En de tafels gaan direct weer in rijtjes van twee

mei 16, 2016

Maatschappijleer 2016-05-16_1652

2Doc: Maatschappijleer volgt het eerste half jaar van Daan als docent maatschappijleer op een middelbare school. Hij ontdekt door schade en schande hoe ver de theorie en praktijk van het lesgeven uit elkaar liggen. Daan volgt de eerstegraads opleiding Maatschappijleer aan de universiteit en begint in augustus 2015 vol goede moed aan zijn carrière als docent op een middelbare school in Tilburg. Zijn ideaal: een inspirerend docent zijn en de leerlingen afleveren als zelfstandige burgers met verantwoordelijkheidszin. Maar naarmate het eerste semester vordert, blijkt de realiteit weerbarstig. Lukt het Daan om zijn eigen stijl van lesgeven te vinden, en tegelijk ook om de leerlingen echt te bereiken? De uitzending is maandag 16 mei, NPO2, 20:55 uur.

Ik heb Daan gesproken. Afgelopen dinsdag. Daan sprak met een Brabantse toonval, waarvan hij zelf vond dat hij wel meeviel, en zat naast me in een klas op een school in Gouda, de Goudse Waarden. Op deze school was een voorvertoning van de documentaire ‘Maatschappijleer’, gevolgd door een discussie met docenten van deze school. Er gaan nog negen van deze bijeenkomsten op scholen volgen.

De tafels staan tijdens het bekijken van de film en de daaropvolgende discussie in een Open U. Ik had de film vooraf al mogen bekijken en zag hem nu dus voor de tweede keer. Beide waardevolle ervaringen. En verschillend.

Ik was ruim op tijd, maar stond bij het verkeerde gebouw. Bij het goede gebouw was de conciërge even niet aanwezig. Toen hij was gevonden bleek hij van niets te weten. Gelukkig brachten mobieltjes uitkomst. Er waren er meer te laat. Niemand mopperde. Zo gaat dat nou eenmaal wel eens in het onderwijs. We begonnen dus gewoon iets later.

De film start. Ik kijk rond.
Gekruiste armen, geconcentreerde blikken. Reacties vooralsnog intern.

‘Waar zijn je lesvoorbereidingen?’ Gelach, niet al te hard.
Opleiders en begeleider hameren vaak op structuur  Daan wil vrijer. Kan structuur vrijheid brengen? Moet je valkuilen (her)kennen om ze te vermijden? Kun je er op gevoel langs? Doodt structuur gevoel?

‘Door opschrijven wordt het duidelijker.’ Daan knikt, omdat hij hiervoor heeft gekozen.
Is dat zo?

‘Als jij het niet vervelend vindt.’ De begeleider is al opgestaan voor hij deze woorden heeft gesproken en neemt een stukje les over. Er wordt nu harder gelachen. Geroezemoes, onderlinge interacties, de docenten worden even leerlingen.
Is stilte nodig? Hoe lang kan in stilte luisteren effectief zijn? Hoeveel mis je als je niet stil bent?

‘Doelen operationaliseren’, zegt Daan. Ik schrik van zijn woorden.
De interactie is de essentie. Iemand moet het gesprek beginnen. Ook al gaat het nog zo traag. Zien doet begrijpen. Het kost moeite om te kijken om te zien.

Dan is Daan er een tijdje niet. Hij is er natuurlijk wel, maar niet op school. Hij twijfelt. Hij is aan het leren.

Daan komt terug en laat ze hun mobiel gebruiken en de leerlingen doen mee. Daan is hun wereld ingestapt en dwingt ze niet in die van hem.

Ze gaan voetballen. De leerlingen van Daan met zij die in de buurt wonen maar van ver komen. Daan heeft de eerste stap geregeld, zijn leerlingen zetten de volgende.

Er volgt een discussie over de film. Met vooraf bedachte vragen en betrokken docenten. Docenten die daar zitten in hun ‘vrije tijd’, omdat zij daarvoor hebben gekozen. Het gaat over burgerschap en vorming daarvan. Het gaat over kennis versus kunde. De docenten delen graag, zij praten graag. Soms teveel, maar wel vanuit drijvende kracht. Het gaat over #onderwijs2032 en burgerschapsvorming. ‘Dat doen we allemaal al!’ De ontzuiling heeft een groot effect gehad op het onderwijs. ‘Een docent moet het ook maar allemaal kunnen.’
Diversiteit van docenten sluit aan bij en levert diversiteit van leerlingen. 
De obstakels? ‘Tijd!’ ”Programma’. ‘Klasgrootte.’ ‘Rooster.’ Welke vraag je ook stelt, deze antwoorden komen altijd terug.

Er is ook iemand van de schoolleiding aanwezig en zij zegt iets dat zo overduidelijk is dat het vaak wordt vergeten. ‘Het gaat niet om geld, het gaat om keuze’s. Ruimte is er genoeg.’
En wie neemt hem of geeft hem? Wie laat toe dat hij wordt genomen?

Het zien van de film bracht mij terug naar mijn eigen tijd als stagiair. Ik had een begeleider van de ‘oude’ stempel, directief, overtuigd van haar eigen gelijk. Ik had collega’s met een verdorde blik, murw door wat telkens weer had gemoeten en wat zij zo toch goed mogelijk hadden proberen te doen. ‘NIET ZO WORDEN.’  Dat is wat ik mij toen voornam en gelukkig altijd heb onthouden. Ik zie dat het kan gebeuren, ik zie waardoor het gebeurt. Maar ik niet. Daan niet.

De film en de discussie stelden mij ook twee vragen. Wat is burgerschap en doe ik iets aan burgerschapsvorming? Voor mij is burgerschap bewust deelnemen aan de maatschappij. Ja, ik doe er iets mee in mijn lesgeven, door als docent mezelf en dus burger te zijn, daar waar het past, daar waar het kan. Eerlijk, zonder masker. Gewoon, gewoon.

Daan doet zijn best de wereld zijn lokaal in te halen. Maar hij doet meer. Hij gaat verder. Hij neemt zijn leerlingen de wereld in. Letterlijk. En hij laat ons zien dat het werkt. Hoe belangrijk ze ook zijn, Daan laat ons zien dat het niet gaat om lesvoorbereidingen op papier, met vakjes en vinkjes. Het gaat om leren. Dat Daan dat heeft geleerd is duidelijk.

In één les heeft Daan het jaar voor zijn leerlingen gemaakt.

Daan heeft op het moment van dit schrijven nog geen baan. Hij verdient er wel een. Ergens is er een school die Daan verdient. Ergens zijn er leerlingen die Daan verdienen. De maatschappij verdient Daans. Daans maakt meer dan vakkenvullers. Daans verbinden. Daans maken burgers.

Zodra de discussie is afgelopen staan de docenten op. Zij maken direct van de Open U weer rijtjes van twee.

Toch zijn er zaadjes gepland. Er zijn docenten van deze school die gaan nadenken over Daan en hoe hij zijn leerlingen de wereld in bracht. Zij gaan dit ook doen, dat zie ik.

Dank je, Daan.

Bron: http://www.vpro.nl/programmas/2doc/2016/Maatschappijleer

Daan en telefoontjes CiWE86JW0AA0nyO


Daan en het begin van de Maatschappijleer

april 27, 2016

Op 16 mei zal door de VPRO op NPO 2 – om 20.55 uur – de documentaire 2DOC: Maatschappijleer worden uitgezonden. In de film wordt de 26-jarige Daan Faasen gevolgd als student van de Academische opleiding Maatschappijwetenschappen, bij zijn eerste stappen in de lespraktijk op het Theresialyceum in Tilburg. Wat zijn zijn ervaringen? Kan hij in de klas waarmaken wat hij voor zich ziet in zijn hoofd? Hoe gaat hij om met eisen? Welke obstakels komt hij tegen? Hoe verwerkt hij de gebeurtenissen van vandaag in de les van morgen? Hoe begint Daan aan zijn leer van de Maatschappij?

Op 14 mei is er al de gelegenheid de film te zien tijdens een voorvertoning, gevolgd door een nagesprek, in de Balie in Amsterdam.

In de maanden mei en juni zal deze film langs tien verschillende middelbare scholen toeren, waar aansluitend een gesprek over burgerschapsvorming zal worden gehouden. Op 15 juni is er een groot slotdebat over burgerschapsvorming in de Balie in Amsterdam.

Een aantal edubloggers van HetKind heeft de film reeds mogen zien en zij gaan er ieder op hun eigen wijze een verhaal over schrijven. Deze verhalen zullen na het vertonen van de film op 16 mei verschijnen. Ook zullen de edubloggers aanwezig zijn op de scholen om wat zij ervaren tijdens de gesprekken met de leerlingen te spiegelen aan hun eigen beelden over burgerschapsvorming. De verhalen zullen mogelijk een bijdrage kunnen leveren aan het slotdebat op 15 juni.

Ik heb als een van de edubloggers inmiddels een verhaal geschreven over wat de film over Daan in mij los maakte, tijdens het zien en tijdens het overdenken daarna. Dit verhaal is nog even onder embargo. Ik zal ook aanwezig zijn bij het vertonen van de film op een van de scholen en mijn ervaringen met de reacties en interacties van de leerlingen proberen te vangen in woorden.

Een trailer van de film is hieronder te zien. Heb je na het zien hiervan interesse meld je dan aan voor de voorvertoning op 14 mei en/of het slotdebat op 15 juni.

Maatschappijleer – Officiële trailer from eenvandejongens on Vimeo.


Flip de leerling

maart 28, 2016

DSC01238

Het is momenteel toetsweek op mijn school. En dat zal op meerder scholen zo zijn.

Vanmorgen schreef ik de post 5 manieren om de leraar te flippen op dit blog. Hierin schreef ik onder andere het volgende:

Flipping the classroom is een techniek die langzamerhand zijn weg aan het vinden is in het onderwijs. Leraren maken steeds vaker gebruik van de technologische mogelijkheden die er zijn om het uitleg en instructie buiten het klaslokaal te laten plaatsvinden om zo de kostbare tijd in de klas effectiever te kunnen besteden. Er ontstaan steeds meer vormen van ‘flippen’ en de tijd om ook de leraar te gaan flippen lijkt aan te breken.

In het meeste onderwijs staat de leraar letterlijk centraal. De leraar staat vooraan in de klas en alle leerlingen kijken naar hem of haar. Daar is op momenten niets mis mee, als standaard misschien wel.

‘De leerling centraal’ is een uitdrukking die door menige school wordt gebruikt. Soms terecht, vaker niet in de beleving van die leerling.

Het gaat in het onderwijs niet zozeer om de kretologie, veel meer om de bijbehorende acties. Het gaat niet om de leraar of de leerling, het gaat om leren.

Vervolgens las ik een email die naadloos aansluit op deze post en die ik daarom graag direct even deel, met een korte toelichting.

Flip de leerling!

Veel leerlingen op mijn school vinden scheikunde een lastig vak. Dat zal op vele andere scholen ook zo zijn.

Tijdens mijn lessen, en vooral mijn mentorlessen, probeer ik leerlingen te overtuigen van het nut en verleiden tot het genot van leren van elkaar. Met wisselend succes.

Mijn hart maakte dan ook een sprongetje toen ik de volgende mail las:

“Ik heb een Google Document aangemaakt waarin jullie vragen over de komende scheikunde toets kunnen zetten. Dit kan tot uiterlijk maandag 28 maart om 15:00 uur. Daarna zal ik een video maken met de antwoorden op jullie vragen en deze met jullie delen.”

 

 

 

 


Leren lesgeven

maart 28, 2016

Ik weet niet of de titel van deze post past. De video waarop ik de aandacht wil vestigen gaat over een docent die vertelt over de reden dat hij zijn wiskunde lessen anders is gaan geven. Hij is Amerikaan en praat vanuit zijn ervaringen voor zijn vak. Ik geef soms ook wiskunde en herken een deel van zijn ervaringen.

Ik zie in zijn verhaal ook een algemenere lijn en dat maakt dat het voor mij helpt bij het kiezen van wegen en bestemmingen op mijn leren lesgeven reis.

Ik vind zijn verhaal inspirerend, door zijn details en algemeenheid, maar vooral door zijn betrokkenheid. Hij observeert en analyseert een probleem, hij komt met een concrete oplossing, hij deelt deze oplossing. Ik zie het als een goede les van een goede docent.

Zijn naam is Dan Meyer.

‘Ik verkoop een product dat de markt niet wil hebben maar bij wet verplicht is te kopen’ (hij geeft wiskunde)

‘Er is een ongeduld met twijfel over de juiste oplossing’ (leerlingen worden gevoed door snelle media)

‘Ik zal met pensioen gaan in een wereld die door mijn leerlingen wordt gerund’ (voor wie doe je het?)

‘Welk probleem in de echte wereld heb jij ooit opgelost waarbij de informatie precies passend was, er was geen informatie die ontbrak en die je moest zoeken, er was geen onnodige informatie die je moest negeren’ (wat wordt er aangeleerd?)

‘De wiskunde dient het gesprek, het gesprek dient niet de wiskunde’ (voor elk vak in te vullen, nut en noodzaak)

En dan komt de watertank…


5 manieren om de leraar te flippen

maart 28, 2016

Flip de leraar maxresdefault

Flipping the classroom is een techniek die langzamerhand zijn weg aan het vinden is in het onderwijs. Leraren maken steeds vaker gebruik van de technologische mogelijkheden die er zijn om het uitleg en instructie buiten het klaslokaal te laten plaatsvinden om zo de kostbare tijd in de klas effectiever te kunnen besteden. Er ontstaan steeds meer vormen van ‘flippen’ en de tijd om ook de leraar te gaan flippen lijkt aan te breken.

In het meeste onderwijs staat de leraar letterlijk centraal. De leraar staat vooraan in de klas en alle leerlingen kijken naar hem of haar. Daar is op momenten niets mis mee, als standaard misschien wel.

‘De leerling centraal’ is een uitdrukking die door menige school wordt gebruikt. Soms terecht, vaker niet in de beleving van die leerling.

Het gaat in het onderwijs niet zozeer om de kretologie, veel meer om de bijbehorende acties. Het gaat niet om de leraar of de leerling, het gaat om leren.

Flip de leraar!

‘De leraar als leerling en de leerling als leraar’.

Dit betekent niet dat leraren zichzelf ontslaan van hun verantwoordelijkheden en zichzelf niet langer houden aan hun verplichtingen. Het betekent wel dat leraren aandacht besteden aan en handen en voeten geven aan ‘nieuwe’ vormen van pedagogie. Leren door onderwijzen. Leraren doen dit dagelijks zelf. Wanneer een leraar iets moet uitleggen of presenteren zorgt hij er vooraf voor dat hij snapt wat hij vertelt. Hij neemt zijn ervaringen van uitleg en presentaties met zich mee om het de volgende keer nog beter te doen. De leerling deze kans ook geven is het principe achter flip de leraar!

Vijf manieren om de leraar te flippen

1. Laat leerlingen lesgeven aan hun medeleerlingen. Dit zorgt ervoor dat zij zich vooraf de kennis tot zich dienen te nemen tot een niveau waarop zij het ook kunnen uitleggen en kritische vragen kunnen beantwoorden. Het onderwerp kan standaard lesstof zijn die anders via uitleg van de leraar en opdrachten zou worden verwerkt. Dit hoeft dus geen extra tijd te kosten. Een heel hoofdstuk kan op deze wijze over groepjes leerlingen wordt verdeeld.
2. Geef leerlingen een probleem om op te lossen. Laat ze hun oplossing presenteren aan de klas, met een toelichting waarom hun oplossing juist is. Wanneer verschillende groepjes met verschillende ‘juiste’ oplossingen komen die zij kunnen verdedigen ontstaat extra leren.
3. Laat leerlingen zelf kiezen. Laat hen op een door henzelf gekozen manier een project maken waarbij de principes van een onderwerp dat zij anders volgens de standaar manier zouden leren aan bod komen. De verwerking zou een video kunnen zijn, een presentatie, een voorstelling, een liedje, zo lang zij de verwerking maar delen met hun mede-leerlingen of voor een publiek.
4. Gedraag jezelf als leerling. Stel vragen aan leerlingen over wat zij geleerd hebben. Laat ze uitleggen, neem geen genoegen met gemompel. Dit zet aan tot meer kritisch denken over wat en hoe zij leren en stimuleert reflectie. Het maakt ze verantwoordelijk voor hun keuzes en de noodzaak deze te kunnen toelichten.
5. Organiseer een conferentie. Geef leerlingen voldoende tijd om zich voor te bereiden op een onderwerp, individueel of in groepjes. Laat leerlingen hun kennis presenteren via een poster. Het publiek op de conferentie zijn hun klasgenoten, of als het te organiseren valt ook leerlingen van andere klassen en docenten en ouders. Geef de leerlingen vooraf ook de opdracht zelf kritische vragen over hun eigen poster voor te bereiden.

Bron: http://www.steve-wheeler.co.uk/2014/03/flipping-teacher.html


Twaalf fouten bij het gebruiken van flipping the classroom

februari 9, 2016

Een lijst van twaalf tweets van Jon Bergman, een van de pioniers van flipping the classroom, over waar het fout kan gaan. De lijst is gebaseerd op zijn reizen rond de wereld waarbij hij flipping the classroom onder de aandacht brengt en ervaart waar de succesfactoren en de valkuilen liggen.

Flip-Your-Classroom-Cover-300x463

 

Dit is zijn lijst van twaalf fouten in de uitvoering van het eenvoudige principe: meer effectieve tijd in het klaslokaal.

1. De video’s zijn te lang.

2. Docenten voegen video’s toe aan huiswerk in plaats van deze vervangend te laten zijn.

3. Docenten leggen uit wanneer leerlingen de video’s niet bekijken. Red geen leerlingen die weigeren te kijken.

4. Docenten zijn niet actief in het klaslokaal.

5. De toegang tot de video’s is te gecompliceerd voor de leerlingen.

6. Docenten bereiden zich onvoldoende voor op leerlingen die niet alles begrijpen uit de video’s. Niet alle leerlingen kunnen de informatie uit de video’s volledig tot zich nemen.

7. De video’s zijn niet interactief.

8. Docenten gebruiken de video’s van anderen. Goed lesgeven gaat over relaties. Leerlingen vinden jouw video’s leuker.

9. Docenten leggen niet uit HOE de leerlingen de video’s moeten bekijken of er op reageren.

10. Docenten communiceren te weinig met belangrijke andere partijen: ouders, schoolleiding, leerlingen.

11. Docenten geven te gemakkelijk op.

12. Docenten maken de tijd in het klaslokaal onvoldoende interactief, interessant, betekenisvol.


1000 muzikanten spelen één liedje voor vijf mensen

augustus 2, 2015

Een prachtig voorbeeld van mensen die samen iets proberen te bereiken. De creatieve kracht van de crowd.

De Foo Fighters hebben Italië niet op de lijst van landen staan die zij aandoen tijdens hun tour. Vele fans in Italië betreuren dat. Eén iemand wil daar iets aan gaan doen. En dat doet hij dus ook. En hoe!

Hij nodigt de Foo Fighters uit om toch te komen.

Hoe? Door met 1000 muzikanten het nummer ‘Learn to fly’ te spelen!

Ik heb de video inmiddels al aardig wat keren afgespeeld maar elke keer opnieuw ontroert hij mij. Niet alleen omdat ik het zelf een heel goed nummer vind en ook een beetje fan ben van de Foo Fighters. Maar vooral omdat ik het heerlijk positief vind om te zien hoe mensen kunnen samen komen op iets moois te maken.

Een goede zondag allen. Maak er iets moois van.

 

PS: Wat denk je? Gaan de Foo Fighters komen? Zo’n verzoek kun je toch niet weigeren!

Dit was de reactie van Dave Grohl van de Foo Fighters. Een top artiest en een top gozer!

 


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 4.941 andere volgers

%d bloggers op de volgende wijze: