowd organiseert activiteiten voor en door haar leden.
Op de website aangemelde activiteiten vinden altijd doorgang.

Wie zit er het bestuur?
–     Michel van Ast, voorzitter. michel@thecrowd.nl
–     Patrick Vaanhold, secretaris. patrick@thecrowd.nl
–     Karel Hermans, penningmeester. karel@thecrowd.nl
–     Frans Droog. frans@thecrowd.nl
–     Patricia van Slobbe. patricia@thecrowd.nl

Hoe kan ik lid worden?
Je kunt lid worden van The Crowd door je te registeren op de site.

Hoeveel kost het?
Lidmaatschap als deelnemer kost € 250,00 per jaar.
Lidmaatschap kan op elke eerste van de maand ingaan en heeft een looptijd van één jaar. Lidmaatschap is persoonlijk maar kan betaald worden uit het scholingsbudget van een onderwijsinstelling waar de deelnemer werkzaam is.
Lidmaatschap als volger is gratis.

Wat krijg ik als deelnemer?
Als deelnemer krijg je ongelimiteerd toegang tot alle activiteiten die door The Crowd worden georganiseerd. Dit zijn workshops, trainingen, studiedagen, conferenties, co-creatie sessies, netwerkbijeenkomsten, durf-te-vragen-middagen, eventstorms en meer.

Wat krijg ik als volger?
Als volger krijg je toegang tot alle informatie over The Crowd op de website en via de nieuwsbrief. Als volger kun je niet aan activiteiten deelnemen. Je kunt wel een oproep plaatsen en meepraten via het prikbord en deelnemen aan de open kennismakingsbijeenkomsten van The Crowd zoals Eventstorms en Kenniscaroussels. Je kunt je als volger ook aanmelden voor de LinkedIn groep.

Kan ik ook als student lid worden?
Ja, als student kun je ook deelnemer worden. Het lidmaatschap bedraagt in dat geval € 25,00.

Is het ook mogelijk om als school lid te worden?
Nee, lidmaatschap is altijd persoonlijk. Bij het organiseren van een activiteit door een deelnemer op zijn school kunnen ook andere personen die werkzaam zijn op deze school gratis deelnemen. De activiteit dient hierbij wel open te staan voor deelnemers van The Crowd die niet bij deze school werkzaam zijn.

Hoe kan ik meedoen aan een activiteit?
Alle georganiseerde activiteiten staan vermeld op de website. Aanmelden voor een activiteit kan door in te loggen en aan te vinken dat je aanwezig zult zijn bij de betreffende activiteit.

Hoe kan ik een activiteit aanmelden?
Je kunt een activiteit aanmelden op de website door deze op de pagina activiteiten toe te voegen. Je moet hiervoor zijn ingelogd.

Hoe kan ik om hulp vragen bij het organiseren van een activiteit?
Bij het aanmelden van een activiteit kun je aangeven of je deze zelf organiseert of hier hulp bij wilt krijgen. Zie ook: Hoe kun je een vraag stellen aan The Crowd?
Op de website kun je ook op het prikbord een oproep plaatsen.

Hoe kan ik een vraag stellen aan The Crowd?
Je kunt een mail sturen aan info@thecrowd.nl
Je kunt ook een vraag stellen aan de individuele bestuursleden via de email.

Hoe kan ik zien wie er allemaal deelnemer of volger zijn?
Op de pagina deelnemers op de website kun je zien wie er deelnemer of volger zijn.

Hoe kan ik The Crowd volgen?
Naast de website is er een blog waar met regelmaat berichten verschijnen over nieuwe ontwikkelingen. Ook is er een twitter account: @TheCrowdNl

Hoe kan ik The Crowd delen?
Op de pagina share op de website vind je een factsheet, posters en maak-het-verschil kaartjes. Ook vind je daar een aantal banners die je op een website kunt plaatsen.

Hoe kan ik kenbaar maken dat een lid van The Crowd iets voor mij betekent heeft?
Op de pagina maak het verschil kunnen leden van The Crowd bedankt worden voor hun inzet.

Mocht je aanvullende vragen hebben dan hoort The Crowd dat graag!

The Crowd banner_blog3


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 4.282 andere volgers

%d bloggers op de volgende wijze: